Hemoroid Tedavi Seçenekleri

Genel Bakış

Hemoroid, anüs ve rektum çevresindeki toplardamarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Halk arasında 'basur' olarak da bilinir. Bu damarlar herkeste bulunur, ancak bazı durumlarda genişleyerek kaşıntı, ağrı, kanama ve şişlik gibi belirtilere yol açar.

Evet, hemoroid dünyada en sık görülen sağlık sorunlarından biridir. Erişkinlerin yaklaşık yarısında hayatın bir döneminde hemoroid görülür.

Hemoroid her yaşta görülebilir, ancak özellikle 45-65 yaş aralığındaki kişilerde, hamilelerde ve kronik kabızlık sorunu yaşayanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dışkılama sırasında ağrısız, parlak kırmızı kanama
• Anüs çevresinde kaşıntı ve yanma
• Makatta ağrı ve rahatsızlık
• Anüs çevresinde şişlik veya ele gelen yumru
• Dışkılamadan sonra temizliğin zor olması
• Dışkıyı tam boşaltamama hissi

Çocuklarda belirtiler

• Hemoroid çocuklarda nadir görülür; belirtiler genellikle kabızlık veya ıkınma sonrası hafif şişlik ve kanama şeklinde olabilir.
• Çocuklarda dışkıda kan fark edildiğinde mutlaka doktora danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda doku gevşemesi nedeniyle hemoroid belirtileri daha belirgin olabilir.
• Kabızlık ve hareketsizlik belirtileri artırabilir.
• Ani veya şiddetli kanama yaşlılarda daha tehlikeli olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Dışkılama sırasında aşırı ıkınma
• Uzun süre tuvalette oturma
• Kronik kabızlık veya ishal
• Fazla kilo ve obezite
• Hamilelik nedeniyle artan karın basıncı

Risk faktörleri

• Liften fakir beslenme
• Yetersiz su tüketimi
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Ağır kaldırma
• Tuvalet alışkanlıklarının düzensiz olması
• Genetik yatkınlık ve ileri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanamanın miktarı artıyorsa veya tekrarlıyorsa
• Dışkı siyah veya katran rengindeyse
• Şiddetli ağrı ve şişlik nedeniyle oturmakta zorlanıyorsanız
• Kanamaya ateş veya halsizlik eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tuvalet alışkanlıklarınızda belirgin bir değişiklik fark ettiyseniz
• Bir haftadan uzun süredir makatta kaşıntı, ağrı veya şişlik varsa
• Dışkıda hafif kan görüyorsanız
• Belirtiler yaşam kalitenizi etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler, ardından anüs ve çevresini fiziksel olarak inceler. Gerekirse parmakla makattan muayene yapar ve anaskop adı verilen ince bir aletle iç kısmı değerlendirir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve görsel inceleme
• Dijital rektal muayene (parmakla makat muayenesi)
• Anoskopi (anüsün iç kısmını görmeye yarayan aletle bakılması)
• Gerekli görülürse kolonoskopi (kalın bağırsağın tamamının incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır ve birkaç dakika sürer. Doktorunuz belirtilerinize göre kesin tanı koyar ve size en uygun tedaviyi önerir. Uygulanacak işlemlerle ilgili önceden bilgi verilir ve onayınız alınır.

Tedavi

Hemoroid tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek, dışkılamayı kolaylaştırmak ve tekrarları önlemektir. Çoğu kişi için yaşam tarzı değişiklikleri ve evde bakım yeterli olur. Durum daha ciddiyse doktorunuz girişimsel tedaviler veya cerrahi seçenekleri değerlendirebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 6-8 bardak su içmek
• Bol lifli besinler tüketmek (sebze, meyve, tam tahıllar)
• Tuvalette uzun süre oturmaktan kaçınmak
• Dışkılama sırasında aşırı ıkınmamak
• Ilık oturma banyosu (5-10 dakika) rahatlatıcı olabilir
• Düzenli yürüyüş ve hareket etmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz rahatlatıcı kremler, fitiller veya ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Bunun yanında lastik bant ligasyonu, skleroterapi, lazer veya ısı uygulaması gibi girişimsel tedaviler de bulunur. Hangi tedavinin uygun olduğuna hekiminiz, hemoroidin tipine ve şiddetine göre karar verir. İlaçlar ve dozları mutlaka doktor önerisiyle kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Hemoroid çok büyümüşse, girişimsel tedavilere yanıt vermiyorsa veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkiliyorsa cerrahi seçenekler düşünülebilir. Ameliyat kararını doktorunuz, sizin genel sağlık durumunuz ve hemoroidin özelliklerine göre birlikte verir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda tuvalet alışkanlıklarınıza dikkat etmek ve düzenli dışkılama için kendinize zaman tanımak belirtilerin kontrolüne yardımcı olur. Tuvalet ihtiyacını ertelememek, uzun süre oturmamak ve ıkınmaktan kaçınmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın, özellikle yürüyüş gibi hafif aktiviteler
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı bir şekilde kilo vermeye çalışın
• Uzun süre oturmanız gerekiyorsa ara verip kalkın
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenin ve yeterince su için

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin beslenmek dışkıyı yumuşatır, kabızlığı önler ve ıkınma ihtiyacını azaltır. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz (yürüyüş gibi) bağırsak hareketlerini düzenler ve hemoroid belirtilerini hafifletir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik hemoroid belirtileri utanç, kaygı ve stres yaratabilir. Bu durumun çok yaygın olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Duygularınızı doktorunuzla paylaşmak hem fiziksel hem ruhsal olarak iyileşmenize katkı sağlar.

Önleme

Hemoroidi tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da belirtilerin ortaya çıkmasını ve tekrarlamasını büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Sağlıklı beslenme, yeterli su içme, düzenli aktivite ve tuvalet alışkanlıklarına dikkat etme en önemli koruyucu adımlardır.

Aşılar

Hemoroid için özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hemoroid için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak düzenli doktor kontrolü sırasında belirtileriniz varsa gerekli muayeneler yapılabilir. 50 yaş üstündeyseniz veya risk faktörleriniz varsa doktorunuz bağırsak sağlığını değerlendirmek için kolonoskopi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İç hemoroidin dışarı sarkması ve geri itilememesi
• Hemoroid içinde pıhtı oluşması (tromboze hemoroid) nedeniyle şiddetli ağrı
• Anüs çevresinde cilt tahrişi ve enfeksiyon
• Uzun süreli kanamaya bağlı demir eksikliği anemisi (kansızlık)

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid belirtileri çoğu zaman doğru tedavi ve düzenli bakım ile kontrol altına alınır. Erken başvuru ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sayesinde yaşam kalitesi önemli ölçüde artar. Gerekirse cerrahi seçeneklerle kalıcı çözüm sağlanabilir. Endişelenmeyin, bu sorun tedavi edilebilir bir sağlık durumudur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.