Hemoroid (Basur) Alevlenmeleri

Genel Bakış

Hemoroid (aynı zamanda basur olarak da bilinir) anüs ve rektum bölgesindeki damarların şişmesidir. Alevlenme (atak) ise bu damarların iltihaplanması veya tıkanması sonucu belirtilerin geçici olarak şiddetlenmesidir.

Evet, hemoroid neredeyse her iki kişiden birinin hayatının bir döneminde karşılaştığı yaygın bir durumdur.

Hemoroid her yaşta görülebilir. Ancak kabızlık, uzun süre oturma, hamilelik, obezite ve yaşlanma gibi faktörler riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı veya yanma hissi
• Büyük tuvalet sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama
• Makatta ağrı veya rahatsızlık
• Makatta şişlik veya ele gelen yumru

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık veya ishal gibi bağırsak alışkanlığı bozuklukları
• Tuvalette uzun süre oturup ıkınma
• Hamilelik ve doğum sırasında artan karın basıncı
• Ağır kaldırma veya sürekli öksürme
• Lif oranı düşük beslenme

Risk faktörleri

• Hareket azlığı ve uzun süre oturarak çalışma
• Obezite
• Yaşlanma
• Ailesinde hemoroid öyküsü olanlar
• Kronik kabızlık veya ishal

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Makatta ağrısız kanama ilk kez olduysa veya tekrarlıyorsa
• Makatta dışarıda duran ve elle içeri itilemeyen şişlik varsa
• Şiddetli ağrıyla birlikte ateş varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hemoroid belirtileri bir haftadan uzun sürüyorsa
• Belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa
• Daha önce hemoroid tedavisi olmuş biriyseniz ve belirtiler değiştiyse
• Hamileyseniz ve hemoroid belirtileriniz varsa düzenli kontrollerinizde doktorunuza bu durumu mutlaka iletin

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler, ardından mak bölgesini ve rektumu muayene eder. Hemoroid genellikle bu muayene ile tanınır.

Yapılabilecek testler

• Dijital rektal muayene: Eldivenli parmakla rektumun içi kontrol edilir.
• Anoskopi veya proktoskopi: Anüs ve rektumun içini görmek için ışıklı bir alet kullanılır.
• Gerekirse kolonoskopi: Kanamanın başka bir nedeni olup olmadığını araştırmak için yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve çoğu kişi için hafif bir rahatsızlık verir. Doktorunuz tanıyı koyduktan sonra size uygun tedavi seçeneklerini ayrıntılı şekilde anlatacaktır.

Tedavi

Hemoroid alevlenmesinin tedavisi, hafif vakalarda evde uygulanacak yöntemlerle, daha ileri vakalarda ise doktor kontrolünde yapılan girişimlerle mümkündür. Önemli olan kabızlığı önlemek ve bölgeyi rahatlatmaktır.

Evde kişisel bakım

• Ilık oturma banyosu: Günde 2-3 kez, 10-15 dakika ılık su içinde oturun.
• Bol su için (günde toplam 1,5-2 litre civarı).
• Liften zengin beslenin (sebze, meyve, tam tahıl ürünleri).
• Tuvalette zorlamayın ve süreyi kısa tutun.
• Tuvalet kağıdı yerine yumuşak ped veya parfümsüz ıslak mendil kullanmayı deneyin.
• Ayaklarınızı küçük bir tabureyle hafif yüksekte tutarak çömelme pozisyonu alın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtileri azaltmak için bazı kremler, fitiller veya ilaçlı solüsyonlar önerebilir. Bu ürünler reçetesiz de satılabilir. Ancak tedavi kişiye göre değiştiğinden size en uygun olanı eczacınıza veya doktorunuza danışarak belirlemeniz gerekir. Ayrıca band ligasyonu, skleroterapi veya lazer gibi küçük girişimsel yöntemler de uygulanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük, sarkmış hemoroidlerde, diğer tedaviler işe yaramadığında veya kanama ciddi boyutlara ulaştığında cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bu karar mutlaka doktor tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroid alevlenmesi sırasında bölgeyi temiz ve kuru tutmak, pamuklu iç çamaşırı giymek ve tahriş edici sabunlardan kaçınmak önemlidir. Atak belirtileri genellikle birkaç gün içinde geriler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli yürüyüş ve egzersiz yapın.
• Uzun süre oturmayın, her saat başı kısa bir yürüyüş yapın.
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin.
• Günlük su tüketimini ihmal etmeyin.
• Kafein ve alkol tüketimini sınırlamaya çalışın.

Diyet ve egzersiz

Yüksek lifli diyet ve bol sıvı dışkıyı yumuşatır, ıkınma ihtiyacını azaltır. Haftanın çoğu günü 30 dakikalık tempolu yürüyüş gibi egzersizler bağırsak hareketlerini düzenler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid alevlenmeleri utanç verici ve sıkıntılı hissedilebilir. Bu durumun oldukça yaygın olduğunu ve doktorunuzla konuşmaktan çekinmemeniz gerektiğini hatırlayın. Belirtiler kontrol altına alındığında kaygı ve stres de azalır.

Önleme

Hemoroide tamamen engel olmak her zaman mümkün değildir. Ancak alevlenmeleri önlemek için yaşam tarzı önerileri oldukça etkilidir. Özellikle kabızlığı önlemek, hemoroid ataklarını önlemenin temel yoludur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli kanama anemiye (kansızlık) yol açabilir.
• Pıhtılı hemoroid (trombone hemoroid) çok ağrılı olabilir ve acil tedavi gerektirebilir.
• Hemoroid ilerleyerek dışarıda sürekli sarkık bir hale gelebilir.

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki hemoroid alevlenmeleri doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle genellikle bir hafta içinde geriler. Uzun vadede düzenli beslenme ve hareket, atakların sıklığını önemli ölçüde azaltır. Her hasta farklıdır; doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda rahatlama çok mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.