İşlem Günü İshal: Ne Yapmalısınız?

Genel Bakış

İshal, yani sulu dışkılama, bir sağlık işlemi (örneğin kolonoskopi) öncesinde bağırsak temizliği için verilen ilaçlardan veya stresten kaynaklanabilir. Bu durum işlem gününde yaşandığında, işlemin ertelenmesi mi gerektiği yoksa normal mi devam edileceği konusunda karışıklığa neden olabilir.

Evet, özellikle kolonoskopi gibi bağırsak temizliği gerektiren işlemler öncesinde sıkça görülür. Hastaların çoğu, hazırlık aşamasında ishal yaşar.

İşlem günü ishal, bağırsak temizliği yapılan tüm yetişkin hastaları etkileyebilir. Çocuklar ve yaşlılar, su kaybına karşı daha hassas oldukları için ek dikkat gerektirir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sulu veya sık dışkılama
• Karında kramplar veya rahatsızlık hissi
• Tuvalete acil çıkma ihtiyacı
• Hafif yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Aşırı susama veya ağız kuruluğu
• Gözyaşı olmadan ağlama
• 6 saatten uzun süre idrar yapmama
• Halsizlik ve uyuklama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Şiddetli halsizlik veya baş dönmesi
• Kan basıncında düşme
• Zihin karışıklığı
• Azalmış idrar çıkışı

Nedenler

Ana nedenler

• Bağırsak temizliği için kullanılan müshil benzeri ilaçlar (hazırlık solüsyonları)
• İşlem öncesi kaygı ve stres
• Besin zehirlenmesi veya viral enfeksiyonlar
• Antibiyotik kullanımına bağlı bağırsak florası değişiklikleri

Risk faktörleri

• Daha önce bağırsak temizliğine bağlı ishal yaşamış olmak
• Kronik bağırsak hastalığı (örneğin irritabl bağırsak sendromu) varlığı
• Son zamanlarda antibiyotik kullanımı
• İşlem öncesi önerilen diyete uymamak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda 'acil' veya 'acil tıbbi müdahale' başlığında belirtilen belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın.
• İshal o kadar şiddetli ki hazırlık sıvısını içmeye devam edemiyorsanız
• Dışkınızda kan görürseniz veya dışkı rengi siyahsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşlem günü hafif ishaliniz varsa, yine de planlanan işlemi yapacak doktorunuza danışmak için arayın.
• İshal 24 saatten uzun sürerse, işlem sonrasında bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Tanı

Doktorunuz, ishalin süresi, şiddeti ve eşlik eden belirtiler hakkında sorular sorarak değerlendirme yapar. Fizik muayene ve dehidratasyon belirtileri kontrol edilir.

Yapılabilecek testler

• Gerekirse dışkı kültürü (enfeksiyon şüphesi varsa)
• Kan testleri (elektrolit dengesi ve böbrek fonksiyonları için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz, ishalin işlem güvenliğini etkileyip etkilemediğine karar verecektir. Hafif vakalarda işlem devam edebilir; şiddetli vakalarda ise işlem ertelenir ve önce sıvı dengesi sağlanır.

Tedavi

Tedavinin temel amacı, sıvı kaybını önlemek ve işlem için yeterli bağırsak temizliğini sağlamaktır. Çoğu durumda evde alınacak önlemler yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Bol miktarda berrak sıvı (su, açık çay, elma suyu gibi) için; kafeinli içeceklerden kaçının.
• Bağırsakları daha fazla tahriş etmemek için katı gıdalardan ve süt ürünlerinden uzak durun.
• Dinlenin ve tuvalete yakın bir yerde bulunun.
• Elektrolit dengesi için eczaneden hazır sıvı takviyeleri (oral rehidratasyon solüsyonu) alabilirsiniz; kullanmadan önce doktorunuza danışın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, bağırsak hareketlerini yavaşlatan bir ilaç önerebilir veya enfeksiyon şüphesi varsa uygun antibiyotik tedavisi planlayabilir. Bu ilaçları asla doktor tavsiyesi olmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İshal genellikle cerrahi bir durum değildir. Ancak apandisit gibi bir durumdan şüpheleniliyorsa, işlem ertelenebilir ve cerrahi müdahale gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

İşlem günü ishal genellikle geçicidir. Hazırlık tamamlandıktan sonra belirtiler kaybolur. İşlem sonrası normal beslenmeye dönüş genellikle sorunsuz olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşlem öncesi önerilen diyete uyun: posasız gıdalar, berrak sıvılar.
• Stresi azaltmak için derin nefes alma veya hafif egzersizler yapın (doktor izniyle).
• İşlem günü yanınıza bol su ve yedek kıyafet alın.

Diyet ve egzersiz

İshal sırasında katı gıdalardan kaçının; sadece berrak sıvılar tüketin. İşlem sonrası doktorunuzun önerdiği şekilde yavaşça normal beslenmeye geçin. Egzersiz, işlem sonrasına ertelenmelidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İshal, özellikle işlem gününde endişe ve utanç hissine yol açabilir. Bu normaldir. Kaygılarınızı sağlık ekibinizle paylaşın. İşlem öncesi stresinizi yönetmek için bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz.

Önleme

İshalin tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmayabilir, ancak hazırlık talimatlarını dikkatle uygulamak, yeterli sıvı almak ve stresten kaçınmak riski azaltabilir.

Aşılar

Rotavirüs gibi ishale neden olan bazı virüslere karşı aşılar mevcuttur, ancak işlem hazırlığına bağlı ishali önlemez. Aşılar için sağlık kuruluşunuza danışın.

Tarama programları

Herhangi bir tarama testi ishalin önlenmesi için önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Dehidratasyon (vücudun susuz kalması)
• Elektrolit dengesizliği (örneğin düşük potasyum)
• Böbrek fonksiyonlarında bozulma
• İşlemin ertelenmesi veya iptali

Uzun vadeli görünüm

İşlem günü ishal genellikle geçicidir ve uygun sıvı alımı ve dinlenme ile birkaç saat içinde düzelir. Sağlık ekibinizle işbirliği içinde olursanız, işleminiz güvenli bir şekilde gerçekleştirilebilir veya en uygun zamana ertelenebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.