Menopoz Döneminde Tıbbi İşlem (Prosedür) Hazırlığı

Genel Bakış

Bu rehber, menopoz döneminde yapılabilecek tıbbi işlemlerden önce nasıl hazırlanacağınızı anlatır. Menopoz, adetlerin en az 12 ay boyunca hiç görülmemesi ile ortaya çıkan doğal bir yaşam evresidir. Bu dönemde jinekolojik muayene, rahim içinden örnek alma veya bazı cerrahi işlemler gerekebilir. İşlem öncesinde ne yapmanız gerektiğini bilmek, süreci daha kolay ve güvenli hale getirir.

Evet. Menopoz her kadının hayatının doğal bir aşamasıdır ve bu dönemde yapılan tanı ve tarama amaçlı tıbbi işlemler de oldukça yaygındır.

Menopoz çoğunlukla 45-55 yaş arasındaki kadınları etkiler. Ancak 40 yaşından önce erken menopoz görülebilir; ameliyatla yumurtalıkları alınan veya bazı kanser tedavileri gören kadınlar da her yaşta menopoza girebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet düzensizlikleri: bazı aylar hiç olmaması, seyrekleşmesi veya kanama miktarının değişmesi
• Sıcak basması ve gece terlemeleri
• Vajinal kuruluk ve cinsel istekle ilgili değişiklikler
• Uyku sorunları, huzursuzluk ve ruh hali dalgalanmaları
• İdrar yolu enfeksiyonlarına yatkınlık ve idrar kaçırma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Vajinal kuruluk ve cinsel ilişki sırasında rahatsızlık hissi
• İdrar kaçırma ve sık idrar yolu enfeksiyonu
• Kemik erimesi nedeniyle kemik kırılma riskinin artması
• Kalp ve damar hastalıkları açısından riskin artması

Nedenler

Ana nedenler

• Doğal yaşlanmayla yumurtalıkların yumurta üretmeyi bırakması
• Yumurtalıkların ameliyatla çıkarılması (cerrahi menopoz)
• Radyoterapi veya kemoterapi gibi kanser tedavilerinin yumurtalık fonksiyonlarını durdurması
• Bazı hormonal bozukluklar veya otoimmün hastalıklar

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Ailede erken menopoz öyküsü olması
• Daha önce yumurtalık ameliyatı geçirmiş olmak
• Geçirilmiş bazı kanser tedavileri
• Kemik erimesi veya kalp hastalığı riskini artıran yaşam alışkanlıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kanama, bayılma, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya işlem sonrası yüksek ateş
• Bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adetiniz 12 aydan uzun süredir olmadıysa ve sonrasında herhangi bir kanama yaşıyorsanız
• Menopoz belirtileri iş, uyku veya sosyal hayatınızı etkiliyorsa
• Planlanmış bir tıbbi işlem öncesinde tüm sağlık bilgilerinizi doktorunuza iletmek için

Tanı

Menopoz tanısı, genellikle arka arkaya 12 ay adet görmemekle konur. İşlem öncesinde doktorunuz sağlık öykünüzü alır, jinekolojik muayene yapar ve belirtilerinize göre ileri incelemeler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Jinekolojik muayene ve pelvik muayene
• Ultrasonografi (rahim, yumurtalıklar ve çevre dokuların görüntülenmesi)
• Endometrial biyopsi (rahim içinden ince bir parça alınması)
• Histeroskopi (kameralı ince bir aletle rahim içinin incelenmesi)
• Gerekirse kan testleri (hormon ve tiroid düzeyleri gibi)

Randevunuzda neler beklenir

İşlemden önce doktorunuz size işlemin amacını, süresini, nasıl yapılacağını ve sonrasında neler hissedebileceğinizi anlatır. Bazı işlemler için aç olmanız veya mesanenizin belirli şekilde dolu/boş olması gerekebilir. İşleme gitmeden önce yanınıza bir yakınınızı almak iyi bir fikirdir.

Tedavi

Menopozun kendisi tedavi gerektirmez, ancak belirtiler günlük yaşamı zorlaştırıyorsa destek alınabilir. Yapılan tıbbi işlemler genellikle tanı koymak veya kanama gibi şikayetlerin nedenini bulmak içindir. Tedavi planı kişiye özeldir ve doktorunuzla birlikte karar verilir.

