Evde Hemoroid Bakım Rehberi

Genel Bakış

Hemoroid, makat bölgesindeki toplardamarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. İç hemoroidler (makat içinde) ve dış hemoroidler (makat çevresinde) olarak iki türü vardır. Evde bakım, belirtileri hafifletmeye ve iyileşmeyi hızlandırmaya yardımcı olur.

Evet, hemoroid oldukça yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık yarısı hayatlarının bir döneminde hemoroid sorunu yaşar.

Hemoroid herkesi etkileyebilir, ancak özellikle 45-65 yaş arası yetişkinlerde, hamilelerde, doğum yapan kadınlarda ve kronik kabızlık yaşayan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makat bölgesinde kaşıntı veya tahriş
• Makat çevresinde ağrı veya rahatsızlık
• Dışkılama sırasında kanama (parlak kırmızı kan)
• Makat çevresinde şişlik veya yumru

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir, ancak kabızlık durumunda benzer belirtiler görülebilir.
• Makat çevresinde kızarıklık, kaşıntı veya tuvalet sonrası kan görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda doku zayıflığı nedeniyle hemoroid daha sık görülür.
• Semptomlar aynıdır ancak doku onarımı daha yavaş olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı ıkınma
• Uzun süre oturmak (özellikle tuvalette)
• Hamilelik ve doğum
• Kronik ishal veya kabızlık

Risk faktörleri

• Düşük lifli beslenme
• Obezite
• Genetik yatkınlık
• Karın içi basıncı artıran aktiviteler (ağır kaldırma, öksürük)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kanama veya kan pıhtısı
• Dışkılama sırasında şiddetli ağrı
• Belirtiler bir haftayı geçerse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif kaşıntı veya rahatsızlık durumunda
• Evde bakıma rağmen belirtiler azalmazsa
• Düzenli sağlık kontrolü sırasında danışılabilir

Tanı

Doktor, belirtilerinizi dinleyerek ve fiziksel muayene yaparak hemoroid teşhisi koyabilir. Bazen makatın içine bir tüp (anoskop) ile bakılır.

Yapılabilecek testler

• Fiziksel muayene (makat bölgesi incelenir)
• Anoskopi (makat içini görmek için ışıklı tüp)
• Gerekirse kolonoskopi (bağırsakları tam incelemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene kısa sürelidir ve genellikle rahatsızlık vermez. Doktorunuz size ne yapmanız gerektiğini anlatacak.

Tedavi

Hemoroid tedavisinde öncelikli olarak evde yapılan doğal yöntemler uygulanır. Gerekirse doktorunuz ilaç veya cerrahi yöntemler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Ilık oturma banyosu yapın (günde 2-3 kez, 10-15 dakika)
• Bol su içerek ve lifli gıdalar tüketerek kabızlığı önleyin
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin, hemen gidin
• Taharet kağıdı yerine nemli mendil veya su kullanın
• Uzun süre oturmaktan kaçının, ara kişisel kalkın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuzun önerebileceği tedaviler arasında reçetesiz satılan merhemler (örneğin, hemoroid kremi), fitiller veya ağrı kesici ilaçlar bulunur. Ayrıca topikal kortikosteroid içeren kremler de kullanılabilir. Tedavi seçeneklerini mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer evde bakım ve ilaç tedavisi yeterli olmazsa, doktorunuz bağlama (bant ligasyonu), lazer tedavisi veya cerrahi müdahale (hemoroidektomi) önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroid ile yaşamak genellikle rahatsız edicidir ancak uygun önlemlerle kontrol altına alınabilir. Günlük rutinlerinize dikkat ederek belirtileri azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalet süresini kısaltın (5 dakikayı geçirmeyin)
• Bol su için (günde en az 8-10 bardak)
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş gibi)
• Alkol ve baharatlı yiyeceklerden kaçının

Diyet ve egzersiz

Lif bakımından zengin besinler (sebze, meyve, tam tahıllar) tüketin. Günlük ılık oturma banyosu ve düzenli yürüyüş iyileşmeyi destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid utanç verici olabilir ve kişinin kendine güvenini etkileyebilir. Bu konuda endişelenmeyin; bu çok yaygın bir sağlık sorunudur. Doktorunuzla açıkça konuşmak rahatlatıcı olabilir.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Lifli beslenmek, bol su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalet süresini kısaltmak en önemli koruyucu yöntemlerdir.

Aşılar

Hemoroid için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hemoroid için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli sağlık kontrollerinde doktorunuza belirtilerinizden bahsedebilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik kanama nedeniyle kansızlık (anemi)
• Hemoroidin sıkışması (tromboflebit) - şiddetli ağrı ve şişlik
• Nadir durumlarda kangren (doku ölümü)

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid genellikle ciddi bir hastalık değildir ve evde bakım ile kontrol altına alınabilir. Tedaviye uyum sağlandığında çoğu kişi rahatlar. Cerrahi gereken durumlar bile başarıyla tedavi edilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.