Çocuklarda Karın Ağrısı

Genel Bakış

Karın ağrısı; karnın herhangi bir bölgesinde hissedilen ağrı, sancı veya rahatsızlıktır. Çocuklarda çok sık görülür ve çoğu zaman mide ve bağırsaklardan kaynaklanır. Çoğu çocukta kısa süre içinde kendiliğinden düzelir.

Evet, çok yaygın bir şikayettir. Okul çağındaki çocuklarda sık sık görülür; her 10 çocuktan yaklaşık 8'i zaman zaman karın ağrısından şikayet eder.

Her yaştan çocuğu etkileyebilir. Bebeklerde gaz sancısı, okul öncesi ve okul çağı çocuklarında ise kabızlık, mide-bağırsak enfeksiyonları ve bazen de stres nedeniyle ortaya çıkabilir. Cinsiyet farkı yoktur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında kramp şeklinde veya devamlı sancı
• Mide bulantısı veya kusma
• Şişkinlik ve gaz
• İshal veya kabızlık
• İştahsızlık
• Hafif ateş

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve sürekli ağlama (özellikle bebeklerde)
• Bacakları karnına çekerek yatma isteği
• Yemek yemeyi reddetme
• Okula gitmek istememe
• Uykuya dalmakta güçlük veya sık uyanma
• Karnına dokundurmama

Nedenler

Ana nedenler

• Hazımsızlık
• Kabızlık
• Mide-bağırsak enfeksiyonları (mide üşütmesi)
• Besin zehirlenmesi
• İdrar yolu enfeksiyonu
• Stres, kaygı veya okul korkusu
• Nadiren apandisit gibi cerrahi sorunlar

Risk faktörleri

• Yetersiz su içme
• Lifli gıdalardan fakir beslenme
• El hijyenine dikkat edilmemesi
• Kalabalık ve hijyeni tam sağlanamayan ortamlar
• Ailede sindirim sistemi hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Karın ağrısına ateş, kusma veya ishal eşlik ediyorsa
• Çocuk ağrıdan dolayı sürekli ağlıyor veya kendini tutmakta zorlanıyorsa
• Ağrı 6-8 saatten uzun sürüyorsa
• Çocuk su içemiyor veya idrar çıkışı azalmışsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Karın ağrısı haftada birden fazla tekrarlıyorsa
• Çocuğun iştahı azalmış ve kilo alımı durmuşsa
• Okul başarısı veya sosyal yaşamı etkileniyorsa
• Ailede sindirim sistemi hastalığı öyküsü varsa

Tanı

Doktor önce çocuğun ve ailenin öyküsünü dinler; ağrının ne zaman başladığını, nerede olduğunu ve nelerle arttığını sorar. Ardından karnı muayene eder. Ağrının yeri ve şiddeti önemli ipuçları verir.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı
• İdrar tahlili
• Dışkı incelenmesi (kültür)
• Karın ultrasonu
• Gerekirse röntgen veya bilgisayarlı tomografi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında çocuğun karnına hafifçe bastırarak ağrının yeri araştırılır. Ultrason gibi tetkikler acısızdır ve çoğu zaman gün içinde sonuçlanır. Doktor ağrının nedenini bulmak için bazen testleri aşamalı olarak isteyebilir.

Tedavi

Tedavi, karın ağrısının nedenine göre belirlenir. Çoğu karın ağrısı dinlenme, su tüketimi ve hafif besinlerle kendiliğinden iyileşir. Altta yatan bir hastalık saptanırsa doktor uygun tedaviyi planlar. İlaç kullanımı yalnızca doktor önerisiyle olmalıdır.

Evde kişisel bakım

• Çocuğun dinlenmesini sağlayın
• Bol su içirin
• Az yağlı, hafif yemekler verin (muz, pirinç, elma püresi gibi)
• Gazlı içeceklerden ve aşırı şekerli gıdalardan kaçının
• Karın bölgesine sıcak su torbası koyabilirsiniz (çok sıcak olmamalı, havluyla sarın)

Tıbbi tedaviler

Doktor teşhise göre enfeksiyon tedavisi, ishal veya kabızlığa yönelik ilaçlar, gaz sancısını azaltan damlalar veya asit düzenleyici ilaçlar önerebilir. Hangi ilacın, hangi dozda ve ne kadar süre kullanılacağına yalnızca doktor karar vermelidir. Reçetesiz ilaçları çocuklara doktor tavsiyesi olmadan vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, örneğin apandisit, bağırsak düğümlenmesi veya fıtık gibi cerrahi müdahale gerektiren hastalıklarda ameliyat gerekebilir. Bu karar uzman çocuk cerrahı tarafından verilir ve aileye tüm süreç anlatılır.

Bu durumla yaşamak

Karın ağrısı sırasında çocuğu sakinleştirmek, onunla konuşmak ve dikkatini dağıtmak önemlidir. Bebeklerde gaz sancısı için bacak hareketleri ve sırt ovma rahatlatıcı olabilir. Ağrı geçtikten sonra normal yaşamına dönmesi desteklenmelidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku saati oluşturmak
• Günde yeterince su içmek
• Düzenli tuvalet alışkanlığını desteklemek
• Hareketsiz kalmamak, oyun oynamasını teşvik etmek

Diyet ve egzersiz

Lif oranı yüksek besinler (sebze, meyve, tam tahıllar) bağırsak sağlığını korur. Öğünleri azar azar ve sık yedirmek mideyi yormaz. Yağlı, kızartmalı ve paketli gıdalar sınırlandırılmalıdır. Düzenli egzersiz ve açık hava oyunları sindirimi kolaylaştırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Özellikle okul çağı çocuklarında karın ağrısı; kaygı, stres, okul korkusu veya aile içi gerginliklerle ilişkili olabilir. Bu durumlar göz ardı edilmemeli, çocukla konuşulmalı ve gerekirse okul rehber öğretmeninden veya bir çocuk psikoloğundan destek alınmalıdır.

Önleme

Karın ağrısının büyük bir kısmı önlenebilir. El hijyeni, temiz su tüketimi, dengeli beslenme ve düzenli tuvalet alışkanlığı en önemli koruyucu önlemlerdir. Aşılama da birçok mide-bağırsak enfeksiyonunu önler.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın çocukluk çağı aşı takviminde, bazı mide-bağırsak enfeksiyonlarına karşı koruma sağlayan aşılar yer alır. Çocuğunuzun aşıları zamanında yapılmalıdır; aile hekiminizden takvim hakkında bilgi alabilirsiniz.

Tarama programları

Çocukluk döneminde düzenli doktor kontrolü ve büyüme-gelişme takibi, sindirim sistemi sorunlarının erken fark edilmesini sağlar. Özellikle ilk iki yaşta düzenli izlem önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıvı kaybı (dehidratasyon)
• Kilo kaybı ve büyüme geriliği
• Apandisit gibi cerrahi bir sorunun ilerlemesi
• Uzun süreli ağrı nedeniyle okul yaşamının ve sosyal ilişkilerin bozulması
• Ağrının altında yatan kronik bir hastalığın geç fark edilmesi

Uzun vadeli görünüm

Çocukluk yaş grubunda karın ağrısı çoğunlukla iyi huyludur; doğru müdahale ve takip ile tamamen düzelir. Belirtiler erken dönemde değerlendirildiğinde ciddi hastalıkların önüne geçmek mümkündür. Ailelerin sakin ve bilinçli yaklaşımı çocuğun süreci daha kolay atlatmasını sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.