Evde kişisel bakım

• Sıcak basması için kat kat giyinmek ve ortamı serin tutmak
• Kafein, alkol ve çok baharatlı yiyeceklerden kaçınmak
• Pelvik taban egzersizleri yaparak idrar kaçırma şikayetini azaltmak
• Sigara ve alkolden uzak durmak
• İşlem öncesi doktorunuzun verdiği talimatlara uymak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinize göre hormon içeren veya hormon içermeyen tedavi seçenekleri önerebilir. Bu tedaviler tablet, yama, jel veya vajinal krem gibi farklı formlarda olabilir. Ayrıca rahim içinden örnek alma (biyopsi), histeroskopi veya küretaj gibi işlemler tanı amaçlı yapılabilir. Hangi ilacın, hangi dozda ve ne kadar süreyle kullanılacağını yalnızca sağlık uzmanınız belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Rahim içinde kalınlaşma, polip, miyom veya yumurtalıkta kitle gibi bulgular saptanırsa cerrahi gerekebilir. Bu durumda histeroskopi, laparoskopi veya rahmin alınması (histerektomi) gibi yöntemler değerlendirilir. Ameliyat önerilirse, sizin için özel hazırlık ve iyileşme süreci doktorunuz tarafından ayrıntılı olarak planlanır.

Bu durumla yaşamak

Menopoz döneminde vücudunuzun değiştiğini kabul etmek ve kendinize şefkat göstermek önemlidir. Belirtileri azaltmak için düzenli bir günlük plan size yardımcı olabilir; kendinize dinlenme ve keyif alacağınız aktiviteler için zaman ayırın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftanın büyük bölümünde tempolu yürüyüş gibi düzenli egzersiz yapmak
• Yeterli uykuya özen göstermek ve uyumadan önce kafeinli içeceklerden kaçınmak
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon denemek
• Düzenli doktor kontrollerini aksatmamak
• Aile ve arkadaşlarla açık iletişim kurmak

Diyet ve egzersiz

Kemik sağlığını korumak için kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinler tüketin: süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler ve badem buna örnektir. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş, denge çalışmaları ve hafif ağırlık egzersizleri yapmak kasları ve kemikleri güçlendirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hormon değişiklikleri ruh halinde dalgalanmalara, kaygı ve hüzün duygularına yol açabilir. Bu hisler oldukça yaygındır ve sizin suçunuz değildir. Üzüntü veya kaygı devam ederse bir psikologdan veya bir destek grubundan yardım almak bu dönemi daha rahat geçirmenizi sağlar.

Önleme

Menopoz doğal bir süreç olduğu için önlenmesi mümkün değildir. Ancak kemik erimesi, kalp hastalığı ve diğer uzun dönem riskleri, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve doktor kontrolü ile büyük ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Sağlık Bakanlığı'nın rutin aşı takvimine uymak, menopoz döneminde de genel sağlığı korur. Grip, tetanos ve diğer aşılar konusunda aile hekiminize danışabilirsiniz; size uygun olan aşılar doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Tarama programları

Düzenli jinekolojik muayene, smear testi (rahim ağzından örnek alma), meme muayenesi ve gerekirse kemik yoğunluğu ölçümü menopoz döneminde önerilen taramalar arasındadır. Tarama sıklığını doktorunuz belirler.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıcak basması ve uyku sorunları nedeniyle yorgunluk ve yaşam kalitesinde düşüş
• Vajinal kuruluk ve idrar yolu sorunlarının ilerlemesi
• Osteoporoz (kemik erimesi) nedeniyle kırık riskinin artması
• Kalp ve damar hastalıkları açısından riskin artması

Uzun vadeli görünüm

Menopoz, bir hastalık değil hayatın doğal bir dönemidir. Belirtilerin çoğu zamanla hafifler ve doğru bilgi, sağlıklı alışkanlıklar ve gerekirse profesyonel destekle bu dönem konforlu şekilde yönetilebilir. Geleceğinize umutla bakmanız için pek çok etkili yol bulunmaktadır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.