Baş Dönmesinden Korunma

Genel Bakış

Baş dönmesi, kişinin kendini sersemlemiş, dengesini kaybetmiş veya etraf dönüyormuş gibi hissettiği bir durumdur. Beyin, denge organı ve sinirler arasındaki iletişim bozulduğunda ortaya çıkabilir.

Evet, baş dönmesi çok sık görülen bir şikayettir. Her beş kişiden en az biri hayatının bir döneminde baş dönmesi yaşar.

Baş dönmesi her yaşta görülebilir, ancak 65 yaş üstü yetişkinlerde daha sıktır. Ayrıca kadınlarda biraz daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kendini veya etrafı dönüyormuş gibi hissetme
• Sersemlik ve ayakta duramama hissi
• Denge kaybı ve düşme eğilimi
• Mide bulantısı veya kusma
• Göz kararması veya yürürken sendeleme

Çocuklarda belirtiler

• Başının döndüğünü söyleme
• Oynarken aniden durma veya oturma
• Yürürken sallanma veya düşme
• Soluk görünüm ve mide bulantısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Denge azalması ve yürümede zorluk
• Bayılma veya bayılacak gibi hissetme
• Düşme korkusu ve bundan dolayı aktiviteden kaçınma
• Günlük işlerde güçlük

Nedenler

Ana nedenler

• İç kulaktaki denge organlarının sorunları
• Tansiyonun düşmesi veya yükselmesi
• Yetersiz sıvı alımına bağlı susuzluk (dehidrasyon)
• Kansızlık (anemi)
• Stres, kaygı ve panik atak
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Boyun ve omurga sorunları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Yetersiz su içmek
• Çok uzun süre ayakta durmak
• Düzensiz uyku
• Diyabet, tansiyon gibi kronik hastalıklar
• Hareketsiz yaşam

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli veya sürekli baş dönmesi
• Düşme ve yaralanmaya neden olan baş dönmesi
• Baş dönmesiyle birlikte göğüs ağrısı, çarpıntı, şiddetli baş ağrısı
• Ağızdan sıvı alamayacak kadar bulantı ve kusma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ara sıra olan ama günlük yaşamı etkileyen baş dönmesi
• Yeni başlayan ve birkaç saniye süren baş dönmesi
• Mevcut bir hastalığınız varsa ve baş dönmesi sıklaşıyorsa

Tanı

Doktorunuz önce şikayetinizi dinler ve genel bir sağlık muayenesi yapar. Denge, göz hareketleri ve kulak muayenesi de yapılabilir. Tanı, sizin anlattıklarınız ve muayene bulgularına göre konur.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (kansızlık, şeker ve tansiyon kontrolü)
• Denge testleri ve göz hareketlerinin incelenmesi
• İşitme testi
• Gerekirse beyin veya boyun görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ve testler sırasında ağrı hissetmezsiniz. Bazı denge testleri baş dönmesini geçici olarak tetikleyebilir, bu normaldir. Sonuçlara göre doktorunuz size özel bir tedavi veya önleme planı oluşturur.

Tedavi

Baş dönmesinin tedavisi, altta yatan nedene göre değişir. Öncelikle nedeni belirlemek gerekir. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı egzersizlerle kontrol sağlanabilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmeye özen gösterin, susuz kalmayın
• Yataktan veya sandalyeden yavaşça kalkın
• Ani baş ve boyun hareketlerinden kaçının
• Düzenli uyuyun ve yeterli dinlenin
• Kafein, alkol ve aşırı tuzdan kaçının
• Düşme riskine karşı evde güvenli bir ortam oluşturun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, baş dönmesine neden olan duruma göre ilaç tedavisi, denge egzersizleri (vestibüler rehabilitasyon) veya altta yatan hastalığın tedavisini önerebilir. İlaçlar ve dozları mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir. Kendi başınıza ilaç kullanmayınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, iç kulaktaki ciddi ve tedaviye yanıt vermeyen hastalıklarda cerrahi seçenekler gündeme gelebilir. Cerrahi kararı mutlaka uzman doktor tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Baş dönmesi yaşayan kişiler günlük yaşamda daha dikkatli olmalıdır. Evde kaymaz tabanlı terlikler kullanmak, banyo ve merdivenlere tutacak ekletmek düşmeleri önleyebilir. Ani ayağa kalkmaktan kaçının ve gerektiğinde dinlenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli ve dengeli beslenme
• Yeterli miktarda su içme
• Stresle başa çıkma yolları (nefes egzersizleri, yürüyüş)
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Düzenli uyku
• Göz ve kulak sağlığını korumak

Diyet ve egzersiz

Düzenli fiziksel aktivite ve denge egzersizleri baş dönmesinin kontrolüne yardımcı olabilir. Tuz tüketimini dengede tutmak, tansiyonu etkileyebileceği için önemlidir. Hangi egzersizlerin size uygun olduğunu doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli baş dönmesi yaşamak kaygı, korku ve sosyal yaşamdan çekinmeye neden olabilir. Bu durumun ruh halinizi etkilemesi normaldir, ancak yalnız olmadığınızı bilin. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Baş dönmesini tamamen önlemek her zaman mümkün değildir, ancak bazı önlemlerle riski azaltabilirsiniz. Yeterli sıvı almak, kan şekerini dengelemek, yavaş hareket etmek ve düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve buna bağlı kırıklar
• Araba kullanırken veya makine başında kaza geçirme riski
• Günlük aktiviteleri yapamama ve yaşam kalitesinin düşmesi
• Kronik baş dönmesi nedeniyle kaygı ve depresyon

Uzun vadeli görünüm

Baş dönmesi çoğu zaman tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Altta yatan neden belirlendiğinde, doğru tedavi ile büyük oranda iyileşme sağlanabilir. Kendinize karşı sabırlı olun ve sağlık ekibinizin önerilerini uygulayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.