Asit Reflüsü (Mide Yanması): Ne Zaman Doktora Gitmeliyim?

Genel Bakış

Asit reflüsü, midenizdeki asidin yemek borunuza geri kaçmasıdır. Bu durum göğüste yanma hissine, ağza acı su gelmesine ve öksürüğe neden olabilir. Halk arasında mide yanması veya reflü olarak da bilinir.

Evet, çok yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık %20'sinde haftada en az bir kez reflü belirtisi görüldüğü tahmin edilmektedir.

Her yaşta görülebilir; ancak fazla kilolu olanlarda, hamilelerde, sigara içenlerde ve belirli yiyecekleri tüketenlerde daha sıktır. Yaş ilerledikçe görülme sıklığı artabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste veya boğazda yanma hissi (mide yanması)
• Ağza acı veya ekşi bir sıvının gelmesi
• Yutma güçlüğü veya yutarken ağrı
• Kronik öksürük veya boğaz temizleme ihtiyacı
• Ses kısıklığı
• Gece belirtilerinin kötüleşmesi nedeniyle uyku sorunları

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde sık kusma, huzursuzluk ve kilo alamama
• Çocuklarda karın ağrısı, tekrarlayan öksürük ve boğaz ağrısı
• Çocuğunuzda beslenme sırasında ağlama veya arkasını kavis yapma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı veya yanma hissi bazen daha az belirgin olabilir
• Ses kısıklığı, yutma güçlüğü ve boğazda takılma hissi daha ön planda olabilir
• İştahsızlık ve kilo kaybı yaşlılarda dikkat edilmesi gereken belirtilerdendir

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ile yemek borusu arasındaki kapağın (alt yemek borusu sfinkteri) düzgün çalışmaması
• Mide fıtığı olarak bilinen durum
• Geç yemek yeme veya yemekten hemen sonra yatma
• Büyük porsiyonlar tüketme

Risk faktörleri

• Fazla kilolu olmak veya obezite
• Hamilelik
• Sigara içmek veya pasif sigara dumanına maruz kalmak
• Alkol, kafein, çikolata, yağlı ve baharatlı yiyecekler
• Bazı ağrı kesicilerin kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağrınız çok şiddetliyse veya göğüste sıkışma hissi varsa
• Yutma güçlüğü nedeniyle yemek yiyemiyorsanız
• Kilonuz istemeden hızla azalıyorsa
• Belirtileriniz haftada iki veya daha sık oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtileriniz iki haftadan uzun süredir devam ediyorsa
• Seste değişiklik, boğaz ağrısı veya öksürük varsa
• Uyku kaliteniz reflü nedeniyle bozuluyorsa

Tanı

Doktorunuz önce size belirtilerinizi soracak ve fizik muayene yapacaktır. Gerekirse tanıyı doğrulamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Üst endoskopi: Midenize ve yemek borunuza ince, ışıklı bir tüple bakılır.
• Ph monitörizasyonu: Yemek borunuzdaki asit miktarını ölçen test.
• Manometri: Yemek borunuzun kasılma gücünü ölçen test.
• Baryumlu grafi: Yutma sonrası röntgen ile sindirim kanalının görüntülenmesi.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı için genellikle hastanede kalmanız gerekmez. Endoskopi sırasında hafif bir sakinleştirici uygulanabilir. Sonuçlara göre doktorunuz size en uygun tedavi planını anlatacaktır.

Tedavi

Reflü tedavisinin amacı belirtileri azaltmak, yemek borunuzu korumak ve yaşam kalitenizi artırmaktır. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olabilir. Daha ağır vakalarda doktorunuz ilaç önerebilir veya ek araştırmalar yapabilir.

Evde kişisel bakım

• Yatmadan en az 2-3 saat önce yemek yemeyi bırakın
• Yatak başını 15-20 cm yükseltin veya uyurken üst gövdenizi destekleyin
• Az ve sık yiyin; büyük porsiyonlardan kaçının
• Tetikleyici yiyecekleri not alın ve bunlardan uzak durun
• Kilonuzu sağlıklı bir aralıkta tutmaya çalışın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz asit üretimini azaltan veya mide asidini nötralize eden ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları doktorunuzun belirttiği süre ve dozda kullanmanız önemlidir. Reçetesiz satılan bazı ilaçlar da kısa süreli belirti gidermek için kullanılabilir, ancak uzun süreli kullanımda mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlara rağmen düzelmeyen şiddetli reflüde veya komplikasyon geliştiğinde doktorunuz cerrahi seçenekleri değerlendirebilir. Antireflü cerrahisi olarak bilinen bu yöntem, mide ile yemek borusu arasındaki kapağın güçlendirilmesini amaçlar.

Bu durumla yaşamak

Reflüyle yaşamak, doğru alışkanlıklarla çoğu zaman baş edilebilir. Belirtilerinizi tetikleyen yiyecekleri bilmek ve düzenli bir yaşam tarzı benimsemek size yardımcı olacaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın, ancak yemekten hemen sonra ağır egzersizden kaçının
• Dar kıyafetler ve sıkı kemerler kullanmaktan kaçının
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin
• Sigara ve alkolden uzak durun

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite reflüyü kontrol etmeye yardımcı olabilir. Baharatlı, yağlı ve asitli yiyeceklerden kaçınmak, yerine sebze, meyve ve lifli gıdaları tüketmek faydalıdır. Yemekten hemen sonra yatmak yerine hafif bir yürüyüş yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli yanma hissi ve uyku problemleri kaygı yaratabilir. Reflü belirtileri stresle artabileceği için kendinize iyi bakmanız ve gerektiğinde duygusal destek almanız önemlidir. Bu durumun yaygın olduğunu ve yönetilebildiğini hatırlayın.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmayabilir, ancak risk faktörlerini azaltarak sıklığını ve şiddetini önemli ölçüde azaltabilirsiniz. Sağlıklı kilo, düzenli beslenme ve tetikleyicilerden kaçınma en etkili yöntemlerdir.

Aşılar

Reflü için bir aşı bulunmamaktadır. Mevcut aşılar reflüyü önlemez.

Tarama programları

Reflü için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak belirtileriniz devam ediyorsa veya risk altındaysanız doktorunuz gerekli tetkikleri yapacaktır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek borusunda iltihaplanma (özofajit)
• Yemek borusunda yaralar veya darlık
• Barrett özofagusu adı verilen hücresel değişiklikler
• Diş minesinde aşınma ve solunum yolu problemleri

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle çoğu kişi reflü belirtilerinde belirgin bir iyileşme yaşar. Düzenli doktor takibi ile komplikasyon riski büyük ölçüde azaltılabilir. Kendinize iyi bakarak ve önerilere uyarak sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.