Çocuklarda Büyüme Geriliği

Genel Bakış

Büyüme geriliği, bir çocuğun boy ve kilo artışının, yaşına ve cinsiyetine göre beklenen hızda olmaması durumudur. Bu, çocuğun sağlıklı bir hızda büyümediği anlamına gelir ve genellikle altta yatan başka bir sağlık sorununun işareti olabilir.

Dünyada milyonlarca çocuğu etkileyen yaygın bir durumdur. Her yaş grubunda görülebilir.

Her yaştan çocuğu etkileyebilir. Prematüre doğanlar, düşük doğum ağırlıklılar, kronik hastalığı olanlar ve yetersiz beslenen çocuklar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boy ve kilonun yaşıtlarına göre belirgin düşük olması
• Kıyafetlerin uzun süre küçülmemesi
• Yaşıtlarından daha küçük görünüm
• Gelişimsel dönüm noktalarında gecikme (oturma, yürüme, konuşma gibi)

Çocuklarda belirtiler

• İştahsızlık veya beslenme reddi
• Yorgunluk ve halsizlik
• Huzursuzluk ve sık ağlama
• Kilo alamama veya kilo kaybı

Nedenler

Ana nedenler

• Yetersiz beslenme: Yeterli kalori ve protein alınmaması
• Kronik hastalıklar: Çölyak hastalığı, böbrek hastalıkları, kalp yetmezliği gibi uzun süreli sağlık sorunları
• Hormonal bozukluklar: Büyüme hormonu eksikliği veya tiroid hastalıkları
• Genetik faktörler: Ailede kısa boy öyküsü

Risk faktörleri

• Prematüre doğum
• Düşük doğum ağırlığı
• Ailede kısa boy öyküsü
• Besleyici gıdalara erişimin kısıtlı olması
• Kronik hastalıkların varlığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Devam eden kilo kaybı
• Beslenememe veya sürekli kusma
• Aşırı huzursuzluk veya uyku hali
• Yüksek ateş

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocuğunuzun boy ve kilosu yaşıtlarına göre belirgin şekilde düşükse
• Büyüme eğrisinde duraklama veya düşme fark ederseniz
• Çocuk doktorunuzun önerdiği rutin kontrollere uyun

Tanı

Doktor, çocuğun boy, kilo ve baş çevresini düzenli aralıklarla ölçerek büyüme eğrisine işler. Aile öyküsü, beslenme alışkanlıkları ve genel sağlık durumu hakkında sorular sorar. Gerekirse bazı tetkikler ister.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı
• Tiroid fonksiyon testleri
• Çölyak antikor testleri
• Büyüme hormonu değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde birkaç farklı uzman görüşü ve hamle gerekebilir. Beslenme, uyku ve günlük aktiviteler hakkında ayrıntılı bilgi vermeniz istenir. Bu süreç ailenizle iş birliği içinde yürür.

Tedavi

Tedavi, büyüme geriliğinin altında yatan nedene yöneliktir. Amaç, çocuğun sağlıklı büyüme hızına dönmesini sağlamak ve varsa altta yatan hastalığı kontrol altına almaktır.

Evde kişisel bakım

• Düzenli ve dengeli beslenme sağlayın
• Çocuğunuzun uyku düzenine dikkat edin
• Fiziksel aktiviteyi teşvik edin
• Doktorunuzun önerdiği takip planına uyun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, altta yatan nedene göre tedavi planlar. Beslenme desteği, vitamin veya mineral takviyeleri, hormonal tedaviler veya kronik hastalığa yönelik ilaçlar kullanılabilir. Hangi ilacın ve dozun uygun olduğuna yalnızca doktor karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyüme geriliğinin kendisi için cerrahi bir tedavi yoktur. Ancak altta yatan bazı durumlar (örneğin bağırsak veya kalp ile ilgili yapısal sorunlar) ameliyat gerektirebilir.

Bu durumla yaşamak

Çocuğunuzun boy ve kilosunu düzenli olarak takip edin. Doktorunuzun önerdiği kontrol tarihlerine uyun ve büyüme eğrisindeki değişiklikleri not edin. Beslenme günlüğü tutmak faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı ve düzenli öğünler planlayın
• Uyku saatlerini sabitleyin
• Ekran süresini sınırlandırın
• Aile içinde stressiz bir ortam yaratmaya özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Çocuğunuzun enerjisi ve proteini yeterli, yaşına uygun bir beslenme planı önemlidir. Düzenli fiziksel aktivite büyümeyi destekler; ancak aşırı ve yıpratıcı egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Büyüme geriliği hem çocuk hem de aile için endişe yaratabilir. Çocuğunuzu başkalarıyla kıyaslamamak, çabalarını takdir etmek ve ona duygusal destek vermek benlik saygısını korumaya yardımcı olur.

Önleme

Genetik nedenlere bağlı büyüme geriliği tamamen önlenemez. Ancak düzenli sağlık kontrolü, yeterli beslenme ve altta yatan hastalıkların erken tedavisi, büyüme geriliğinin önlenmesinde veya etkisinin azaltılmasında çok önemlidir.

Aşılar

Aşılar, büyüme geriliğine yol açabilecek bazı enfeksiyonlara karşı koruma sağlar. Çocukluk çağı aşı takvimine uymak ihmal edilmemelidir.

Tarama programları

Düzenli çocuk doktoru kontrolleri, büyüme takibi için en önemli taramadır. Özel bir test olmasa da her kontrolde boy-kilo ölçümü yapılır ve gelişim değerlendirilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı boy kısalığı
• Öğrenme ve gelişim gerilikleri
• Altta yatan hastalığın ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Büyüme geriliği erken fark edilip nedene yönelik tedavi başlandığında, çoğu çocuk sağlıklı bir büyüme hızına kavuşur. Sonuç, altta yatan nedene göre değişmekle birlikte, umut vericidir ve doğru destekle pek çok çocuk gelişimini tamamlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.