Mide Ekşimesi (Reflü) Komplikasyonları: Farkındalık Rehberi

Genel Bakış

Reflü, mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Normalde yemek borusu ile mide arasındaki kapak (sfinkter) bu kaçışı engeller. Bu kapak zayıflarsa mide içeriği yukarı çıkar ve göğüste yanma, ağza ekşi su gelmesi gibi belirtilere yol açar. Zamanla bu durum yemek borusuna zarar verebilir.

Evet. Reflü (gastroözofageal reflü hastalığı, kısaca GÖRH) dünyada en sık görülen sindirim sistemi rahatsızlıklarından biridir. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si bu durumdan etkilenir.

Reflü her yaşta görülebilir. Hamilelik, fazla kilo, sigara kullanımı ve bazı hastalıklar riski artırır. Ayrıca bebeklerde ve yaşlılarda da sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste yanma hissi (mide ekşimesi)
• Ağıza acı veya ekşi sıvı gelmesi
• Yutkunurken zorlanma veya ağrı
• Sürekli öksürük veya boğazda takılma hissi
• Ses kısıklığı veya gece uykudan uyandıran öksürük

Nedenler

Ana nedenler

• Yemek borusu ile mide arasındaki kapağın (alt yutak sfinkteri) düzgün kapanmaması
• Mide fıtığı (karın içindeki midenin bir kısmının göğüs boşluğuna kayması)
• Mide içeriğinin aşırı asitli olması
• Yemek yedikten hemen sonra yatmak veya eğilmek
• Gebelikte artan karın içi basıncı

Risk faktörleri

• Fazla kilolu veya obez olmak
• Sigara ve alkol kullanmak
• Yağlı, baharatlı, asitli yiyecekler, çikolata, kahve ve nane tüketmek
• Yatmadan kısa süre önce yemek yemek
• Bazı tansiyon ilaçları, sakinleştiriciler veya astım ilaçları kullanmak (doktorunuza danışmadan bırakmayın)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yutma güçlüğü veya yutkunma sırasında takılma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Kan kusma veya siyah dışkı fark etmek
• Göğüs ağrısı; bu durumda önce acile başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada iki veya daha fazla mide ekşimesi yaşamak
• Sık sık reflü ilacı kullanma ihtiyacı duymak
• Belirtiler gece uykusunu böler
• Belirtiler iş, okul veya günlük aktiviteleri etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır, fizik muayene yapar. Ardından gerekli görürse bazı testler planlar. Tanıda endoskopi en güvenilir yöntemlerden biridir.

Yapılabilecek testler

• Gastroskopi (endoskopi): ucunda kamera bulunan ince bir tüp ile yemek borusu ve mide incelenir
• 24 saatlik pH metre ile asit ölçümü: Yemek borusundaki asit miktarı ölçülür
• Yemek borusu manometresi: Yemek borusunun kasılma basıncı ölçülür
• Baryumlu grafi: X-ray ile yemek borusu ve mide görüntülenir

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle güvenlidir ve kısa sürer. Endoskopi sırasında hafif uyutulabilirsiniz. Sonuçlara göre doktorunuz size özel bir tedavi planı sunar. Çoğu insan için reflü tanısı basit bir muayene ve belirti taraması ile konulabilir.

Tedavi

Tedavinin amacı belirtileri hafifletmek ve yemek borusunda oluşabilecek hasarı önlemektir. Tedavi üç basamaktan oluşur: yaşam tarzı değişiklikleri, ilaç tedavisi ve gerekirse cerrahi.

Evde kişisel bakım

• Yatmadan 2-3 saat önce yemeği bırakın
• Yatak başını 15-20 cm yükseltin
• Küçük porsiyonlar halinde sık yemek yiyin
• Fazla kilolarınız varsa sağlıklı bir şekilde verin
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Yemekten sonra hafif yürüyüş yapın, ama eğilip kalkmaktan kaçının

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar veya mide koruyucu ilaçlar önerebilir. Bazı ilaçlar reçetesiz satılır ancak hangi ilacın size uygun olduğuna doktorunuz karar vermelidir. İlaçları doktorunuzun önerdiği dozda ve sürede kullanın. Uzun süreli ilaç kullanımında düzenli kontrol önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, ilaçların yeterli gelmediği veya komplikasyon riskinin yüksek olduğu durumlarda cerrahi düşünülebilir. Cerrahi karar, mutlaka uzman bir ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Reflüyle yaşamak, tetikleyicileri tanımak ve onlardan kaçınmakla mümkündür. Günlük rutininize uyku, yemek ve egzersiz düzeni eklemek belirtilerinizi kontrol etmenize yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemeklerden sonra dik pozisyonda oturmaya devam edin
• Dar kemer, korse gibi karına baskı yapan giysilerden kaçının
• Stresi yönetmek için derin nefes, meditasyon gibi rahatlama yöntemleri deneyin
• Düzenli uyku saatleri belirleyin
• Yemek günlüğü tutarak sizi rahatsız eden besinleri belirleyin

Diyet ve egzersiz

Reflüyü tetikleyen besinler kişiden kişiye değişir. Bazı yiyecekler (yağlı, baharatlı, asitli, çikolata, kahve, nane, karbonatlı içecekler) sıkça suçlanır. Dengeli ve lifli beslenin; porsiyonları küçültün. Düzenli yürüyüş, yoga veya yüzme gibi orta düzey egzersizler faydalıdır. Ağır kaldırma ve çok zorlayıcı egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik reflü, özellikle uykuyu bozduğunda gün içinde yorgunluk, sinirlilik ve kaygı yaratabilir. Bu yaşam kalitenizi etkileyebilir. Unutmayın, bu duygularla başa çıkabilmek için doktorunuzdan veya ruh sağlığı uzmanından destek isteyebilirsiniz. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı'na bağlı psikolojik destek birimleri de mevcuttur.

Önleme

Reflüyü tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir, ancak tetikleyicilerden kaçınmak, sağlıklı kiloda kalmak ve düzenli uyku düzeni, belirtilerin sıklığını ve şiddetini azaltır.

Aşılar

Reflü için önleyici bir aşı bulunmamaktadır. Korunma, sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla mümkündür.

Tarama programları

Sağlıklı toplumda rutin bir tarama önerilmez. Ancak yıllardır reflüsü olan veya komplikasyon belirtileri taşıyan kişilere doktoru gastroskopi önerebilir. Bu inceleme, yemek borusunun durumunu net olarak gösterir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusu iltihabı (özofajit)
• Yemek borusunda darlık (yemeklerin takılmasına yol açar)
• Barrett özofagusu: Yemek borusunun alt kısmındaki hücrelerin değişime uğraması; bu durum nadiren yemek borusu kanserine zemin hazırlayabilir
• Diş minesinde aşınma ve diş çürükleri
• Kronik öksürük, sinüzit ve tekrarlayan farenjit

Uzun vadeli görünüm

İyi haber: Reflü tedavi edilebilir ve kontrol altına alınabilir. Yaşam tarzı değişiklikleri ve doktorunuzun önerdiği tedavi ile belirtiler büyük ölçüde azalır. Düzenli doktor kontrolü, komplikasyonları erken fark etmenin en güvenli yoludur. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.