Çocuklarda Safra Kesesi Sorunları

Genel Bakış

Safra kesesi, karaciğerin ürettiği safrayı depolayan küçük, armut biçiminde bir organdır. Safra, yağları sindirmeye yardımcı olur. Çocuklarda safra kesesi; taş, iltihap veya safra akışının bozulması gibi nedenlerle hastalanabilir.

Çocuklarda safra kesesi hastalıkları nadirdir. Ancak son yıllarda çocukluk çağı obezitesindeki artışa bağlı olarak safra taşı görülme sıklığı biraz artmıştır.

Her yaştaki çocuğu etkileyebilir. Ancak aşırı kilolu çocuklarda, orak hücreli anemi gibi bazı kan hastalıkları olanlarda ve ailesinde safra taşı öyküsü bulunanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı (özellikle sağ üst bölgede)
• Bulantı ve kusma
• Şişkinlik ve hazımsızlık
• Yağlı yiyeceklerden sonra rahatsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde huzursuzluk, ağlama nöbetleri ve beslenme güçlüğü
• Okul çağı çocuklarında yemeklerden sonra tekrarlayan karın ağrısı
• Ağrının sırta veya sağ omuza yayılması
• Ciltte ve gözlerde sarılık gelişmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Safra kesesinde taş oluşması (kolelitiyaz)
• Safra kesesinin iltihaplanması (kolesistit)
• Safra yollarının tıkanması
• Safra kesesinin düzensiz çalışması (biliyer diskinezi)

Risk faktörleri

• Obezite veya aşırı kilo
• Orak hücreli anemi gibi kan hastalıkları
• Çok hızlı kilo kaybı
• Ailede safra taşı öyküsü
• Yüksek yağlı ve işlenmiş gıdalarla beslenme
• Bazı ilaçlar (doktor bilgilendirecektir)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın ağrısı şiddetliyse ve çocuk acıdan hareket edemiyorsa
• Ağrıya ateş eşlik ediyorsa
• Cilt veya gözlerde sarılık görülüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemeklerden sonra düzenli olarak karın ağrısı oluyorsa
• Bulantı veya kusma sıkça tekrarlıyorsa
• Bebeğiniz sürekli huzursuzsa veya beslenmesi bozulduysa

Tanı

Doktor önce çocuğun öyküsünü dinler ve karnını muayene eder. Ardından görüntüleme ve kan testleriyle tanıyı kesinleştirir.

Yapılabilecek testler

• Karın ultrasonu (en sık kullanılan, ağrısız görüntüleme yöntemi)
• Kan testleri (karaciğer fonksiyonları ve enfeksiyon belirteçleri)
• Gerekirse manyetik rezonans görüntüleme (MR) veya HIDA taraması (safra akışını ölçer)

Randevunuzda neler beklenir

Ultrason sırasında çocuğunuzdan hareketsiz durması istenir; işlem tamamen ağrısızdır. Kan testi için küçük bir örnek alınır. Tüm sonuçlar birkaç gün içinde hazır olur ve doktor bunları sizinle detaylı şekilde paylaşır.

Tedavi

Tedavi, sorunun nedenine ve şiddetine göre planlanır. Temel amaç belirtileri hafifletmek, altta yatan sorunu çözmek ve komplikasyonları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Çocuğun sağlıklı ve dengeli beslenmesini sağlayın
• Yağlı, kızartma ve işlenmiş gıdalardan kaçının
• Düzenli fiziksel aktiviteyi teşvik edin
• Bol su içmesini sağlayın

Tıbbi tedaviler

Heyet, iltihap veya enfeksiyon varsa uygun ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçların ismini veya dozunu vermiyoruz; doktorunuz çocuğunuz için en uygun tedaviyi belirleyecektir. Hiçbir ilacı doktor önerisi olmadan çocuğa vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda safra kesesinin cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir. Bu karar çocuk cerrahı tarafından verilir. Safra kesesi alındıktan sonra çocuk normal yaşamına devam edebilir.

Bu durumla yaşamak

Safra kesesi sorunu olan çocuklar, doğru tedavi ve beslenme düzeniyle normal bir yaşam sürer. Ailelerin düzenli doktor kontrollerine götürmesi ve önerilere uyması önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Az ve sık yemek yedirin
• Sağlıklı atıştırmalıklar hazırlayın
• Şekerli ve gazlı içeceklerden kaçının
• Okulda ve evde hareket etmesini teşvik edin

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebzeler, meyveler ve tam tahıllar önerilir. Yemekleri kızartmak yerine haşlama, fırında veya buharda pişirin. Çocuğunuzun haftanın birkaç günü yürüyüş, bisiklet veya yüzme gibi aktiviteler yapmasını sağlayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik karın ağrısı veya ameliyat süreci çocukta kaygıya yol açabilir. Çocuğunuza sabır gösterin, duygularını ifade etmesine izin verin. Okul öğretmenleriyle iş birliği yaparak süreci kolaylaştırabilirsiniz.

Önleme

Safra kesesi sorunlarını tamamen önlemek mümkün değildir, ancak sağlıklı beslenme, ideal kiloyu koruma ve düzenli fiziksel aktivite ile bazı riskler azaltılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Safra kesesi iltihabı (kolesistit)
• Safra yollarında tıkanıklık
• Pankreas iltihabı (pankreatit)
• Nadiren safra kesesinin delinmesi

Uzun vadeli görünüm

Uygun tedaviyle çocukların büyük çoğunluğu tamamen iyileşir. Safra kesesi alınsa bile çocuk sağlıklı ve normal bir yaşam sürebilir. Erken teşhis, iyileşme sürecini hızlandırır ve komplikasyonları önler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.