İnme Sonrası İyileşme ve Komplikasyonlar

Genel Bakış

İnme, beyne kan akışının kesilmesi veya bir damarın kanaması sonucu beyin hücrelerinin hasar görmesidir. İyileşme sürecinde hastada bazı sorunlar (komplikasyonlar) ortaya çıkabilir. Bu sayfa, bu sorunları erken tanımanıza ve hangi durumda yardım almanız gerektiğine yardımcı olmayı amaçlar.

İnme sonrası komplikasyonlar oldukça yaygındır. Hastaların yaklaşık üçte ikisi bu dönemde en az bir komplikasyonla karşılaşır. Ancak düzenli takip ve doğru bakım ile bu sorunların çoğu önlenebilir veya kontrol altına alınabilir.

İnme geçiren herkesi etkileyebilir. İleri yaş, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kalp ritim bozukluğu ve inmenin genişliği komplikasyon riskini artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek ateş, titreme veya üşüme
• Bacakta ya da kolda şişlik, ağrı ve kızarıklık
• Yutma sırasında öksürük, boğazda takılma veya ses kısıklığı
• İdrar yaparken yanma, sık veya kötü kokulu idrar
• Sırt, omuz veya kalça bölgesinde kızarıklık ve açık yara
• Şiddetli baş ağrısı, bulantı veya bilinç bulanıklığı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uykuya eğilim veya oynamaya isteksizlik
• Beslenme ve yutma güçlüğü
• Vücudun bir tarafında güçsüzlük veya denge kaybı
• Havale (nöbet) geçirme
• Konuşma veya göz teması kurmada gerileme

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı veya huzursuzluk (deliryum)
• Düşme eğilimi ve denge kaybı
• İştahsızlık ve yetersiz beslenme
• Cilt bütünlüğünün bozulması, yatak yarası riski
• Depresyon ve içine kapanma

Nedenler

Ana nedenler

• Uzun süre hareketsiz kalmak damar tıkanıklığı ve yatak yarasına zemin hazırlar
• Yutma güçlüğü, yiyecek ve içeceklerin nefes borusuna kaçmasına neden olabilir, akciğerde enfeksiyon gelişebilir
• İdrar sondası veya hijyen eksikliği idrar yolu enfeksiyonu riskini artırır
• Beyinde şişlik (ödem) veya yeniden kanama sonucu nörolojik belirtiler kötüleşebilir
• Kaslarda sertlik, eklem kısıtlılığı ve ağrı, yetersiz hareketle birlikte sık görülür

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Kontrolsüz yüksek tansiyon
• Şeker hastalığı
• Kalp ritim bozukluğu
• Daha önce inme veya geçici iskemik atak geçirmiş olmak
• Sigara içmek ve hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtilerde ani ve belirgin kötüleşme
• Yeni başlayan güçsüzlük, hissizlik veya konuşma bozukluğu
• Nefes almakta güçlük, çenede veya sırtta ağrı, bayılma hissi
• Yüksek ateşin düşmemesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İnme sonrası planlanan kontrolleri aksatmamak
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon seanslarına düzenli katılmak
• İlaçların kullanımı ve yan etkileri hakkında hekime danışmak
• Her yeni hafif belirtiyi veya kaygıyı bakım ekibine bildirmek

Tanı

İnme sonrası komplikasyonları anlamak için doktor öykü alır, nörolojik muayene yapar ve gerekli tetkikleri ister.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon, kan şekeri ve pıhtılaşma kontrolü)
• Bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme (beyin kanama/ödem takibi)
• Elektrokardiyogram ve kalp ritmi takibi
• Damar ultrasonu (bacakta pıhtı olup olmadığını kontrol için)
• Yutma değerlendirmesi ve göğüs filmi

Randevunuzda neler beklenir

Değerlendirme genellikle hastane odasında yapılır. Bazı testler için radyoloji bölümüne gitmek gerekebilir. Sonuçlar çıktıkça ekibiniz size bilgi verecek ve tedavi planını buna göre güncelleyecektir.

