Yaşlılarda Mide Sağlığı

Genel Bakış

Mide, yediğimiz besinlerin parçalanmasında ilk adımı sağlayan, keseye benzer bir organdır. Yaşla birlikte midenin iç yüzeyi incelir, salgıları değişir ve yiyeceklerin bağırsağa geçişi yavaşlayabilir. Bu değişiklikler hazımsızlık, şişkinlik, ağrı ve iştahsızlık gibi çeşitli mide yakınmalarına yol açabilir.

Oldukça yaygındır. 65 yaş üzerindeki her dört kişiden yaklaşık biri mide sorunları nedeniyle doktora başvurmaktadır.

Genellikle 65 yaş üzeri yetişkinleri etkiler. Kronik hastalığı olanlar, birden fazla ilaç kullananlar ve beslenmesine dikkat etmeyenler daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide ağrısı veya yanması
• Şişkinlik ve gaz
• Mide bulantısı
• Hazımsızlık
• İştahsızlık
• Erken doyma hissi
• Geğirme veya mide ekşimesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda mide sorunları daha çok karın ağrısı, kusma ve ishal ile kendini gösterebilir. Bu yazı yetişkinler ve özellikle yaşlı bireyler için hazırlanmıştır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda mide sorunları bazen tipik olmayan belirtilerle ortaya çıkar.
• Ağrı hissi azalabilir, bu nedenle rahatsızlık belli olmayabilir.
• İştahsızlık, halsizlik ve kansızlık görülebilir.
• Nedensiz kilo kaybı veya zihinsel bulanıklık yaşanabilir.
• Bu belirtiler göz ardı edilmemeli ve mutlaka doktora danışılmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanmaya bağlı mide hareketlerinde yavaşlama
• Mide koruyucu tabakasının incelmesi
• Helikobakter pilori enfeksiyonu
• Ağrı kesici ve kan sulandırıcı gibi ilaçların uzun süreli kullanımı
• Aşırı yorgunluk ve stres
• Reflü hastalığı

Risk faktörleri

• 65 yaş üzeri olmak
• Birden fazla ilacı düzenli kullanmak
• Kronik böbrek, karaciğer veya kalp hastalığı
• Dengesiz beslenme
• Sigara ve alkol kullanımı
• Geçirilmiş mide ameliyatı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kan kusma
• Siyah veya kanlı dışkı
• Bayılma veya şiddetli halsizlik
• Sürekli ve şiddetli karın ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç hafta süren hazımsızlık
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Mide ağrısı nedeniyle uykudan uyanma
• İştahsızlık veya erken doyma hissi

Tanı

Doktor önce tıbbi öykünüzü dinler ve karnınızı muayene eder. Ayrıca kullandığınız ilaçları ve beslenme alışkanlıklarınızı da sorgular. Gerekirse bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri
• Dışkı testi
• Helikobakter pilori testi
• Üst sindirim sistemi endoskopisi
• Karın ultrasonu veya röntgeni

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopi, ağızdan ince bir boru ile midenin incelenmesidir. İşlem öncesi sakinleştirici verilir ve genellikle ağrısız geçer. Sonuçlara göre doktorunuz size özgü bir tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Tedavi tanıya bağlıdır. Çoğu mide sorunu yaşam tarzı değişiklikleri ve güvenli ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Mutlaka bir sağlık uzmanına danışarak hareket etmelisiniz.

Evde kişisel bakım

• Yemekleri az ve sık tüketmek
• Yağlı, baharatlı ve asitli gıdalardan kaçınmak
• Yemekten sonra hemen uzanmamak
• Sigara ve alkolü bırakmak
• Doktor onayı olmadan ağrı kesici kullanmamak
• Stresten uzak durmaya çalışmak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar, mide koruyucular veya enfeksiyon varsa uygun antibiyotikler önerebilir. İlaçların mutlaka hekim kontrolünde ve belirtilen sürede kullanılması gerekir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle son çare olarak, büyük kanamalar, tıkanıklıklar veya kanser şüphesi gibi durumlarda düşünülür. Karar mutlaka uzman bir hekim tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Mide sorunu olan yaşlı bireyler günlük aktivitelerinde birkaç küçük değişiklikle konforlu bir hayat sürebilir. Önemli olan vücudunuzun sinyallerine kulak vermek ve doktor tavsiyelerine uymaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemekleri iyi çiğneyerek yemek
• Yemekten sonra en az 30 dakika dik oturmak
• Gevşek kıyafetler giymek
• Uyku saatlerine dikkat etmek
• Düzenli hafif yürüyüşler yapmak

Diyet ve egzersiz

Haftada en az 150 dakika hafif egzersiz önerilir. Tabağınızda sebze, tam tahıl ve yeterli protein bulunsun. Aşırı yağlı, işlenmiş gıdalardan ve aşırı kafeinden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sindirim sorunları uyku ve sosyal yaşamı olumsuz etkileyebilir, bu da kaygı ve moral bozukluğu yaratabilir. Eğer kendinizi sürekli üzgün veya kaygılı hissediyorsanız doktorunuzla bu durumu paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Mide sorunlarının bir kısmı önlenebilir. Özellikle ilaç kullanımında dikkatli olmak, sağlıklı beslenmek ve düzenli kontrolleri aksatmamak büyük önem taşır.

Aşılar

Mide sorunlarına karşı doğrudan koruma sağlayan özel bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Yaşınıza ve risklerinize göre doktorunuz düzenli endoskopi taraması önerebilir. Özellikle ailede mide kanseri öyküsü varsa bu değerlendirme çok önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mide kanaması
• Demir eksikliği anemisi
• Kilo kaybı ve beslenme yetersizliği
• Mide ülserinin derinleşmesi
• Mide delinmesi (nadir)
• Mide kanseri riskinde artış

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve doğru tedaviyle mide sorunları başarıyla yönetilebilir. Yaşlı yetişkinlerin büyük çoğunluğu normal ve kaliteli bir hayat sürmeye devam eder. Düzenli hekim takibi en büyük yol göstericidir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.