Hemoroid (Basur) ile Yaşam: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Hemoroid, makat bölgesindeki toplardamarların şişmesidir. Halk arasında 'basur' olarak bilinir. Bu damarlar herkeste vardır, ancak bazı durumlarda genişleyip kaşıntı, ağrı ve kanamaya neden olabilir.

Evet, hemoroid oldukça yaygındır. 50 yaş üstü her iki kişiden birinde hemoroit görülebilir; ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Hemoroit her yaştan insanı etkileyebilir. Hamileler, uzun süre oturmak zorunda kalanlar, kronik kabızlık yaşayanlar ve ailesinde hemoroid öyküsü olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı veya tahriş
• Makatta ağrı veya rahatsızlık
• Tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan
• Makatta şişlik veya yumru hissi
• Tuvaletten sonra tam boşalamama hissi

Çocuklarda belirtiler

• Hemoroid çocuklarda nadirdir, görüldüğünde genellikle kabızlıkla ilişkilidir.
• Çocuklarda makatta kaşıntı ve tuvalet sırasında ağrı olabilir.
• Anüsten kanama görülürse vakit kaybetmeden çocuk doktoruna başvurulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte dokular zayıfladığı için hemoroid daha sık görülür.
• Yaşlılarda kanama daha ciddi olabilir ve başka hastalıklarla karışabilir.
• Kabızlığı önlemek ve düzenli doktor kontrolü önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık ve tuvalette aşırı ıkınma
• Uzun süre oturmak
• Hamilelik
• Obezite
• Kronik ishal veya kabızlık

Risk faktörleri

• Genetik yatkınlık (ailede hemoroid olması)
• Yaşlanma
• Lif oranı düşük beslenme
• Ağır kaldırma
• Tuvalette uzun süre oturma ve telefonla vakit geçirme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İlk kez makattan kanama gelmesi
• Kanama miktarının artması
• Şiddetli ağrı ve şişlik
• Dışkıda koyu renkli kan veya siyah dışkı fark edilmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hemoroit belirtileri sürekli tekrarlıyorsa
• Kaşıntı ve rahatsızlık günlük yaşamı etkiliyorsa
• Evde bakım yöntemlerine rağmen belirtiler bir haftadan uzun sürüyorsa

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler, ardından makat bölgesini muayene eder. Muayene sırasında parmakla rektal kontrol veya küçük bir aletle iç muayene gerekebilir. Bu işlemler genellikle kısa sürer ve çoğu kişi için sadece hafif bir rahatsızlık yaratır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Parmakla rektal muayene
• Anoskopi veya sigmoidoskopi (ince kameralı aletle makat ve bağırsağın alt bölümünün incelenmesi)
• Gerekli görülürse kolonoskopi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinize göre hangi muayene ve tetkiklerin gerektiğine karar verecektir. Teşhis konulduktan sonra size özel bir tedavi planı hazırlanır ve hemoroidle nasıl başa çıkacağınız adım adım anlatılır.

Tedavi

Hemoroid tedavisinde amaç; belirtileri hafifletmek, dışkılamayı kolaylaştırmak ve tekrarını önlemektir. Çoğu kişi için evde bakım ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterlidir. Daha ileri durumlarda doktorunuzun önereceği tıbbi yöntemler veya cerrahi seçenekler gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek ve lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) tüketmek
• Tuvalette ıkınmaktan kaçınmak
• Tuvalet sonrası bölgeyi yumuşak bir bezle temizlemek, parfümlü tuvalet kağıdı kullanmamak
• Günde birkaç kez ılık (sıcak değil) oturma banyosu yapmak
• Uzun süre oturmaktan kaçınmak ve arada kalkıp yürümek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kaşıntı ve ağrıyı hafifletmek için bazı kremler, merhemler veya fitiller önerebilir. Ayrıca dışkıyı yumuşatmak için bazı takviyeler veya ilaçlar da önerilebilir. Hangi ürünün sizin için uygun olduğuna ve ne kadar süre kullanmanız gerektiğine doktorunuz karar vermelidir. Reçetesiz satılan ürünler de dahil olmak üzere hiçbir ilacı doktorunuz önermeden uzun süre kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Evde bakım ve tıbbi tedaviye rağmen geçmeyen, çok ağrılı veya kanamalı hemoroidlerde doktorunuz bandajlama, lazer veya cerrahi çıkarma gibi seçenekleri değerlendirebilir. Cerrahi kararı mutlaka bir genel cerrahi uzmanı tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroidle yaşam, belirtileri tetikleyen alışkanlıklardan kaçınmakla kolaylaşır. Düzenli tuvalet alışkanlığı edinmek, tuvalet ihtiyacını ertelememek ve her gün yeterince su içmek önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak
• Sağlıklı kiloda kalmak
• Uzun süre hareketsiz oturmaktan kaçınmak
• Lif bakımından zengin beslenmek
• Sigara ve aşırı alkolden uzak durmak

Diyet ve egzersiz

Günde en az 2-3 porsiyon meyve, sebze ve kepekli tahıl tüketmeye çalışın. Bol su için. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet gibi hafif egzersizler bağırsak hareketlerini düzenlemeye yardımcı olur. Ancak ağır kaldırma ve çok zorlayıcı egzersizler hemoroit şikayetlerini artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroit utanç verici bir durum gibi görülebilir, ancak aslında çok yaygındır ve tedavi edilebilir. Şikayetlerinizi doktorunuza anlatmaktan çekinmeyin. Sürekli ağrı veya kanama endişe yaratabilir; bu durumda hislerinizi bir yakınınızla paylaşmak ve gerekiyorsa bir sağlık uzmanından destek almak iyi gelecektir. Unutmayın, hemoroit hayatı tehdit eden bir hastalık değildir ve kontrol altına alınabilir.

Önleme

Hemoroit tamamen önlenemese de risk büyük ölçüde azaltılabilir. Yüksek lifli beslenmek, bol su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalette ıkınmamak en önemli önleyici adımlardır.

Aşılar

Hemoroid için aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hemoroide özel bir tarama testi yoktur. Ancak 50 yaşından sonra bağırsak kanseri için yapılan taramalar sırasında hemoroit de değerlendirilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli kanamaya bağlı kansızlık (anemi)
• Boğulmuş hemoroid (kan akımı bozulan ve şiddetli ağrı yapan hemoroid)
• Kan pıhtısı oluşması (tromboze hemoroid)
• Nadiren enfeksiyon ve apseler

Uzun vadeli görünüm

Hemoroit genellikle iyi huylu bir durumdur ve doğru bakım ve tedaviyle tamamen kontrol altına alınabilir. Belirtiler birkaç gün içinde azalabilir; tam iyileşme birkaç hafta sürebilir. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuzda çoğu kişi günlük hayatına aynen devam eder.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.