Bebek Kolik Değerlendirmesi ve Aşırı Ağlama Rehberi

Genel Bakış

Bebek koliği, sağlıklı bir bebeğin genellikle günde üç saatten uzun süre, haftada üç günden fazla ve yaklaşık üç hafta boyunca, belirgin bir neden olmaksızın ağlamasıdır. Bu tablo, bebeğin genel sağlığını etkilemeyen, kendiliğinden geçen bir durumdur. 'Kolik taraması' olarak bilinen değerlendirme ise, ağlamanın başka bir hastalıktan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ekarte etmek için yapılan sistematik bir incelemedir.

Evet, bebek koliği oldukça sık görülür. Yaklaşık her 5 bebekten 1'i ya da bebeklerin %10-25'i ilk aylarda kolik belirtileri gösterir. Bu durum aileler için çok zorlayıcı olsa da tıbbi açıdan iyi huylu bir durumdur.

Kolik genellikle 2-6 haftalık bebeklerde başlar ve çoğunlukla 3-4 aylıkken kendiliğinden geçer. Kız ve erkek bebeklerde benzer sıklıkta görülür. Prematüre (erken doğan) bebeklerde başlangıç zamanı farklı olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Günde en az 3 saat, haftada en az 3 gün süren ağlama nöbetleri
• Genellikle akşam saatlerinde yoğunlaşan ağlama
• Bebeğin yüzünde kızarma, bacaklarını karnına çekme, ellerini sıkma
• Gaz çıkarma ya da dışkılama sonrası geçici rahatlama
• Ağlama dışında bebeğin normal besleniyor ve kilo alıyor olması

Çocuklarda belirtiler

• Kolik yalnızca bebeklik döneminde görülür. Daha büyük çocuklarda sürekli ağlama veya huzursuzluk varsa diş çıkarma, kulak enfeksiyonu gibi başka nedenler doktor tarafından araştırılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kolik bebeklere özgü bir tablodur; yetişkinlerde benzeri bir hastalık tanımı yoktur. İlerleyen yaşta karın ağrısı veya huzursuzluk yaşanıyorsa bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Bebeğin sindirim sisteminin olgunlaşmamış olması ve bağırsak gazının birikmesi
• Bebeğin aşırı uyarılmaya (ses, ışık, kalabalık) hassasiyeti
• Anne sütü emen bebeklerde annenin beslenmesindeki bazı gıdaların geçici etkisi
• Bebek maması kullanılıyorsa formülaya karşı duyarlılık
• Nedeni tam bilinmese de aile içi stresin bebeği etkileyebileceği düşünülmektedir

Risk faktörleri

• Bebeğin 6 haftadan küçük olması
• Erken doğum (prematürite)
• Hamilelikte veya doğum sonrası annede sigara kullanımı
• Bebekte reflü (mide içeriğinin yemek borusuna kaçması) öyküsü
• Beslenme tekniğiyle ilgili sorunlar (çok hava yutma)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağlama nöbetleri sırasında 'acil' başlığında belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa
• Bebek 3 aydan küçükse ve ateşi varsa
• Bebek 4-6 saatten uzun süredir bezini ıslatmadıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bebeğinizin ağlaması sizi endişelendiriyorsa her zaman çocuk doktoruna danışabilirsiniz
• Düzenli check-up muayenelerinde ağlama ve koliği doktorunuzla konuşun
• Kolik önerileri için internetten rastgele bilgi almaktansa doktorunuza başvurun

Tanı

Kolik tanısı için spesifik bir laboratuvar testi yoktur. Doktor bebeğinizi muayene eder, kilo-boy ölçümlerini yapar, ağlama nöbetlerinin özelliklerini dinler ve başka hastalıklar olup olmadığını ekarte eder. Bu değerlendirme sırasında doktor, 'Wessel kriterleri' olarak bilinen bir kuralı da kullanabilir: Günde 3 saatten fazla, haftada 3 günden çok, 3 hafta boyunca süren ağlama.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene (karın muayenesi, kulak-boğaz kontrolü)
• Büyüme eğrisinin değerlendirilmesi
• Gerekirse tam kan sayımı (anemi veya enfeksiyon belirtileri için)
• İdrar tahlili (idrar yolu enfeksiyonunu dışlamak için)
• Dışkı incelemesi (kan veya sindirim sorunları açısından, gerekirse)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz bebeğinizi sakinleştirici bir ortamda muayene edecek ve size ağlama günlüğü tutmanızı önerebilir. Ağlama nöbetlerini izleyecek, besleme ve gaz çıkarma tekniklerinizi gözden geçirecek. Herhangi bir test gerekiyorsa prosedürü size anlatacak. Çoğu durumda kolik tanısı koymak için ek testlere gerek yoktur ve bebeğinizle eve dönebilirsiniz.

Tedavi

Kolik için kesin tek bir tedavi yoktur. Ana hedef, ağlama nöbetlerini azaltacak rahatlatıcı yöntemleri denemek ve bebeğin huzursuzluğunu yönetmek için aileye destek olmaktır. Tedavi planının temeli, bebeğinizin ihtiyaçlarını anlamak ve tutarlı bir rutin oluşturmaktır.

