Hemoroid (Basur) Egzersiz Rehberi

Genel Bakış

Hemoroid (halk arasında basur), makat yani anüs bölgesindeki damarların şişmesidir. Bu şişlikler kaşıntı, ağrı ve kanamaya neden olabilir. Egzersiz, hemoroidi önlemenin ve rahatlatmanın önemli bir parçasıdır.

Evet, hemoroid toplumda çok sık görülen bir sağlık sorunudur. 50 yaş üstü erişkinlerin neredeyse yarısında en az bir kez görülmüştür.

Hemoroid her yaşta görülebilir; ancak 45-65 yaş arasındaki erişkinlerde ve hamilelerde daha sıktır. Hareketsiz yaşam tarzı olan kişilerde de risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı ve rahatsızlık
• Tuvalet sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama
• Makatta ağrı veya yanma
• Makatta şişlik veya topak hissi
• Tuvalet sonrası temizlenme zorluğu

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadir görülür; genellikle uzun süreli kabızlık sonucu ortaya çıkar.
• Belirtileri makatta kaşıntı ve tuvalette ağlama şeklinde olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta damar duvarları zayıfladığı için hemoroid daha sık görülür.
• Yaşlılarda ağrı, kanama ve makatta dışarı sarkma şikâyetleri daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık ve tuvalette uzun süre ıkınma
• Uzun süre oturarak çalışmak
• Ağır kaldırmak
• Hamilelik ve doğum
• Kronik öksürük
• Obezite

Risk faktörleri

• Düşük lifli beslenme
• Yetersiz su içme
• Hareketsiz yaşam
• Ailede hemoroid öyküsü
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Rektal kanama fark ederseniz
• Makatta şiddetli ağrı veya büyüyen bir kitle hissederseniz
• Dışkıda kan veya siyah dışkı görürseniz

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hemoroid belirtileri bir haftadan uzun sürüyorsa
• Kaşıntı, yanma, şişlik gibi şikâyetler tekrarlıyorsa
• Hamileyseniz ve hemoroid şikâyetiniz varsa

Tanı

Doktorunuz şikâyetlerinizi dinler ve makatta fizik muayene yapar. Bu muayene kısa sürer ve çoğu zaman ağrısızdır. Bazen parmakla makatta muayene (rektal tuşe) yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Rektal tuşe (eldivenli parmakla muayene)
• Anoskopi (makat bölgesini inceleyen alet)
• Gerekirse kolonoskopi kanama nedenini netleştirmek için yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene öncesi özel bir hazırlık gerekmez. Doktorunuz sosyal mesafe ve hijyen kurallarına uyarak işlemi tamamlar. Sonuca göre size uygun bir tedavi planı oluşturur.

Tedavi

Hemoroid tedavisinde önce yaşam tarzı değişiklikleri ve egzersiz önerilir. Egzersiz, kabızlığı azaltır ve bağırsak hareketlerini düzenler. Gerekirse doktorunuz ilaç veya girişimsel yöntemler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde en az 30 dakika tempolu yürüyüş yapın.
• Yüzme ve bisiklet gibi hemoroide iyi gelen egzersizleri deneyin.
• Ağır kaldırma, squat gibi ıkınmaya neden olan hareketlerden kaçının.
• Tuvalette uzun süre oturmayın, gazete/telefon ile vakit geçirmeyin.
• Sıcak oturma banyosu (ılık su içinde oturmak) hemoroidi rahatlatabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz hemoroidin belirtilerini azaltmak için reçetesiz veya reçeteli krem, fitil veya ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Ayrıca lastik bant bağlama, skleroterapi, lazer veya kriyoterapi gibi küçük girişimsel yöntemler de uygulanabilir. Bu yöntemler hastanede veya poliklinikte yapılır ve ağrısı genellikle azdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar şişliği çok büyükse, kanama tekrarlıyorsa veya diğer tedaviler işe yaramazsa cerrahi müdahale düşünülebilir. Cerrahi, hemoroitlerin çıkarılmasını içerir ve genellikle son çare olarak uygulanır.

Bu durumla yaşamak

Gün içinde uzun süre oturmak yerine kısa yürüyüşler yapın. Ayakta çalışıyorsanız, molalarda oturup dinlenin. Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin; hemen gidin. Tuvalet sonrası nemli mendil veya ılık su ile temizlenmek tahrişi azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapın (yürüyüş gibi).
• Hareketsiz geçen sürenin arasında her 45-60 dakikada bir kalkıp hareket edin.
• Fazla kiloları vermek hemoroide iyi gelir.
• Kabızlığı önlemek için her gün aynı saatte tuvalete oturma alışkanlığı geliştirin.

Diyet ve egzersiz

Günde 25-30 gram lif tüketin. Lif; sebze, meyve, kuru baklagil, kepekli ekmek ve yulafta bulunur. Bol su için ve gazlı içecekler yerine doğal su tercih edin. Egzersiz olarak yürüyüş, yüzme, bisiklet ve hafif aerobik hareketler hemoroid için en güvenli seçeneklerdir. Karın içi basıncı artıran ağırlık kaldırma, kürek çekme ve zıplama içeren hareketlerden uzak durun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid her ne kadar utanç verici gibi görünse de çok yaygın bir sağlık sorunudur. Kaşıntı, ağrı ve kanama uykunuzu ve günlük yaşamınızı zorlaştırabilir. Bu hislerin sizi yıpratmasına izin vermeyin; doktorunuzla açık konuşmak sizi rahatlatır.

Önleme

Evet, hemoroid büyük ölçüde önlenebilir. Düzenli egzersiz, yeterli su ve lifli beslenme, tuvalet alışkanlıklarını düzenlemek ve fazla kilolardan kurtulmak hemoroid riskini azaltır.

Aşılar

Hemoroid için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hemoroide yönelik rutin bir tarama testi önerilmez; ancak herhangi bir şikâyetinizde doktorunuza başvurmanız önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli ve tekrarlayan kanama nedeniyle kansızlık (anemi) gelişebilir.
• Damar içinde pıhtı oluşursa (tromboze hemoroid), şiddetli ağrı ve morarma meydana gelir.
• Hemoroidin boğulması durumunda parmakla içeri itilmezse dokuda hasar oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid, erken dönemde fark edilirse egzersiz, beslenme düzeni ve doktor önerileriyle büyük oranda kontrol altına alınabilir. Tedavi edilmediğinde belirtiler ağırlaşabilir, ancak çoğu kişi uygun tedaviyle rahatlar ve günlük yaşamına döner.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.