Gebelikte Baş Dönmesi

Genel Bakış

Gebelikte baş dönmesi, hamilelik sırasında sıkça görülen baş dönmesi veya denge kaybı hissidir. Vücudun büyüyen bebeğe uyum sağlaması sırasında kan basıncı ve hormonlarda yaşanan değişiklikler nedeniyle ortaya çıkar. Çoğu zaman zararsız olsa da, bazen altta yatan bir sağlık sorununun habercisi olabilir.

Evet, oldukça yaygındır. Hamilelerin büyük bir bölümü bir dönem baş dönmesi yaşar.

Bu durum hamile kadınları, özellikle gebeliğin ilk üç ayında ve üçüncü trimesterde daha fazla etkiler. Ağır kanaması veya ikiz gebeliği olanlarda risk daha yüksek olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sersemlik ve denge kaybı hissi
• Ayağa kalkınca göz kararması
• Sanki etraf dönüyormuş gibi hissetme
• Mide bulantısı
• Bayılacak gibi olma hissi
• Halsizlik ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum hamile kadınlar için geçerlidir; çocuklarda baş dönmesi farklı nedenlerle görülür. Çocuğunuzda baş dönmesi varsa bir çocuk doktoruna danışın.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu durum hamile kadınlar için geçerlidir; yaşlı yetişkinlerde baş dönmesi başka nedenlerle ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hormonların damarları genişletmesi sonucu tansiyonun düşmesi
• Büyüyen rahmin toplardamarlara baskı yapması ve kalbe dönüşü engellemesi
• Hamilelikte artan demir ihtiyacına bağlı kansızlık (anemi)
• Uzun süre aç kalma veya düzensiz beslenme nedeniyle kan şekerinin düşmesi
• Yetersiz sıvı alımı ve aşırı sıcak ortamlar

Risk faktörleri

• Çoğul gebelik (ikiz veya daha fazla)
• Daha önce kansızlık tanısı almış olmak
• Düşük tansiyon eğilimi
• Şeker hastalığı veya gebelik şekeri
• Uzun süre ayakta kalmayı gerektiren işler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Baş dönmesi günlük hareketlerinizi engelliyorsa
• Eşlik eden karın ağrısı, kanama veya baş ağrınız varsa
• Bayılma, görme değişikliği veya nefes darlığı ile birlikteyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ara sıra olan hafif baş dönmesi rutin gebelik muayenesinde mutlaka doktorunuza anlatılmalıdır.
• Beslenme, sıvı alımı ve uyku düzeninizi gözden geçirmek için doktorunuzla konuşun.

Tanı

Doktorunuz tıbbi geçmişinizi alıp fizik muayene yapar; tansiyonunuzu ölçer ve şikayetlerinizin ne zaman ortaya çıktığını sorar.

Yapılabilecek testler

• Kan basıncı ölçümü
• Hemoglobin (kansızlık) testi için kan sayımı
• Açlık kan şekeri ölçümü
• Gerekli görülürse ultrason ile bebeğin durumu

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında size baş dönmesinin tipik tetikleyicileri ve evde alabileceğiniz önlemler anlatılacaktır. Bazı durumlarda ek testler için yönlendirme yapılabilir.

Tedavi

Gebelikte baş dönmesinin tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri ve basit önlemlerle şikayetler azaltılabilir. Altta yatan kansızlık veya başka bir durum varsa doktorunuz uygun takviye veya tedavi planı hazırlar.

Evde kişisel bakım

• Ani ayağa kalkmaktan kaçının; yataktan kalkarken önce yan dönün, sonra yavaşça oturun.
• Uzun süre ayakta kalmayın; otururken bacaklarınızı hafif hareket ettirin.
• Az az ve sık sık, sağlıklı atıştırmalıklarla beslenin; uzun süre aç kalmayın.
• Günde en az 8-10 bardak su için; susuzluğu hissetmeden önce sıvı alın.
• Sıcak ve havasız ortamlardan kaçının; ortamı havalandırın.
• Gevşek ve rahat kıyafetler giyin, sıkı kemer ve korse kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kansızlık, düşük tansiyon veya kan şekeri sorunlarına yönelik size özel bir tedavi planı önerebilir. Vitamin veya mineral takviyeleri yalnızca doktorunuzun önerdiği şekilde kullanılmalıdır. Reçetesiz ilaçları kullanmadan önce mutlaka doktorunuza veya eczacınıza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Gebelikte baş dönmesi için cerrahi bir tedavi uygulanmaz. Bu durumda asıl müdahale altta yatan sebebin yönetilmesidir.

Bu durumla yaşamak

Baş dönmesiyle başa çıkmak için günlük hareketlerinizi yavaşlatın. Eve dönüşte dinlenmek için zaman ayırın ve aşırı yorgunluktan kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli uyuyun ve gün içinde kısa dinlenmeler yapın.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya yürüyüş gibi hafif aktiviteler deneyin.
• Bacaklarınızı hafif yüksekte tutarak oturmak kan akışını kolaylaştırabilir.
• Başınız döndüğünde hemen güvenli bir yere oturun veya uzanın.

Diyet ve egzersiz

Düzenli ve dengeli beslenin; her öğünde protein, tam tahıl ve sebze bulundurun. Kan şekerinizi dengelemek için ara öğünler yapın. Doktorunuzun onayıyla hamileliğe uygun hafif egzersizler (örneğin yürüyüş) yapabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli baş dönmesi kaygı ve endişeye yol açabilir. Bu duyguları eşiniz ve yakınlarınızla paylaşmak, stresi azaltır. Ayrıca gebelik sürecinde ruhsal olarak zorlandığınızı hissederseniz doktorunuza veya bir ruh sağlığı uzmanına başvurabilirsiniz.

Önleme

Baş dönmesinin tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir ancak tetikleyicilerden kaçınarak ve yukarıdaki önerilere uyarak sıklığını ve şiddetini azaltabilirsiniz.

Aşılar

Baş dönmesini önleyen özel bir aşı yoktur. Gebelik döneminde önerilen aşılar için doktorunuzun takvimine uyun.

Tarama programları

Gebelik takibiniz sırasında tansiyon, kan şekeri ve kansızlık kontrolü rutin muayenelerde yapılır. Özel bir tarama testi önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve yaralanma riski
• Günlük işleri yapamama ve yaşam kalitesinin düşmesi
• Altta yatan kansızlık veya preeklampsi geç kalırsa anne ve bebek için riskler

Uzun vadeli görünüm

Gebelikteki baş dönmesi çoğunlukla doğumdan sonra kendiliğinden geçer. Altta yatan bir sağlık sorunu tespit edilirse uygun tedaviyle anne ve bebek sağlığı korunabilir. Düzenli kontrollerinizi yaptırdığınız, doktorunuzla açık iletişim kurduğunuz sürece süreç genellikle sorunsuz tamamlanır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.