Çocuklarda Hemoroid (Basur)

Genel Bakış

Hemoroid, makat bölgesindeki toplardamarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Bu şişlikler bazen kaşıntı, ağrı veya kanamaya neden olabilir. Çocuklarda hemoroid, yetişkinlere göre daha nadir görülür ve çoğu zaman beslenme ve tuvalet alışkanlıklarıyla ilişkilidir.

Çocuklarda hemoroid yetişkinlere göre oldukça nadirdir. Ancak kabızlık sorunu yaşayan çocuklarda görülme sıklığı artabilir.

Hemoroid her yaşta görülebilir, ancak çocuklarda genellikle okul çağı ve ergenlik döneminde daha sık rastlanır. Tuvalet eğitimi sırasında da geçici sorunlar ortaya çıkabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makat bölgesinde kaşıntı veya tahriş
• Dışkılama sırasında ağrı veya yanma
• Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan
• Makat çevresinde yumuşak, bezelye büyüklüğünde şişlik
• Dışkılama sonrası tam boşalamama hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuk dışkılarken zorlanır ve acı çeker
• Tuvalete gitmekten kaçınma veya ağlama
• Makat bölgesini kaşıma veya rahatsızlık nedeniyle huzursuzluk
• Kabızlıkla birlikte görülen sert, kuru dışkı
• Dışkıda veya tuvalet kağıdında kan görülmesi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Erişkinlerde hemoroid belirtileri çocuklarla benzerdir, ancak daha belirgin ve kronik olabilir
• Dışkılamadan bağımsız olarak sürekli ağrı ve basınç hissi
• Hemoroidin dışarıya sarkması (prolapsus) erişkinlerde daha sıktır

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık nedeniyle dışkılarken aşırı ıkınma
• Tuvalette uzun süre oturmak (örneğin tablet veya telefonla zaman geçirmek)
• Düşük lifli beslenme ve yetersiz su içme
• Kronik ishal nedeniyle makat bölgesinin sürekli tahriş olması

Risk faktörleri

• Ailede hemoroid öyküsü
• Obezite veya hareketsiz yaşam
• Tuvalet eğitimi sırasında yaşanan zorluklar
• Uzun süre oturmayı gerektiren aktiviteler
• Kronik öksürük veya ağır kaldırma (nadiren)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Dışkıda kan görülmesi
• Makat bölgesinde şiddetli ağrı veya büyük şişlik
• Hemoroid belirtileri birkaç gün içinde kötüleşirse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kabızlık ve hemoroid belirtileri 1 haftadan uzun sürerse
• Çocuk dışkılama sırasında sürekli acı çekiyorsa
• Aile içinde hemoroid veya bağırsak hastalığı öyküsü varsa

Tanı

Doktor önce çocuğun ve ailenin hikayesini dinler, ardından makat bölgesini nazik bir şekilde muayene eder. Bu muayene genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Makat bölgesinin gözle ve dokunarak incelenmesi
• Rektal muayene: Eldivenli parmakla makat kanalının kontrol edilmesi
• Gerekirse gaitada gizli kan testi veya ileri görüntüleme (çok nadir)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor, çocuğunuzun tuvalet alışkanlıkları, beslenme düzeni ve belirtileri hakkında sorular soracaktır. Muayene çocuğunuz için rahatsız edici olabilir, bu yüzden doktor sakinleştirici bir ortam sağlamaya çalışır. Teşhis genellikle hızlıdır ve ek testler nadiren gerekir.

Tedavi

Çocuklarda hemoroid tedavisi genellikle evde uygulanabilecek yöntemlerle başlar. Temel amaç kabızlığı gidermek ve makat bölgesine baskıyı azaltmaktır. Çoğu çocuk bu yaklaşımla birkaç hafta içinde iyileşir.

Evde kişisel bakım

• Dışkılamayı kolaylaştırmak için bol su içirin
• Lif açısından zengin besinler verin (tam tahıllar, meyve, sebze)
• Tuvalette oturma süresini kısaltın ve çocuğu acele etmeye teşvik edin
• Dışkılama sırasında ıkınmaktan kaçının
• Ilık su ile oturma banyosu yaptırın (günde birkaç kez, 10 dakika)
• Tuvalet kağıdı yerine yumuşak ıslak mendil kullanın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, hemoroid belirtilerini hafifletmek için reçetesiz veya reçeteli topikal kremler veya fitiller önerebilir. Bu ürünleri çocuğunuzda kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız. İlaç seçimi ve dozu çocuğun yaşına ve durumuna göre doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çocuklarda hemoroid cerrahisi son derece nadirdir. Yalnızca diğer tedavilere yanıt vermeyen, sürekli kanamaya veya ciddi ağrıya neden olan ileri düzey hemoroidlerde, doktor cerrahi seçenekleri değerlendirebilir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroid olan bir çocuk için günlük yaşamda en önemli şey, düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırmak ve dışkılamayı kolaylaştırmaktır. Çocuğunuzun tuvalet ihtiyacını ertelemesine izin vermeyin; aynı saatte tuvalete oturmasını teşvik edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmasını sağlayın (yürüyüş, oyun)
• Uzun süre oturmaktan kaçının, ara sıra kalkıp hareket etmesini hatırlatın
• Tuvalette kitap, tablet gibi vakit geçirme alışkanlıklarını sınırlayın
• Makat bölgesini temiz ve kuru tutun

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebze ve meyvelerle zenginleştirilmiş bir beslenme düzeni kabızlığı önler. Günde en az 6-8 bardak su içirmeye özen gösterin. Düzenli fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini düzenler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çocuklar hemoroid belirtileri nedeniyle utanç veya kaygı hissedebilir. Tuvaletin acı vermesiyle birlikte çocuk tuvalete gitmekten korkabilir. Bu durumda çocuğunuza sakin ve güven verici yaklaşın; sorunun geçici olduğunu ve doktorun yardımcı olacağını anlatın.

Önleme

Evet, çocuklarda hemoroid büyük ölçüde önlenebilir. Kabızlığı önlemek, düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırmak ve tuvalette uzun süre oturmayı engellemek en etkili yollardır.

Aşılar

Hemoroid için aşı yoktur. Ancak kabızlığa ve bağırsak sorunlarına yol açabilecek bazı hastalıklara karşı Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği rutin çocukluk aşıları ihmal edilmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Işrarla kanamaya bağlı kansızlık (anemi)
• Hemoroidin tromboze olması (kan pıhtısı nedeniyle şiddetli ağrı ve şişlik)
• Makat bölgesinde enfeksiyon
• Çocukta tuvalet yapma korkusu ve psikolojik stres

Uzun vadeli görünüm

Çocuklarda hemoroid genellikle geçici bir durumdur. Doğru beslenme, tuvalet alışkanlıkları ve doktor önerilerine uyulduğunda tamamen iyileşir. Nadiren kalıcı sorunlara yol açar ve çocuğunuzun sağlıklı bir şekilde büyümesini engellemez.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.