Urinary retention

Genel Bakış

İdrar retansiyonu, mesanenin tam olarak boşaltılamaması durumudur. Yani işeme sonrası idrarın bir kısmının mesanede kalmasıdır. Bu durum ani (akut) veya uzun süreli (kronik) olabilir.

Evet, özellikle yaşlı erkeklerde oldukça yaygındır. 50 yaş üstü her üç erkekten birinde çeşitli derecelerde idrar retansiyonu görülebilir.

Daha çok erkekleri etkiler, ancak kadınlar ve çocuklar da bu sorunu yaşayabilir. Doğum yapmış kadınlarda, sinir sistemi hastalığı olanlarda ve bazı ilaçları kullananlarda risk artar.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İdrara zor başlama
• Zayıf veya kesintili idrar akışı
• İdrar yaptıktan sonra mesanenin tam boşalmadığı hissi
• Sık sık idrara çıkma (özellikle gece)
• İdrar yaparken ıkınma veya itme ihtiyacı

Çocuklarda belirtiler

• Sürekli damla damla idrar kaçırma
• Gece altını ıslatma (daha önce kuru olan çocukta)
• Karın ağrısı veya şişkinlik
• İdrar yaparken ağrı veya yanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Huzursuzluk veya kafa karışıklığı (özellikle demansı olanlarda)
• İdrar kaçırma veya sık idrara çıkma
• Karın alt kısmında şişlik veya rahatsızlık
• Zayıflayan idrar akışı nedeniyle tuvalette uzun süre kalma

Nedenler

Ana nedenler

• Prostat büyümesi (iyi huylu prostat hiperplazisi)
• Üretra darlığı veya tıkanıklığı
• Sinir sistemi hastalıkları (diyabet, multipl skleroz, omurilik yaralanması)
• Bazı ilaçlar (soğuk algınlığı ilaçları, alerji ilaçları, antidepresanlar)
• Kabızlık
• Doğum veya pelvik cerrahi sonrası
• Mesane taşları veya tümörler

Risk faktörleri

• İleri yaş (özellikle erkeklerde)
• Diyabet veya nörolojik hastalık öyküsü
• Prostat büyümesi için aile öyküsü
• Uzun süreli kabızlık
• Bağımlılık yapan ağrı kesiciler veya bazı reçetesiz ilaçlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Hiç idrar yapamıyorsanız ve karnınızda şiddetli ağrı varsa, hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.
• İdrarınızda kan görürseniz veya ateşiniz varsa, aynı gün doktorunuza görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık sık idrara çıkma, zayıf akış veya mesanenin tam boşalmadığı hissi gibi belirtileriniz varsa, bir hafta içinde aile hekiminize başvurun.
• Bu şikayetleriniz haftalardır devam ediyorsa, yine de bir doktora danışmanız iyi olur.

Tanı

Doktorunuz öncelikle semptomlarınızı ve tıbbi geçmişinizi dinler. Ardından fizik muayene yaparak karın bölgenizi kontrol eder. Tanı genellikle basit testlerle konur.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon veya kan olup olmadığını görmek için)
• Mesane ultrasonu (idrar yaptıktan sonra mesanede kalan idrar miktarını ölçmek için)
• Prostat muayenesi (erkeklerde)
• Ürodinami testi (mesane basıncı ve idrar akışını ölçmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle ağrısızdır. Ultrason sırasında idrar yapmanız ve ardından tekrar ultrason yapmanız istenebilir. Doktorunuz size testlerin sonuçlarını açıklayacak ve tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Amaç, mesanenin tamamen boşalmasını sağlamak ve semptomları azaltmaktır. Çoğu durumda basit yöntemler ve ilaçlarla iyi sonuç alınır.

Evde kişisel bakım

• İdrarınızı yaparken rahatlayın ve acele etmeyin
• Çift işeme yöntemi: idrar yaptıktan sonra birkaç dakika bekleyip tekrar deneyin
• Gün içinde belirli aralıklarla tuvalete gitme alışkanlığı edinin
• Kafein ve alkolden kaçının, çünkü bunlar mesaneyi uyarır

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz idrar yolu enfeksiyonu varsa antibiyotik (ismi verilmez) önerebilir. Prostat büyümesi için mesane boynunu veya prostatı gevşeten ilaçlar (genel olarak alfa blokerler veya 5-alfa redüktaz inhibitörleri) kullanılabilir. Akut durumlarda geçici olarak idrar sondası takılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç tedavisi yetersiz kalırsa veya tıkanıklık ileri düzeydeyse, doktorunuz endoskopik prostat cerrahisi (kapalı yöntem) veya üretra darlığı için balon genişletme gibi girişimsel işlemleri değerlendirebilir. Karar doktorunuzla birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

İdrar retansiyonu günlük yaşamı etkileyebilir. Bir işeme günlüğü tutmak, ne sıklıkta ve ne kadar idrar yaptığınızı anlamanıza yardımcı olur. Planlı tuvalet molaları ve gevşeme teknikleri işe yarayabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun (fazla kilo mesaneye baskı yapar)
• Kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketin
• Pelvik taban egzersizleri (Kegel) yapın
• Tuvalete gitmeyi ertelemeyin, ihtiyaç hissettiğinizde gidin

Diyet ve egzersiz

Yeterli su için (günde 6-8 bardak), ancak yatmadan önce aşırı sıvı tüketmeyin. Egzersiz yapmak hem kilo kontrolüne yardımcı olur hem de kabızlığı azaltır. Aşırı kafein, gazlı içecekler ve baharatlı yiyecekler mesaneyi tahriş edebilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar sorunları utanç, kaygı veya sosyal izolasyona yol açabilir. Bu tamamen normaldir. Endişelerinizi doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşmanız önemlidir.

Önleme

İdrar retansiyonunu tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltabilirsiniz. Kabızlığı önleyin, düzenli egzersiz yapın, aşırı sıvı tüketiminden kaçının ve mesaneyi tahriş eden maddeleri sınırlayın. Diyabet gibi altta yatan hastalıkları iyi yönetin.

Tarama programları

50 yaş üstü erkekler düzenli olarak aile hekimine prostat kontrolü yaptırmalıdır. Belirtileriniz varsa vakit kaybetmeden doktora başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
• Mesane taşları
• Mesane hasarı ve kas güçsüzlüğü
• Böbrek hasarı veya böbrek yetmezliği
• Akut böbrek hasarı (ani gelişen ciddi durum)

Uzun vadeli görünüm

İdrar retansiyonu genellikle başarıyla tedavi edilir. Altta yatan nedenin erken tespiti ve uygun tedavi ile çoğu kişi normal hayatına dönebilir. Uzun vadeli hasar nadirdir. Düzenli doktor takibi ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile kontrol altında tutulabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.