Evde Uyuşma Bakımı

Genel Bakış

Uyuşma, vücudun bir bölgesinde his kaybı, karıncalanma veya iğne batması gibi duyulardır. Genellikle sinirlerin geçici veya kalıcı olarak etkilenmesi sonucu oluşur. Bu durumun altında yatan birçok farklı neden olabilir.

Uyuşma oldukça yaygın bir şikâyettir. Çoğu insan hayatının bir döneminde, özellikle ellerde veya ayaklarda, uyuşma yaşar.

Her yaşta görülebilir. Ancak şeker hastalığı (diyabet), ileri yaş, sinir sıkışması ve bazı vitamin eksiklikleri olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hissizlik veya his kaybı
• Karıncalanma, iğne batması hissi
• Yanma veya soğukluk duyusu
• Güçsüzlük, eşyaları tutmada zorlanma
• Denge veya koordinasyon kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uyuşma nadirdir; karıncalanma veya his kaybı şikâyeti ciddiye alınmalıdır.
• Oyun oynarken düşme veya yaralanma sonrası ortaya çıkan uyuşma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha çok dolaşım veya sinir hastalıklarına bağlı olarak görülür.
• Denge sorunları ve düşme riski eşlik edebilir.
• Bacaklarda gece artan huzursuzluk veya uyuşmayla birlikte ağrı

Nedenler

Ana nedenler

• Aynı pozisyonda uzun süre kalmak (örneğin bacak bacak üstüne atmak)
• Sinir sıkışması (bilek veya dirsekte)
• Şeker hastalığı (diyabet)
• B12 vitamini veya bazı vitamin eksiklikleri
• Boyun veya bel fıtığı
• Multipl skleroz gibi nörolojik hastalıklar
• Tiroid bezinin az çalışması

Risk faktörleri

• Uzun süre oturarak veya tekrarlayan hareketlerle çalışmak
• Diyabet hastalığına sahip olmak
• Alkol veya bazı ilaçların uzun süreli kullanımı
• Ailede sinir veya damar hastalığı öyküsü
• Sigara kullanmak
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Uyuşma aniden başladıysa ve vücudun bir bölümünü etkiliyorsa
• Vücudun bir tarafında güçsüzlük, konuşma zorluğu, yüzde kayma ile birlikteyse
• Uyuşma ile birlikte idrar ya da dışkı kaçırma varsa
• Baş, boyun veya sırt bölgesine yakın zamanda bir darbe veya düşme yaşandıysa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyuşma birkaç günden uzun sürüyorsa
• Uyuşma yayılıyor veya giderek artıyor ise
• Uyuşma günlük işlerinizi, uykunuzu veya yürümenizi etkiliyorsa
• Uyuşmanın yanında kilo kaybı, halsizlik veya sürekli yorgunluk varsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü dinler, ardından nörolojik muayene yapar. Muayenede sinir refleksleri, güç ve his durumunuz değerlendirilir. Uyuşmanın yerine ve eşlik eden belirtilere göre bazı testler istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (şeker, vitamin düzeyleri, tiroid fonksiyonları)
• EMG (sinirlerin elektriksel ölçümü)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ile omurga veya beyin görüntüleme
• Sinir ileti hızı testi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz uyuşmanın tipik özelliklerini, hangi bölgelerde olduğunu ve ne zaman başladığını sorar. Testler sonucunda uyuşmanın nedenine yönelik net bir tanı konmaya çalışılır ve size uygun tedavi planı birlikte belirlenir.

Tedavi

Tedavi, uyuşmaya yol açan nedene göre planlanır. Evde uygulayacağınız basit bakım yöntemleri semptomları hafifletmeye ve tekrarını önlemeye yardımcı olur.

Evde kişisel bakım

• Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın; her 30-60 dakikada bir pozisyon değiştirin.
• Uyuşan bölgeyi hafifçe ovalayın ve hareket ettirin.
• Sıcak veya soğuk kompres uygulayın; bu bazı uyuşma türlerinde rahatlatıcı olabilir.
• Ellerinizi, bileklerinizi ve ayaklarınızı düzenli olarak esnetin.
• Bol su için ve dengeli beslenmeye özen gösterin.
• Uyuşan bölgeye baskı yapan dar kıyafet veya takıları çıkarın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz altta yatan nedene göre fizik tedavi, vitamin desteği veya bazı ilaçlar önerebilir. İlaçlar ve dozları mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı sinir sıkışması veya fıtık vakalarında, uyuşmanın nedeni ortadan kaldırmak için cerrahi tedavi gündeme gelebilir. Cerrahi kararı doktor tarafından görüntüleme sonuçlarına göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Gün içinde sık sık pozisyon değiştirin ve uyuşuk bölgeyi zorlamaktan kaçının. Ellerinizle ince işler yaparken sık sık ara verin. Uykuda ellerinizin altına destek koyarak sinir üzerindeki baskıyı azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uykuya özen gösterin.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri, meditasyon veya yürüyüş deneyin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Altta yatan diyabet gibi hastalığınız varsa düzenli takibinizi yaptırın.

Diyet ve egzersiz

Muz, ceviz, yeşil yapraklı sebzeler, baklagiller ve tam tahıllar gibi B vitamini yönünden zengin besinleri sofranıza ekleyin. Düzenli yürüyüş ve yüzme gibi hafif egzersizler sinir sağlığını destekleyebilir. Ancak egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uyuşma, özellikle uzun sürdüğünde kaygı ve huzursuzluk yaratabilir. Bu duyguların normal olduğunu bilin. Duygularınızı aileniz veya arkadaşlarınızla paylaşmak ve gerekirse bir psikolog ya da psikiyatristten destek almak önemlidir.

Önleme

Her uyuşma türü önlenemese de düzenli hareket etmek, sağlıklı beslenmek, sigara ve alkolden kaçınmak ve kronik hastalıkları düzenli takip ettirmek riski azaltabilir.

Aşılar

Genel aşı takviminizi güncel tutmak, uyuşmaya neden olabilecek bazı enfeksiyon hastalıklarından korunmanıza yardımcı olur. Aşı durumunuzu aile hekiminize danışabilirsiniz.

Tarama programları

Diyabet, vitamin eksikliği ve tiroid hastalıkları gibi durumların erken fark edilmesi için düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmeyin. Kan şekeri ve vitamin düzeylerinin ölçülmesi, uyuşmanın önlenmesine katkı sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uyuşma uzun süre devam ederse kas güçsüzlüğü ve kas erimeleri gelişebilir.
• Sebebe bağlı olarak uyuşan bölgede yaralanma, yanık veya incinme riski artar.
• Bazı nedenlerde uyuşma, zamanla kalıcı his kaybına dönüşebilir.
• Altta yatan ciddi bir hastalık gözden kaçabilir ve ilerleyebilir.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu uyuşma vakası kendiliğinden veya uygun tedaviyle düzelir. Altında yatan hastalık tedavi edildiğinde uyuşma büyük oranda azalır. Erken doktor muayenesi ve düzenli takip ile kalıcı hasar riski önemli ölçüde azalır. Umutlu olmak için her zaman nedenleri vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.