Mide Kanseri Taraması: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Mide kanseri taraması, mide kanseri belirtileri olmayan kişilerde hastalığı erken evrede yakalamak için yapılan kontrollerdir. Amaç, henüz şikayet oluşturmadan tedavi şansını artırmaktır.

Mide kanseri dünyada en sık görülen kanserlerden biridir. Türkiye'de de görülme oranı belirli bir düzeydedir, ancak herkes için toplu tarama önerilmez.

Mide kanseri her yaşta görülebilmekle birlikte, 55 yaş üstü erkeklerde daha sıktır. Aile öyküsü, H. pylori enfeksiyonu, uzun süreli mide iltihabı ve aşırı tuzlu beslenme gibi faktörler riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hazımsızlık veya mide yanması
• Yemek sonrası şişkinlik ve erken doyma hissi
• İştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı
• Üst karın bölgesinde künt veya sürekli ağrı
• Bulantı ve bazen kusma
• Halsizlik ve yorgunluk
• Dışkının siyah veya katran gibi olması

Çocuklarda belirtiler

• Mide kanseri çocuklarda çok nadirdir. Yine de çocuklarda uzun süren kusma, karın şişliği, iştahsızlık ve büyümede yavaşlama varsa doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler hazımsızlık, halsizlik ve iştahsızlık gibi sıradan şikayetlerle başlayabilir. Bu nedenle açıklanamayan kilo kaybı, kusma veya yutma güçlüğü ihmal edilmemelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide kanserinin kesin nedeni bilinmemektedir.
• Helicobacter pylori enfeksiyonunun neden olduğu uzun süreli mide iltihabı en önemli risk etkenlerinden biridir.
• Mide iç yüzeyindeki hücrelerin anormal değişimi, yani kanser öncüsü lezyonlar, zamanla kansere dönüşebilir.

Risk faktörleri

• 55 yaş üzerinde olmak ve erkek cinsiyet
• Anne, baba veya kardeşte mide kanseri öyküsü
• H. pylori enfeksiyonu
• Tuzlu, tütsülenmiş, salamura ve işlenmiş gıdaları fazla tüketmek
• Sigara içmek ve aşırı alkol kullanmak
• Günlük beslenmede taze sebze ve meyvenin az yer alması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanlı kusma veya siyah dışkı varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun.
• Yutma güçlüğü veya sürekli kusma gibi belirtiler varsa aynı gün doktorunuza görünün.
• Açıklanamayan ve hızla ilerleyen kilo kaybında ayakta tedavi beklenmemelidir.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Mide şikayetleriniz birkaç hafta içinde geçmiyorsa bir iç hastalıkları veya gastroenteroloji uzmanına başvurun.
• Ailenizde mide kanseri varsa veya daha önce mide ameliyatı geçirdiyseniz, doktorunuzla tarama ihtiyacını konuşun.

Tanı

Doktor önce şikayetlerinizi dinler ve karnınızı muayene eder. Kesin tanı için endoskopi yapılır; endoskopi sırasında mide iç yüzeyinden küçük bir doku örneği alınarak patoloji laboratuvarında incelenir.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal sistem endoskopisi (gastroskopi)
• Biyopsi ile alınan doku örneğinin patolojik incelemesi
• Bilgisayarlı tomografi (BT) ile görüntüleme
• Baryumlu mide grafisi (nadir durumlarda)
• Dışkıda gizli kan testi

Randevunuzda neler beklenir

Endoskopiden önce midenizin boş olması istenir, bu nedenle işlemden birkaç saat önce yemek yememeniz gerekir. İşlem sırasında genellikle sizi rahatlatan bir ilaç verilir. İşlem yaklaşık 15-30 dakika sürer ve sonrasında aynı gün evinize dönebilirsiniz.

Tedavi

Mide kanseri tedavisi, hastalığın evresine, tümörün yerine ve genel sağlık durumunuza göre kişiselleştirilir. Tedavi ekibinde cerrah, iç hastalıkları uzmanı, medikal onkolog ve diyetisyen birlikte çalışır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği takip ve kontrol randevularını aksatmayın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Beslenmenizde taze sebze ve meyvelere yer verin, aşırı tuzlu ve işlenmiş gıdalardan kaçının.
• Yemekleri küçük porsiyonlar halinde ve iyi çiğneyerek tüketin.

Tıbbi tedaviler

Kemoterapi, radyoterapi (ışın tedavisi), hedefe yönelik akıllı ilaçlar ve immünoterapi gibi yöntemler hastalığın özelliklerine göre doktorlar tarafından önerilebilir. Bu tedavilerin planlanması ve yönetimi yalnızca uzman bir doktor tarafından yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tümör erken evredeyse, midenin bir kısmı veya tamamı ameliyatla çıkarılabilir. Ameliyatın türü, tümörün büyüklüğüne ve yayılımına bağlıdır; cerrahınız riskleri ve sonuçları sizinle ayrıntılı paylaşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Mide kanseri tedavisi sırasında ve sonrasında vücudunuzun ihtiyaçlarına göre beslenmeye özen göstermek çok önemlidir. Yeterli uyku, düzenli dinlenme ve kontroller iyileşme sürecini destekler.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli olarak hafif yürüyüşler yapın.
• Bol sıvı tüketin, ancak yemek sırasında değil öğün aralarında içmeyi tercih edin.
• Doktora danışarak vitamin ve mineral takviyeleri kullanın.
• Günlük yaşamınızı yormadan planlayın, ağır işlerden kaçının.

Diyet ve egzersiz

Tedavinin yan etkilerini azaltmak için diyetisyeninizle birlikte yumuşak, az yağlı ve kolay sindirilen besinleri içeren bir beslenme planı oluşturabilirsiniz. Hafif egzersiz hem güç kaybını önler hem de ruh halinize iyi gelir; ancak egzersiz türü ve şiddeti doktorunuzla konuşulmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser teşhisi ve tedavisi kaygı, üzüntü ve belirsizlik yaratabilir. Bu duyguları kendinize ve yakınlarınıza açıkça ifade etmek, psikolojik destek almak tedavinin bir parçasıdır.

Önleme

Mide kanserini tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak sağlıklı beslenmek, sigara ve alkolden kaçınmak, H. pylori enfeksiyonunu tedavi ettirmek ve düzenli doktor kontrolüne gitmek riski önemli ölçüde azaltır.

Aşılar

Günümüzde mide kanserini doğrudan önleyen bir aşı bulunmamaktadır. Enfeksiyonlara bağlı kanser risklerine karşı aşı önerileri, doktorunuz tarafından kişisel risk durumunuza göre yapılır.

Tarama programları

Mide kanseri için toplumda herkese rutin tarama önerilmez. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın kanser tarama programları, belirli risk gruplarındaki kişileri kapsayabilir. Aile öyküsü, H. pylori enfeksiyonu veya mide ameliyatı öyküsü gibi riskleriniz varsa doktorunuz endoskopi gibi tarama yöntemlerini önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mide içinde kanama ve buna bağlı kansızlık
• Tümörün büyüyerek yiyeceklerin bağırsağa geçişini tıkaması
• Kanserin karaciğer, akciğer veya uzak organlara yayılması
• Genel vücut direncinin düşmesi ve aşırı kilo kaybı

Uzun vadeli görünüm

Mide kanserinde erken tanı, başarılı tedavi şansını belirgin şekilde artırır. Tedavi sonrası düzenli kontroller ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları sayesinde pek çok kişi uzun ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Umudunuzu korumak ve destek almaktan çekinmemek önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.