Parkinson Belirtileri ve Kendi Bakımının Temelleri

Genel Bakış

Parkinson hastalığı, beynin hareketi kontrol eden bölgesindeki sinir hücrelerinin zamanla hasar görmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu hasar, titreme, kaslarda sertlik ve hareketlerde yavaşlama gibi belirtilere yol açar.

Parkinson hastalığı, özellikle 60 yaş üstü kişilerde yaygındır. Daha genç yaşta da görülebilir.

Genellikle 60 yaş sonrasında ortaya çıkar. Erkeklerde kadınlardan biraz daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İstirahat halindeyken elde veya kolda titreme
• Kaslarda sertlik ve hareketlerde yavaşlama
• Denge ve koordinasyon sorunları
• Yüz ifadesinde azalma (maske yüzü)
• Konuşma sesinde kısılma veya yavaşlama
• Yazı yazmada zorluk ve el yazısının küçülmesi

Çocuklarda belirtiler

• Parkinson çocuklarda çok nadirdir. Görüldüğünde genellikle genetik bir nedene bağlıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda denge sorunları ve düşme riski daha belirgindir. Ayrıca günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Parkinson, beynin 'substantia nigra' denilen bölgesindeki dopamin üreten hücrelerin kaybından kaynaklanır.
• Kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir.
• Genetik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede Parkinson öyküsü
• Bazı çevresel toksinlere maruziyet
• Erkek cinsiyet

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Düşme veya yaralanma sonrası
• Şiddetli kabızlık veya idrar yapamama
• Yeni başlayan şiddetli tutukluk veya ağrı
• Tedavi planında açıklanamayan değişiklikler

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Parkinson belirtilerinden herhangi birini fark ederseniz, bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Ailenizde Parkinson öyküsü varsa ve belirtiler yaşıyorsanız doktorunuza danışın.

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinleyecek ve nörolojik muayene yapacaktır. Parkinson için kesin bir test yoktur; teşhis genellikle belirti ve bulgulara dayanır.

Yapılabilecek testler

• Nörolojik muayene (refleks, kas gücü, denge ve koordinasyon testleri)
• Hareket ve yürüyüş değerlendirmesi
• Beyin görüntüleme (gerekirse) diğer hastalıkları dışlamak için

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis sürecinde doktorunuz sizi bir nöroloji uzmanına yönlendirebilir. Tanı koymak zaman alabilir; bu normaldir. Doktorunuz belirtilerinizi yakından takip edecektir.

Tedavi

Parkinson'un tamamen iyileştiren bir tedavisi olmamakla birlikte, belirtileri kontrol altına almak ve yaşam kalitesini artırmak için birçok yöntem vardır.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak (yürüyüş, yoga, denge çalışmaları)
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek, yeterli su içmek
• Güvenliği sağlamak için evde düzenlemeler yapmak (tutamaklar, kaymaz zeminler)
• Uyku düzenine dikkat etmek
• Stresten uzak durmak ve gevşeme tekniklerini öğrenmek

Tıbbi tedaviler

İlaçlar, hareket belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Bu ilaçlar, beyindeki dopamin düzeyini artırmaya veya taklit etmeye çalışır. Ancak hangi ilacın kullanılacağına ve dozuna yalnızca doktor karar vermelidir. Fizik tedavi, konuşma terapisi ve ergoterapi de tedavinin bir parçası olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı ileri durumlarda, beyin pili (derin beyin stimülasyonu) gibi cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bu, her hasta için uygun değildir ve uzman bir ekip tarafından kararlaştırılır.

Bu durumla yaşamak

Günlük rutininizi basitleştirin ve kendinize zaman tanıyın. Günlük işlerde yardım istemekten çekinmeyin. Düzenli bir program, belirtileri yönetmenizi kolaylaştırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapmak
• Beslenme düzenine dikkat etmek
• Uyku hijyenini korumak
• Sosyal aktivitelere katılmak
• Güvenlik önlemleri almak

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar tüketin, kabızlığı önlemek için bol su için. Düzenli egzersiz, denge ve hareketliliği korumak için önemlidir. Fizik tedavi uzmanınızın önerdiği egzersizleri yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Parkinson, duygusal sağlığınızı da etkileyebilir. Depresyon ve kaygı yaygındır. Bu duygularınızı doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatrist size destek olabilir.

Önleme

Parkinson hastalığını önlemenin kesin bir yolu bilinmemektedir. Ancak sağlıklı yaşam tarzı, genel beyin sağlığını destekleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve kırık riski
• Yutma güçlüğü ve beslenme sorunları
• İdrar kaçırma
• Demans riski
• Hareket kısıtlılığına bağlı kas erimesi

Uzun vadeli görünüm

Parkinson, yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir ve birçok kişi yıllarca aktif bir yaşam sürdürebilir. Tedaviler belirtileri kontrol etmeye yardımcı olur ve yaşam kalitesini artırır. Erken tanı ve düzenli takip önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.