Migren Tanısı Sonrası

Genel Bakış

Migren; genellikle tek taraflı, zonklayıcı ve şiddetli baş ağrısı yapan bir beyin ve sinir sistemi hastalığıdır. Baş ağrısına bulantı, kusma, ışığa ve sese duyarlılık eşlik edebilir.

Evet, migren dünyada ve Türkiye'de çok yaygındır. Her on kişiden yaklaşık birini etkiler.

Migren her yaşta başlayabilir, ama en sık genç erişkinlik döneminde ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklere göre 3 kat daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Tek taraflı ve zonklayıcı baş ağrısı
• Bulantı ve kusma
• Işık ve sese aşırı duyarlılık
• Birkaç saat ila 3 gün süren ataklar
• Bazı kişilerde baş ağrısından önce görsel rahatsızlık, uyuşma gibi 'aura' belirtileri

Nedenler

Ana nedenler

• Migrenin kesin nedeni tam bilinmemektedir; beyin hücrelerinin aşırı uyarılması sonucu damarlarda genişleme ve iltihabi benzeri bir durum ortaya çıkabilir.
• Genetik yatkınlık önemlidir; aile bireylerinde migren varsa risk artar.
• Bazı kişilerde ataklar belirli tetikleyicilerle oluşur: stres, yorgunluk, açlık, uyku düzensizliği, bazı yiyecekler ve hormonal değişiklikler.

Risk faktörleri

• Ailede migren öyküsü
• Kadın olmak
• Stresli yaşam tarzı
• Bazı gıdalar ve katkı maddeleri (örneğin çikolata, eski peynir, yapay tatlandırıcılar)
• Adet dönemi, menopoz gibi östrojen dalgalanmaları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Migren tanısı olan kişilerde baş ağrısı özelliği değişirse veya kötüleşirse
• Günlük yaşamı etkileyen atakların sıklığı artarsa
• Doktorunuzun verdiği tedaviye rağmen şikayetleriniz geçmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez nöroloji kontrolü önerilir.
• Atak sıklığı artarsa veya yeni belirtiler ortaya çıkarsa hekiminize başvurun.

Tanı

Migren tanısı büyük oranda hastanın tanımlarına ve nörolojik muayeneye dayanır. Doktor ayrıntılı sorular sorar ve baş ağrısı günlüğü tutmanızı isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Beyin MR veya BT gibi görüntüleme testleri genellikle nadiren gerekir; başka hastalıkları dışlamak için yapılabilir.
• Kan testleri bazı durumlarda altta yatan başka bir hastalık araştırmak için istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz baş ağrınızın süresi, tetikleyiciler, ailede migren öyküsü ve ilaç kullanımı gibi konularda sorular soracaktır. Muayene sonrası tanıyı netleştirir ve tedavi planı oluşturur. Sizden bir baş ağrısı günlüğü tutmanız istenebilir.

Tedavi

Migren tedavisinde iki ana hedef vardır: Akut atakları kesmek ve atakların sıklığını azaltmak. Tedavi planı her kişiye özeldir.

Evde kişisel bakım

• Atak geldiğinde sessiz ve karanlık bir odada dinlenmek
• Alına soğuk kompres yapmak
• Su içmek ve küçük ve hafif yemekler yemek
• Düzenli uyku saatlerine uymak
• Stres yönetimi teknikleri uygulamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı kesici özelliği olan bazı ilaçlar önerebilir. Atak sıklığı fazla ise koruyucu (profilaktik) tedavi denen ayrı bir ilaç grubu başlayabilir. Bu ilaçlar günlük alınır ve atağı önleyici etki gösterir. Ayrıca yeni nesil anti-CGRP dediğimiz hedefe yönelik tedaviler de bazı hastalar için uygundur. İlaç seçimi ve dozu doktor tarafından kişiye özel belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Migren tedavisinde ameliyat nadiren gündeme gelir. Sadece başka yöntemlere cevap vermeyen ve bazı spesifik tetikleyici bölgeleri olan seçilmiş hastalarda uygun olabilir; ancak bunun için nöroloji ve beyin cerrahisi uzmanlarının ortak değerlendirmesi gerekir.

Bu durumla yaşamak

Migrenle yaşamak, tetikleyicileri tanımak ve günlük hayatı ona göre düzenlemekle daha kolay hale gelir. Baş ağrısı günlüğü tutmak, hangi durumların atakları tetiklediğini anlamanıza yardımcı olur. Planlarınızı esnek tutmak ve ara dinlenmeler eklemek atak sıklığını azaltabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve aynı saatlerde yatıp kalkma alışkanlığı
• Yemek saatlerini kaçırmamak
• Aşırı kafein ve alkolden uzak durmak
• Güneş ışığında şapka ve güneş gözlüğü kullanmak
• Günlük düzenli vücut hareketi yapmak

Diyet ve egzersiz

Bazı kişilerde çikolata, eski peynir, salam ve sosis gibi nitrat içeren besinler, son olarak aspartam gibi tatlandırıcılar atağı tetikleyebilir. Kendinize özgü tetikleyicileri bir günlük ile fark edin. Düzenli yürüyüş gibi orta yoğunluktaki egzersiz atakları azaltabilir, ancak yoğun ani egzersiz bazı kişilerde atak tetikleyebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Migren ağrısı olduğunu kanıtlamayan, dışarıdan görünmeyen bir hastalık olduğu için çevrenizden yeterince anlayış göremeyebilirsiniz. Kronik ağrı kaygı, depresyon ve uyku sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle psikolojik destek almak, gevşeme egzersizleri yapmak ve stresle baş etmeyi öğrenmek migren yönetiminin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Migren tamamen önlenebilir değildir, ancak tetikleyicilerden kaçınarak, düzenli yaşam alışkanlıkları ve gerekirse koruyucu ilaç tedavisi ile atakların sıklığı ve şiddeti önemli ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Migreni önleyen bir aşı yoktur; ancak bazı koruyucu tedaviler aşı gibi aylık enjeksiyon şeklinde uygulanabilir. Bu tedavileri doktorunuz önerirse uygulanır.

Tarama programları

Migren için tarama testi yapılmaz. Ancak baş ağrısı şikayetiniz olduğunda düzenli hekim kontrolü tanı ve tedavinin takibi açısından önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ataklar sıklaşabilir ve günlük yaşam kalitesi belirgin şekilde düşer
• Ağrı kesicilerin sık kullanılması baş ağrısını daha da kötüleştirebilir (ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı)
• Kronik (ayda 15 günden fazla) migren oluşabilir
• İş ve okul devamsızlığı, kaygı ve depresyon riski artar

Uzun vadeli görünüm

Migren yaşam boyu sürebilen bir hastalık olsa da doğru tedavi ve yaşam alışkanlıkları ile ataklar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi migrenine rağmen üretken ve kaliteli bir hayat sürdürebilir. Tedavideki gelişmeler, özellikle yeni koruyucu seçeneklerle hastaların hayatında belirgin iyileşme sağlanmıştır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• American Migraine Foundation ↗
• The Migraine Trust ↗

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.