Evde kişisel bakım

• Bebeği dik pozisyonda besleyin ve her beslenmeden sonra gazını çıkarın.
• Bebeği kucağınıza alıp hafifçe sallayarak, ritmik hareketlerle sakinleştirmeyi deneyin.
• Beyaz gürültü adı verilen, saç kurutma makinesi veya yağmur sesi gibi sabit, yumuşak sesler çalın.
• Bebeği hafifçe sarıp karnına saat yönünde nazik masaj yapın.
• Temiz bir emzik veya parmağınızı emmesine izin verin; emme refleksi rahatlatıcıdır.
• Bebek arabasında veya araçta kısa bir gezinti bebeği sakinleştirebilir.

Tıbbi tedaviler

Bazı bebeklerde doktor, sindirimi düzenleyici veya gaz giderici damla önerebilir. Bu tür damlaların hangi bebekte işe yarayacağı doktor kararıyla belirlenir. Anne sütü alan bebeklerde annenin geçici olarak bazı besinleri (süt ürünleri, kafein, gaz yapıcı sebzeler) bırakması önerilebilir. Formül mama alan bebeklerde doktor önerisiyle farklı bir mamaya geçiş düşünülebilir. Ancak hiçbir ilaç veya mama değişikliği doktorunuza danışılmadan yapılmamalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kolik cerrahi bir hastalık değildir ve bebek koliğinde ameliyat söz konusu değildir. Eğer ağlamanın altında cerrahi gerektiren bir neden (örneğin bağırsak düğümlenmesi) tespit edilirse, doktorunuz ayrıca bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Kolikli bir bebekle yaşamak yorucu olabilir. Gün içinde kısa dinlenme molaları planlayın, eşinizden veya yakınlarınızdan destek isteyin. Bebeğinizi asla öfkeyle sallamayın; ağlama dayanılmaz hale gelirse bebeği güvenli bir yere koyun ve birkaç dakika kendinizi sakinleştirin. Bu hem sizin hem bebeğiniz için en güvenli yöntemdir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bebeğinizi her gün aynı saatlerde uyutmaya çalışın.
• Evde sakin ve sessiz bir ortam oluşturun.
• Kendinize de iyi bakın; yorgun ve gergin hissettiğinizde birinden bebeği biraz olsun teslim edin.
• Ziyaretçi ve gürültüyü, bebeğin ağlama nöbetlerinin yoğun olduğu saatlerde azaltın.

Diyet ve egzersiz

Bebek anne sütü alıyorsa annenin dengeli beslenmesi ve yeterli su içmesi önemlidir. Doktor önerdiyse annenin beslenmesinden bir süreliğine süt ürünleri, soğan, lahana gibi gaz yapıcı gıdalar çıkarılabilir. Bebekler için egzersiz yerine hafif bacak hareketleri ve güvenli masaj önerilebilir; bu, gazın çıkmasına yardımcı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağlayan bir bebek ebeveynlerde kaygı, çaresizlik, yorgunluk ve hatta depresyona yol açabilir. Bu duyguları yaşamak çok normaldir. Unutmayın, kolik geçicidir ve bu dönemde kendi ruh sağlığınıza da öncelik vermelisiniz. Kendinizi çok sıkıntılı hissederseniz bir psikolog veya aile hekiminizden destek alabilirsiniz. Kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşüncesi varsa hemen 112'yi arayın.

Önleme

Kolik tam olarak önlenemez çünkü nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, bebeği doğru besleme tekniğiyle beslemek, gaz çıkarmak ve aşırı uyaranları azaltmak bazı bebeklerde ağlama sıklığını ve şiddetini azaltabilir.

Aşılar

Kolik için özel bir aşı yoktur. Bebeğinizin rutin aşı takvimi, çocuk doktorunuzun önerdiği Sağlık Bakanlığı aşı programına göre uygulanır.

Tarama programları

Kolik için toplumsal bir tarama programı yoktur. Ancak çocuk doktorunuz, her kontrol muayenesinde bebeğinizin ağlama düzenini sorgular ve olağan gelişimi değerlendirir. Bu rutin kontroller, kolikle ilgili endişeleri konuşmak için en iyi zamandır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi bir tıbbi durum olmayan kolik, tedavi edilmese de bebeğe zarar vermez.
• Anne-babada uyku eksikliği, stres ve tükenmişlik yaşanabilir.
• Nadir durumlarda, ağlamaya dayanamayan bir ebeveyn bebeği sallayarak 'sarsılmış bebek sendromu' denilen ciddi bir kafa travmasına yol açabilir. Bu nedenle öfke kontrolü çok önemlidir.

Uzun vadeli görünüm

Kolik çocuğun gelişimini olumsuz etkilemez ve 3-4 ay içinde kendiliğinden düzelir. Bazı bebeklerde ilk 6 ayda da ara ara görülebilir. Uzun vadede bebeğinizin büyümesi tamamen normal olacaktır. Bu dönemi atlatmak için sabırlı olun, kendinize destek bulun ve çocuk doktorunuzla düzenli iletişimde kalın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.