Tedavi

İnme sonrası komplikasyonların tedavisi, sorunun türüne ve ağırlığına göre değişir. Amaç, mevcut iyileşmeyi desteklemek, komplikasyonları hızlıca çözmek ve yeni hasarları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Zaman zaman pozisyon değiştirerek ve sırt, kalça, topukların altını destekleyerek yatak yaralarını önleyin
• İyi hijyen sağlayın ve cilt kıvrımlarını kuru tutun
• Yutma sorunu varsa yemekleri küçük lokmalar halinde, dik oturarak yiyin
• Mümkünse her gün kısa süreli de olsa hareket edin
• Düzenli uyku ve dinlenmeye özen gösterin

Tıbbi tedaviler

Komplikasyonların türüne göre doktor; enfeksiyonlar için uygun antibiyotikler (mikropları öldüren ilaçlar), pıhtı riskini azaltmak için damar incelticiler ve kas gevşeticiler gibi tedaviler önerebilir. Tüm ilaçlar, dozlar ve süreler doktor tarafından belirlenmelidir. Kendi başınıza ilaç başlamayın veya değiştirmeyin. Sağlık Bakanlığı'nın inme kılavuzlarına göre tedavi, hastanın klinik durumuna kişiselleştirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, beyin içinde kanama veya ileri yatak yaraları gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Karar ilgili uzman ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

İnme sonrası evde geçiş planlanırken yaşam alanı düzenlenmeli: tutacaklar, kaymaz paspaslar, malzemelerin ulaşılabilir olması gibi. Güvenlik ve bağımsızlık için fizyoterapist ve ergoterapist önerileri çok önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigarayı bırakın ve pasif içicilikten kaçının
• Alkolü sınırlayın
• Doktorunuzun önerdiği düzeyde günlük yürüyüş ve egzersiz yapın
• Telefon şarjda ve 112'ye ulaşabileceğiniz bir cihazı yanınızda bulundurun

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu, yeterli protein ve lif içeren dengeli bir diyet önerilir. Yutma güçlüğü varsa diyetisyen tarafından kıvam ayarlanmış özel beslenme gerekebilir. Fizik tedavi, kas gücünü ve dengeyi artırmak için haftanın birçok günü yapılmalı; ancak aşırı yorulmadan.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İnme sonrası depresyon, kaygı ve sinirlilik çok yaygındır. Duygusal dalgalanmalar beynin etkilenen bölgesiyle de ilgilidir. Bu durumlar ek hastalık olarak kabul edilir ve psikolojik destek ile ilaçsız tedaviler (terapi) işe yarayabilir. Yalnız olmadığınızı hissetmek için bu desteği istemekten çekinmeyin.

Önleme

İnme sonrası komplikasyonların çoğunun oluşması büyük ölçüde engellenebilir. Erken mobilizasyon, uygun beslenme, düzenli takip ve risk faktörlerinin kontrolü en önemli adımlardır. İnme riskini azaltmak için ise tansiyon, kan şekeri ve kolesterol kontrolü önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Zatürre ve idrar yolu enfeksiyonu
• Bacak toplardamarında pıhtı (derin ven trombozu)
• Yatak yarası (bası ülseri)
• Ciddi kas sertliği ve eklem kısıtlılığı
• Tekrarlayan inme veya yeniden kanama riski
• Depresyon ve sosyal izolasyon

Uzun vadeli görünüm

İnme geçiren bireylerin çoğu, doğru bakım ve rehabilitasyonla günlük işlerinde önemli ölçüde bağımsızlık kazanabilir. Komplikasyonlar tedavi edilebilir; en önemlisi erken fark etmek ve sağlık ekibinizle yakın çalışmaktır. Uzun vadede her hasta kendi hızında ilerler ve umut vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.