Regl Dönemi ve Sağlıklı Yaşam İpuçları

Genel Bakış

Regl (adet), doğurganlık çağındaki kadınlarda her ay rahim içinin kanamasıdır. Bu doğal süreç, vücudun gebelik için hazırlandığı adet döngüsünün bir parçasıdır. Regl döneminde rahim kasılır ve iç tabaka dökülerek vajinal kanama olur. Regl, her kız çocuğu ve kadın için farklı deneyimlenebilir.

Regl her ay milyonlarca kadında görülür. Regl dönemiyle ilgili belirtiler de oldukça yaygındır; örneğin ağrılı regl, kadınların büyük bir kısmında yaşanır.

Ergenlik başlangıcından menopoza kadar tüm kadınları ve adet gören kişileri etkiler. Genellikle 12 ila 15 yaşlarında başlar ve 45 ila 55 yaşları arasında sona erer.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ve bel bölgesinde kramp tarzında ağrı
• Şişkinlik ve su tutma hissi
• Yorgunluk ve halsizlik
• Göğüslerde hassasiyet
• Baş ağrısı
• Duygusal değişimler, hüzün veya gerginlik
• Aşerme veya iştah değişiklikleri

Çocuklarda belirtiler

• Adet kanamasının ilk birkaç yılında düzensiz döngüler normaldir.
• Karın ağrısı ve duygusal hassasiyet gençlerde sık görülür.
• Adet başlamadan önce ve sonra ciltte sivilce artabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoza yaklaşırken döngüler düzensizleşebilir ve kanama miktarı değişebilir.
• Sıcak basması ve uyku sorunları adet dönemiyle birlikte artabilir.
• Baş ağrısı ve yorgunluk, perimenopoz döneminde daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Yumurtlama sırasında hormon seviyelerindeki dalgalanmalar
• Rahim iç tabakasının dökülmesi sırasında prostaglandin adı verilen kimyasalların artması ve kasılmalar
• Rahimde miyom veya polip gibi yapısal sorunlar
• Endometriozis (rahim iç zarının rahim dışında büyümesi) gibi durumlar

Risk faktörleri

• Ailede regl kanaması sorunları olması
• Aşırı veya yetersiz kilo
• Yoğun streste yaşamak
• Düzensiz uyku ve hareketsiz yaşam
• Sigara kullanmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Adetleriniz giderek daha ağrılı ve şiddetli oluyorsa
• Adetlerinizin arası 21 günden kısa veya 35 günden uzunsa
• Adet kanaması 7 günden uzun sürüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Regl belirtileriniz okul, iş veya sosyal hayatınızı olumsuz etkiliyorsa
• Adet öncesi gerginlik (PMS) ruh halinizi ve ilişkilerinizi bozacak seviyedeyse
• Adetiniz 16 yaşına kadar başlamadıysa
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyon riskiniz varsa

Tanı

Doktorunuz size regl döngünüz, ağrı şiddetiniz ve belirtileriniz hakkında sorular sorar. Adet takvimi tutmanız istenebilir. Gerekirse fizik muayene yapılır ve bazı testler istenir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (kansızlık ve hormon seviyeleri için)
• Ultrason (rahim ve yumurtalıkların görüntülenmesi)
• Tiroid fonksiyon testleri
• Gerekirse kültür veya biyopsi

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle tanı, sizin anlattıklarınız ve birkaç basit testle konur. Muayene sırasında rahat olmanız için doktorunuz tüm adımları açıklar. Ağrılı muayene veya invaziv işlem düşünülüyorsa öncesinde bilgilendirilirsiniz.

Tedavi

Regl belirtilerinin tedavisi, altta yatan nedene ve belirtilerinize göre kişiselleştirilir. İlk basamak olarak sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve ağrı için basit önlemler önerilir. Eğer bu yeterli olmazsa, doktorunuz hormonal tedaviler veya ağrı kesici ilaçlar (parasetamol veya ibuprofen gibi jenerik gruplar) önerebilir. Önemli olan hiçbir ilacı doktor önerisi olmadan kullanmamaktır.

Evde kişisel bakım

• Ağrıyan bölgeye sıcak su torbası veya ılık havlu koymak
• Hafif yürüyüşler yapmak ve düzenli egzersiz
• Bol su içmek ve kafein ile tuzu azaltmak
• Dinlenmeye vakit ayırmak
• Düzenli uyumak
• Meditasyon veya nefes egzersizleri ile stresi yönetmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrı kesici ilaçlar (nonsteroid antiinflamatuar gibi) veya doğum kontrol hapları gibi hormonal düzenleyiciler önerebilir. Bu tedaviler mutlaka doktor muayenesi sonrasında başlanmalıdır. Ağrı kesici ilaçların yemekle beraber alınması ve önerilen dozu aşmamak önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat, regl ağrısına neden olan miyom, endometriozis veya rahim iç zarı anomalileri gibi yapısal bir sorun varsa düşünülebilir. Ameliyat kararı ancak ayrıntılı değerlendirme ve uzman görüşmesi sonrasında alınır.

Bu durumla yaşamak

Regl döneminizi bir takvim veya telefon uygulaması ile takip etmek, kanamanızın ne zaman başlayacağını bilmenizi ve hazırlıklı olmanızı sağlar. Yanınızda ped, tampon veya regl kabı taşımak işe yarar. Kendinize karşı şefkatli olun; o günlerde bedeninize daha fazla dinlenme ve destek verin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz regl ağrısını azaltır ve mutluluk hormonlarını artırır.
• Stres yönetimi için yoga, meditasyon veya hobiler edinin.
• Uyku düzeninize özen gösterin; yetersiz uyku belirtileri artırabilir.
• Adet döneminizi planlamak için takvim kullanın ve önemli etkinliklerinizi buna göre ayarlayın.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme regl belirtilerini hafifletebilir. Bol sebze, meyve, tam tahıllar ve demir açısından zengin gıdaları (yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller) tercih edin. Tuz, şeker ve kafeini azaltmak şişkinliği ve gerginliği azaltır. Hafif tempolu yürüyüşler ve esneme hareketleri kan dolaşımını artırarak krampları rahatlatır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Regl öncesi ve sırasında hormonal değişimler ruh halinizi etkileyebilir; hüzün, gerginlik veya sinirlilik hissetmeniz normaldir. Bu duyguların geçici olduğunu bilin. Gerekirse bir psikolog veya doktorla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Regl olmak tamamen doğal olduğu için regli önlemek mümkün değildir. Ancak sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile belirtilerin sıklığını ve şiddetini azaltmak mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, yeterli uyku ve stresten kaçınma, regl öncesi sendromunu (PMS) hafifletebilir.

Tarama programları

Regl düzeninizi takip etmek ve her yıl kadın doğum muayenesi olmak, olası sorunların erken fark edilmesine yardımcı olur. Tarama programları için aile hekiminiz veya Sağlık Bakanlığı'nın önerilerinden yararlanabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Aşırı kanama kansızlığa (anemi) yol açabilir ve sürekli yorgunluk hissi oluşturabilir.
• Şiddetli ağrının nedeni tedavi edilmezse endometriozis gibi durumlar ilerleyebilir.
• Düzensiz regl döngüleri, altta yatan hormonal bir bozukluğun işareti olabilir ve zamanında fark edilmezse gebelik planlarını etkileyebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu zaman regl sorunları basit yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi destekle büyük ölçüde iyileşir. Kadınların büyük bir kısmı düzenli jinekolojik bakım ve doğru yönetimle regl dönemini rahatça geçirebilir. Önemli olan vücudunuzu tanımak ve endişelerinizi doktorunuzla paylaşmaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.