Meme Kanserinden Korunma ve Meme Sağlığı

Genel Bakış

Meme kanseri, meme dokusundaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıdır. Meme kanserinden korunma, hastalığa yakalanma riskinizi azaltmak ve erken teşhisi sağlamak için atacağınız adımları kapsar.

Evet, meme kanseri tüm dünyada ve ülkemizde kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Ancak erken tanı ve gelişmiş tedaviler sayesinde hayatta kalma oranları yükselmektedir.

Kadınlarda çok daha sık görülür; erkeklerde de nadir olarak ortaya çıkabilir. Risk özellikle 50 yaş sonrasında artar. Ailede meme kanseri öyküsü olan kişilerde de risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Memenizde veya koltuk altınızda ele gelen yeni bir kitle veya sertlik
• Memenin bir bölümünde şişlik veya şekil değişikliği
• Meme başında içeri çekilme
• Meme başından kanlı veya şeffaf akıntı gelmesi
• Memede çukur görünümü, portakal kabuğu gibi cilt değişikliği
• Meme cildinde kızarıklık, yara veya kabuklanma

Nedenler

Ana nedenler

• Kesin nedeni bilimsel olarak tam olarak açıklanamamıştır.
• Hücrelerdeki genetik değişimler (mutasyonlar) rol oynar.
• Östrojen ve progesteron gibi hormonlara uzun süre maruz kalmak etkili olabilir.

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• İleri yaş (özellikle 50 yaş üstü)
• Ailede meme veya yumurtalık kanseri öyküsü
• BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu taşımak
• İlk adetin erken yaşta olması
• Geç menopoza girmek
• Hiç doğum yapmamak
• Uzun süre alkol kullanımı
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Memede veya koltuk altında yeni bir kitle hissediyorsanız
• Meme başında içeri çekilme, ciltte çukur veya yara varsa
• Meme başından kanlı akıntı geliyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşına kadar yılda bir doktor muayenesi önerilir
• 40 yaşından sonra belirli aralıklarla mamografi yaptırın
• Kendi kendine meme muayenesini öğrenin ve ayda bir yapın

Tanı

Doktorunuz önce fizik muayene yapar; ardından görüntüleme yöntemleriyle meme dokusunu inceler. Şüpheli durumda biyopsi uygulanır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Ultrasonografi
• Mamografi
• Manyetik rezonans (MR)
• Biyopsi (örnek alınması)

Randevunuzda neler beklenir

Bu işlemlerin çoğu ağrısızdır ve klinik ortamda yapılır. Sonuçlar çıktıktan sonra doktorunuz sizinle ayrıntılı olarak konuşur. Tanı konulursa tedavi planı birlikte oluşturulur.

Tedavi

Meme kanseri tedavisinde amaç, kanseri kontrol altına almak ve yaşam kalitesini korumaktır. Tedavi, kanserin türüne, evresine, kişinin genel sağlığına göre kişiye özel planlanır. Çok sayıda tedavi seçeneği bulunur.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrol tarihlerine uyun
• Tedavi sürecinde bolca dinlenin
• İyi beslenmeye özen gösterin
• Duygusal destek alın

Tıbbi tedaviler

Cerrahi (tümörün veya memenin alınması), radyoterapi (ışın tedavisi), kemoterapi (ilaç tedavisi), hormon tedavisi ve hedefe yönelik ilaçlar kullanılabilir. Hangi tedavinin uygulanacağına doktorunuz ve ekibi birlikte karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Erken evre meme kanserinde tümörün cerrahi olarak çıkarılması sık uygulanan bir tedavidir. Memenin tamamının alınması bazı durumlarda gerekebilir, ancak günümüzde mümkün olduğunca meme koruyucu cerrahi tercih edilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi bittikten sonra düzenli doktor kontrolleri devam eder. Günlük yaşamınıza kademeli olarak dönebilirsiniz; ancak meme sağlığındaki değişiklikleri takip etmeyi sürdürün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun
• Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapın
• Alkolü sınırlayın veya tamamen bırakın
• Emzirmenin koruyucu etkisi olabilir

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve ve tam tahıl içeren Akdeniz tipi beslenme önerilir. İşlenmiş et ve şekerli gıdalardan kaçının. Düzenli yürüyüş ve egzersiz hem kilo kontrolünü sağlar hem de genel sağlığı destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Meme kanseri tanısı ve tedavisi kaygı, korku ve depresyona yol açabilir. Bu duyguları normal karşılamak önemlidir. Psikolog, psikiyatrist veya hasta destek gruplarından yardım istemek iyileşme sürecini olumlu etkiler.

Önleme

Meme kanserini kesin olarak önleyecek garanti bir yöntem yoktur. Fakat sağlıklı yaşam tarzı, riskin azaltılmasına ve erken tanı ile tedavi şansının artmasına yardımcı olur.

Aşılar

Meme kanseri için aşı bulunmamaktadır. Ancak rahim ağzı kanseri gibi bazı kanser türleri için aşı vardır; aşılar hakkında doktorunuzla konuşabilirsiniz.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 40-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir mamografi ile ücretsiz tarama yapılmasını önerir. Kendi kendine meme muayenesinin yanı sıra klinik meme muayenesi de ihmal edilmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tümör, meme dışındaki dokulara yayılabilir
• Koltuk altı ve diğer lenf düğümlerine sıçrayabilir
• Kemik, karaciğer, akciğer ve beyin gibi uzak organlara metastaz (yayılım) yapabilir

Uzun vadeli görünüm

Korkmayın: meme kanseri erken tanı konduğunda çok büyük oranda tedavi edilebilir. Günümüzde gelişen tedavilerle birçok kişi normal hayatına devam etmektedir. Umut her zaman vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.