Titreme (Tremor) ile Yaşamak

Genel Bakış

Tremor, vücudun bir bölümünde istemsiz, ritmik titreme hareketidir. Çoğunlukla ellerde görülür, ancak baş, ses telleri, bacaklar ve gövdede de ortaya çıkabilir. Titreme sırasında kaslar sırayla kasılıp gevşer ve bu durum titreme olarak hissedilir.

Evet, tremor toplumda oldukça yaygın görülür. Herkes zaman zaman stres, yorgunluk ya da heyecanla titreyebilir. Ancak sürekli veya günlük yaşamı etkileyen titremelerin bir doktor tarafından değerlendirilmesi önemlidir.

Tremor her yaşta görülebilir. Çocuklarda da olabilir, fakat en sık orta ve ileri yaşlarda karşımıza çıkar. Bazı türler aileseldir, yani anne, baba veya kardeşlerde de aynı sorun görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerde veya kollarda titreme
• Başın öne arkaya veya sağa sola sallanması
• Sesin titrek çıkması
• Bacaklarda veya ayaklarda titreme
• Yazı yazarken, bardak tutarken veya çay doldururken titremenin artması
• İstirahat sırasında titreme, hareketle azalma

Çocuklarda belirtiler

• Bebeklerde ağlama, ateş veya açlıkla birlikte titreme görülebilir.
• Heyecan, yorgunluk veya stres çocuklarda titremeyi artırabilir.
• Okul çağındaki çocuklarda yazı yazarken veya küçük nesneleri tutarken titreme fark edilebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda titreme daha sık görülür ve daha belirgin olabilir.
• Eller hareketsizken olan titreme, Parkinson hastalığı gibi nörolojik durumların habercisi olabilir.
• Titremeyle birlikte denge, yürüme veya konuşma sorunları da görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, yorgunluk, kafein ve aşırı heyecan
• Esansiyel tremor (ailesel titreme olarak da bilinir)
• Parkinson hastalığı
• Tiroid bezinin fazla çalışması
• Multipl skleroz gibi sinir sistemi hastalıkları
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Karaciğer veya böbrek yetmezliği gibi metabolik sorunlar

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede tremor öyküsü bulunması
• Nörolojik veya metabolik bir hastalığa sahip olmak
• Kronik stres ve uyku düzensizliği
• Aşırı kafein tüketimi
• Alkol veya madde kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Titreme günlük işlerinizi yapmanızı engelliyorsa
• Titreme dinlenirken oluyor ve hareketle geçiyorsa
• Titreme ile birlikte yürüme, denge, konuşma veya yutma sorunları varsa
• Sürekli kullandığınız bir ilaçtan sonra titreme başladıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Titreme aylardır var ancak kötüleşmiyorsa ve günlük yaşamı etkilemiyorsa
• Titreme yalnızca stresli anlarda ortaya çıkıyorsa
• Ailenizde tremor hikâyesi varsa ve genel bir değerlendirme istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, ardından nörolojik muayene yapar. Titremenin ne zaman başladığını, hangi hareketlerle arttığını ve ailenizde benzer şikâyetler olup olmadığını sorar. Gerekli görürse bazı testler isteyerek altta yatan nedeni araştırır.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri ve tiroid fonksiyon testleri
• Elektromiyografi (EMG): sinir ve kasların elektriksel aktivitesini ölçen test
• Beyin MR veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme testleri
• Nörolojik değerlendirme ve hareket testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size titremenin süresi, sıklığı, hangi durumlarda arttığı ve eşlik eden diğer şikâyetlerle ilgili sorular soracak. Muayene sonrasında bazı tetkikler yapılabilir. Tanı koymak için bazen birkaç muayene gerekebilir, ancak çoğu durumda net bir sonuca ulaşılır.

Tedavi

Tremorun tedavisi, altta yatan nedene ve kişinin yaşam kalitesine göre belirlenir. Hafif titremelerde tedavi gerekmezken, günlük yaşamı zorlaştıran durumlarda destek ve tedavi planı oluşturulur. Tedavide asıl hedef belirtileri kontrol altına almak ve yaşam kalitesini artırmaktır.

Evde kişisel bakım

• Kafein ve alkol tüketimini azaltın.
• Düzenli uyuyun ve aşırı yorgunluktan kaçının.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri veya gevşeme teknikleri deneyin.
• Bardak, tabak gibi nesneleri iki elle tutun.
• Yazı yazarken kalın, kavraması kolay kalemler kullanın.
• Çatal, kaşık gibi araçlara kalın sap takarak kullanımı kolaylaştırın.

Tıbbi tedaviler

Tedavi seçenekleri hastalığın nedenine göre değişir. Fizik tedavi, ergoterapi, ilaç tedavisi ve bazı durumlarda cerrahi yöntemler uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu yalnızca doktorunuz belirler. İlaçlar mutlaka doktor önerisiyle ve önerilen dozda kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Şiddetli ve ilaca yanıt vermeyen tremorlarda beyin pili (derin beyin stimülasyonu) gibi cerrahi seçenekler, nöroloji ve beyin cerrahisi ekibi tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Titreme ile yaşamak bazen zor olabilir, ancak günlük hayatı kolaylaştıran birçok yol vardır. Hareketlerinizi planlayın, kendinize zaman tanıyın ve gerektiğinde yardım istemekten çekinmeyin. Kaşık, kalem gibi araçlara kalın sap takmak, yemek yerken dirseğinizi masaya dayamak gibi küçük değişiklikler işinizi kolaylaştırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun.
• Stresle başa çıkma yöntemleri geliştirin.
• Sosyal yaşama katılmaya devam edin.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.
• Günlük işleri küçük adımlara bölerek yapın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli hafif egzersiz genel sağlığı destekler. Kafein ve aşırı şeker tüketimi titremeyi artırabileceğinden ölçülü olmak iyi olur. Yürüyüş, yüzme veya germe egzersizleri kasları rahatlatabilir. Beslenme ve egzersiz programınızı doktorunuza danışarak oluşturun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli titreme sosyal kaygı, utanç ve özgüven düşüklüğüne yol açabilir. Bu duyguları yaşamak normaldir. Psikolojik destek almak, aile ve arkadaşlarla konuşmak bu yükü hafifletir.

Önleme

Tremorun pek çok türü tamamen önlenemez. Ancak altta yatan neden tedavi edilebilirse titreme azalabilir. Sağlıklı yaşam tarzı, düzenli doktor kontrolü ve stres yönetimi, titremenin kontrolüne yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yemek yeme, su içme, yazı yazma gibi günlük aktivitelerde zorluk
• Sosyal izolasyon ve depresyon riskinde artış
• Düşme ve yaralanma riskinde artış
• İş ve sosyal yaşamda kısıtlanmalar

Uzun vadeli görünüm

Tremor tedavi edilebilir bir durumdur; birçok kişi uygun tedavi ve yaşam düzenlemeleriyle günlük yaşamına devam eder. Erken teşhis ve doğru tedavi, yaşam kalitesini önemli ölçüde korur. Umutlu olmak için her neden vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.