Uyuşma ve Aile Hayatı

Genel Bakış

Uyuşma, vücudun bir bölgesinde his kaybı, karıncalanma veya yanma hissi olarak tarif edilir. Sinirlerin, omuriliğin veya beynin bazı bölümlerinin etkilenmesi sonucu ortaya çıkabilir. Çoğu zaman geçicidir ancak bazen ciddi bir hastalığın habercisi olabilir.

Evet, uyuşma toplumda çok sık görülen bir yakınmadır. Her 10 kişiden yaklaşık 1'i hayatının bir döneminde uyuşma hisseder.

Uyuşma her yaşta görülebilir. Ancak diyabet, böbrek hastalığı, tiroid bozuklukları olanlarda, hamilelerde ve ileri yaştaki bireylerde daha sık görülür. Ayrıca tekrarlayan hareket yapan işlerde çalışanlarda el uyuşması yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karıncalanma, iğnelenme hissi
• His kaybı veya azalma
• Yanma veya soğukluk hissi
• Güçsüzlük veya tutamama
• Yürümede dengesizlik
• Uyuşan bölgede ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uyuşma nadirdir. Ancak büyüme atakları sırasında bacak ağrısı ile karışabilir.
• El ve ayaklarda uyuşma, vitamin eksikliği veya sinir sıkışması kaynaklı olabilir.
• Çocuklarda ani uyuşma, baş ağrısı ve kusma varsa acilen doktora başvurun.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta uyuşma sıklıkla diyabet ve damar sertliği ile ilişkilidir.
• Bel ve boyun fıtığı, yaşlılarda daha fazla uyuşmaya yol açar.
• Denge sorunlarına yol açan uyuşma, düşme riskini artırır.

Nedenler

Ana nedenler

• Sinir sıkışması (örneğin karpal tünel sendromu)
• Bel veya boyun fıtığı
• Diyabete bağlı sinir hasarı (nöropati)
• B12 vitamini veya diğer vitamin eksiklikleri
• Multipl skleroz (MS) gibi bağışıklık sistemi hastalıkları
• Tiroit hastalıkları
• Böbrek veya karaciğer hastalıkları
• Bazı ilaçların yan etkileri

Risk faktörleri

• Diyabet ve yüksek tansiyon
• Obezite
• Uzun süre masa başında veya tekrarlayan hareketlerle çalışmak
• Alkol kullanımı
• İleri yaş
• B12 vitamini içeren besinleri yetersiz tüketmek
• Ailede sinir hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani veya çok şiddetli uyuşma
• Uyuşmaya güçsüzlük, konuşma zorluğu veya denge kaybı eşlik ediyorsa
• Uyuşma bir darbeden veya yaralanmadan sonra başladıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyuşma haftalarca sürüyor veya giderek artıyorsa
• Günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa
• Başka hastalıklarınız varsa (diyabet, böbrek hastalığı vb.)

Tanı

Doktor önce tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve uyuşmanın yerini, şiddetini ve süresini sorgular. Ardından gerekli gördüğü testleri ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (şeker, B12 vitamini, tiroid fonksiyonları)
• Sinir ileti çalışması (EMG)
• Ultrason
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
• Bilgisayarlı tomografi (BT)

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır veya hafif rahatsızlık verebilir. Sonuçlara göre doktorunuz altta yatan nedeni belirler ve tedavi planı oluşturur. Bu süreçte endişeniz varsa doktorunuza soru sormaktan çekinmeyin.

Tedavi

Tedavi, uyuşmanın nedenine göre değişir. Öncelikle altta yatan hastalık tedavi edilir. Sinir sıkışması varsa istirahat, fizik tedavi ve gerekli durumlarda cerrahi önerilebilir.

Evde kişisel bakım

• Uyuşan bölgeyi zorlamaktan kaçının.
• Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın; düzenli molalar verin.
• Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri ve gevşeme tekniklerini deneyin.
• Alkol ve sigaradan uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz nedene yönelik tedavi planlar. Örneğin vitamin eksikliğinde takviyeler, sinir ağrısında nöropati tedavisine uygun ilaçlar, iltihap varsa anti-enflamatuar ilaçlar önerilebilir. İlaçlar mutlaka doktor reçetesiyle ve önerilen dozda kullanılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sinir sıkışması veya fıtık gibi durumlarda, diğer tedavilere yanıt alınamazsa cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. Hangi hastanın ameliyat olacağına ve ne zaman olacağına beyin ve sinir cerrahisi uzmanı karar verir.

Bu durumla yaşamak

Uyuşma ile yaşarken günlük aktivitelerinizi güvenli hale getirmek önemlidir. Örneğin, elleriniz uyuşuyorsa kesici aletler kullanırken dikkatli olun; ayaklarınız uyuşuyorsa düşmelere karşı evdeki halıları sabitleyin, banyoda kaymaz paspas kullanın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde en az 30 dakika yürüyüş yapın.
• Düzenli uyuyun ve dinlenin.
• Ergonomik çalışma ortamı oluşturun; bilek desteği kullanabilirsiniz.
• Doktorunuz önerdiyse fizik tedavi hareketlerini düzenli yapın.

Diyet ve egzersiz

B12 vitamini, magnezyum ve omega-3 yağ asitleri sinir sağlığı için önemlidir. Balık, yumurta, süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve kuruyemişler tüketmeye özen gösterin. Düzenli egzersiz kan dolaşımını artırarak uyuşmayı azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli uyuşma, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve kaygı, huzursuzluk veya depresyona neden olabilir. Bu duyguları ailenizle paylaşın; gerekiyorsa bir psikolog veya psikiyatristten destek alın. Unutmayın, duygusal destek de tedavinin bir parçasıdır.

Önleme

Uyuşmanın birçok nedeni vardır. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, diyabet ve tansiyon kontrolü, ergonomik çalışma ve alkolü sınırlamak bazı uyuşma türlerini önlemeye yardımcı olabilir. Ancak tüm uyuşmaları önlemek mümkün değildir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sürekli his kaybı nedeniyle yaralanma ve yanıklara karşı duyarsızlık
• Kas güçsüzlüğü ve kas erimesi
• Düşmeye bağlı kırıklar
• Günlük işleri yapmakta zorlanma
• Uyku bozuklukları ve depresyon

Uzun vadeli görünüm

Uyuşmanın çoğu nedeni tedavi edilebilir veya kontrol altına alınabilir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile birçok kişi normal hayatına döner. Altta yatan hastalık kronik olsa bile, belirtileri yönetmek ve yaşam kalitesini korumak mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.