Hemoroid (Basur) Tedavisine Hazırlık Rehberi

Genel Bakış

Hemoroid, anüs ve rektum bölgesindeki damarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. 'Basur' olarak da bilinir. Çoğu zaman kendiliğinden iyileşebilir, ancak bazı durumlarda tıbbi işlem gerekebilir.

Evet, hemoroid oldukça yaygındır. Her 10 kişiden yaklaşık 4'ü hayatının bir döneminde hemoroid sorunu yaşar.

Hemoroid herkesi etkileyebilir, ancak hamileler, obezite sorunu olanlar, ağır kaldıranlar ve uzun süre oturarak çalışanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı, yanma veya rahatsızlık hissi
• Tuvalet sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama
• Makatta şişlik veya yumru hissi
• Dışkılama sırasında ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir, ancak kabızlık nedeniyle görülebilir.
• Belirtileri arasında makatta kızarıklık, kaşıntı ve dışkıda kan yer alır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda doku zayıflığı ve kronik kabızlık nedeniyle daha sık görülür.
• Kanama ve sarkma belirtileri daha belirgin olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık veya ishal nedeniyle uzun süre tuvalette oturmak ve ıkınmak
• Hamilelik sırasında artan karın basıncı
• Doğum sırasında zorlanma
• Yaşlanma ile birlikte bağ dokusunun zayıflaması

Risk faktörleri

• Obezite
• Ailede hemoroid öyküsü
• Ağır kaldırma gerektiren işler
• Uzun süre oturmak (örneğin bilgisayar başında)
• Liften fakir beslenme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Makatta şiddetli ağrı ve ateş
• Yoğun kanama veya pıhtı atma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Makatta kaşıntı ve rahatsızlık bir haftadan uzun sürüyorsa
• Dışkıda tekrarlayan kan görüyorsanız
• Evde tedaviye rağmen belirtiler geçmiyorsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinledikten sonra fizik muayene yapar. Genellikle parmakla muayene (rektal tuşe) ve anoskopi adı verilen bir cihazla iç bölgeyi inceler.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve rektal tuşe
• Anoskopi (küçük bir tüple anüsün içine bakılması)
• Gerekirse kolonoskopi (kalın bağırsağın tamamının incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısızdır, ancak hafif bir rahatsızlık hissedebilirsiniz. İşlemden önce bağırsak temizliği gerekmez. Doktorunuz size tanıyı açıklayacak ve tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Tedavi

Hemoroid tedavisi, belirtilerin şiddetine ve hemoroidin tipine bağlıdır. Hafif vakalarda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olurken, ilerlemiş durumlarda girişimsel işlemler gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıllar)
• Bol su için
• Tuvalette uzun süre oturmayın ve ıkınmaktan kaçının
• Ilık oturma banyosu yapın (günde birkaç kez, 10-15 dakika)
• Maket bölgesini temiz ve kuru tutun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, reçetesiz satılan kremler veya fitiller önerebilir. Ayrıca damar büzücü veya ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Bazı durumlarda lastik bant ligasyonu (hemoroidin tabanına lastik bant takılması) veya skleroterapi (özel bir sıvı enjekte edilmesi) gibi ofis işlemleri uygulanır. Bu işlemler genellikle lokal anestezi ile yapılır ve aynı gün eve dönülebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Büyük, sarkmış veya diğer tedavilere yanıt vermeyen hemoroidlerde cerrahi seçenek (hemoroidektomi) düşünülebilir. Cerrahi genellikle genel anestezi altında yapılır ve iyileşme süresi birkaç hafta sürebilir.

Bu durumla yaşamak

Hemoroid rahatsızlığı günlük yaşamı etkileyebilir, ancak doğru önlemlerle kontrol altına alınabilir. Düzenli tuvalet alışkanlıkları, lifli beslenme ve yeterli su tüketimi belirtileri azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalet ihtiyacını ertelemeyin
• Yumuşak tuvalet kağıdı kullanın veya ıslak mendil tercih edin
• Dar iç çamaşırından kaçının
• Uzun süre oturmanız gerekiyorsa, ara verip kalkın

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (mercimek, bulgur, brokoli) ve bol su tüketimi dışkıyı yumuşatır. Düzenli yürüyüş gibi hafif egzersizler bağırsak hareketlerini düzenler. Ağır kaldırmaktan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid kaşıntı, ağrı ve kanama gibi belirtiler nedeniyle kaygı ve utanç hissine yol açabilir, bu da depresyon riskini artırabilir. Bu duyguları normal karşılayın ve bir sağlık uzmanıyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Lifli beslenme, bol su içme, düzenli egzersiz ve tuvalet alışkanlıklarına dikkat etmek en etkili yöntemlerdir.

Aşılar

Hemoroid için bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Hemoroid için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak 45 yaşından sonra kolon kanseri taraması için doktorunuza danışmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kronik kanama nedeniyle kansızlık (anemi)
• Hemoroidin sıkışması ve şiddetli ağrı (tromboze hemoroid)
• Enfeksiyon gelişmesi

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilmeyen hemoroidler genellikle ciddi sorunlara yol açmaz ve çoğu zaman kendiliğinden iyileşir. Ancak belirtiler şiddetliyse veya kanama varsa mutlaka doktora başvurun. Günümüzde hemoroid tedavisinde kullanılan yöntemler oldukça başarılıdır ve çoğu hasta tamamen iyileşir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.