PMS Varken İşlem Günü: Hazırlık ve Öneriler

Genel Bakış

Bu rehber, adet öncesi sendromu (PMS) yaşayan kadınlara, tıbbi bir işlem (ameliyat, biyopsi, endoskopi gibi) planlandığında işlem öncesi ve işlem günü nasıl hazırlanmaları gerektiğini anlatan sade bir bilgilendirmedir. PMS belirtilerinizin işlem sürecini nasıl etkileyebileceğini ve neler yapabileceğinizi açıklar.

Evet, çok yaygındır. Üreme çağındaki kadınların büyük bir kısmı hayatının bir döneminde adet öncesi en az bir kez PMS belirtisi yaşar.

Genellikle doğurganlık çağındaki kadınları etkiler. En sık 20-40 yaş arasında görülür; stres, uyku düzeni ve beslenme alışkanlıkları belirtilerin şiddetini değiştirebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında şişkinlik ve gaz
• Göğüslerde gerginlik ve hassasiyet
• Baş ağrısı ve yorgunluk
• Sinirlilik, huzursuzluk ve duygusal hassasiyet
• Tatlı yeme isteği ve iştah artışı
• Uyku düzeninde bozulma

Nedenler

Ana nedenler

• PMS'in kesin nedeni bilinmemektedir; ancak adet döngüsü sırasında değişen hormon düzeylerinin beyindeki sinir sinyallerini etkileyerek belirtilere yol açtığı düşünülür.
• İşlem öncesi stres ve kaygı, PMS belirtilerini daha da kötüleştirebilir. Bu durum sık yaşanır ve normaldir.

Risk faktörleri

• Yoğun stres ve artan iş, okul veya ev sorumlulukları
• Uyku düzensizliği ve dinlenememe
• Yüksek miktarda tuz, kafein ve alkol tüketimi
• Düzenli egzersiz yapmamak
• Daha önce depresyon veya kaygı bozukluğu yaşamış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlem öncesinde PMS belirtileriniz yaşamınızı engelleyecek kadar şiddetliyse, işlem planı için doktorunuzu mümkün olduğunca erken bilgilendirin.
• İşlem sonrası iyileşme sürecinde şiddetli ağrı, ateş veya beklenmeyen kanama olursa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• PMS belirtileriniz her ay düzenli olarak yaşam kalitenizi düşürüyorsa bir kadın doğum uzmanına planlı muayene için başvurun. Önce aile hekiminiz veya Sağlık Bakanlığı'na bağlı kadın doğum polikliniği size yol gösterebilir.
• İşlem öncesi hazırlık görüşmesinde PMS belirtilerinizi mutlaka gündeme getirin; sağlık ekibiniz planınızı buna göre düzenleyebilir.

Tanı

PMS tanısı için doktorunuz, belirtilerinizi ve adet döngünüzü bir günlük üzerinden takip etmenizi isteyebilir. En az iki adet döngüsü boyunca kaydedilen belirtiler tanının netleşmesine yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Ayrıntılı görüşme ve fizik muayene
• Adet belirti günlüğü tutulması
• Gerekli görülürse tiroid fonksiyon testleri ve tam kan sayımı gibi temel tetkikler

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler, adet düzeninizi sorgular ve gerekirse altta yatan başka nedenleri dışlamak için testler ister. İşlem öncesi ön görüşmenizde sağlık ekibi de genel sağlık durumunuzu değerlendirir; bu görüşmede PMS belirtilerinizi paylaşmanız güvenli bir plan yapmanızı sağlar.

Tedavi

PMS belirtilerini tamamen ortadan kaldıran tek bir tedavi yoktur. Hedef belirtileri hafifletmek ve günlük yaşamı olabildiğince akıcı sürdürmektir. İşlem günü yaklaşırken doktorunuzla yapacağınız açık bir görüşme, endişelerinizi azaltır.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesi ve sonrası bol su için; susuzluk, PMS belirtileriyle benzer etkiler yaratabilir.
• Aç kalmanız gereken bir işlem varsa, son yemeğinizi hazmı kolay ve hafif bir öğünden seçin.
• İşlem günü rahat, kolay çıkarılıp giyilebilen kıyafetler tercih edin.
• Çantanıza hijyenik ped, ıslak mendil ve yedek iç çamaşırı koyun.
• İşlem günü yanınızda güvendiğiniz bir yakınınızın olması hem pratik hem duygusal destek sağlar.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz PMS belirtilerinize göre bazı vitamin veya mineral takviyelerini, hormonal düzenleyici tedavileri ya da duygusal belirtilere yönelik yaklaşımları önerebilir. Hangi seçeneğin size uygun olduğunu yalnızca sağlık uzmanınız belirler. İşlem öncesinde kullandığınız ilaç ve takviyelere devam edip etmeyeceğinizi mutlaka işlemi yapacak ekiple görüşün.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

PMS'in kendisi için cerrahi tedavi yalnızca çok özel ve şiddetli durumlarda, uzman hekimin kapsamlı değerlendirmesi sonucunda son çare olarak düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

PMS belirtileriyle yaşarken işlem gibi önemli günleri planlarken adet döngünüzü takip etmek size büyük kolaylık sağlar. Belirtilerin en yoğun olduğu dönemleri bilirseniz, işlem sonrası iyileşme süreci için de o günlerde daha fazla dinlenme payı ayırabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Gün içinde küçük, sık ve dengeli öğünlerle kan şekerinizi dengeleyin
• Her gece en az 7-8 saat uyumaya özen gösterin
• Haftanın çoğu günü 20-30 dakika hafif tempolu yürüyüş yapın
• Özellikle adet öncesi haftada tuz ve kafein tüketimini azaltın

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze, tam tahıl ve sağlıklı protein ağırlıklı beslenme; düzenli hafif egzersizle birleştiğinde hem PMS belirtilerini hem de işlem sonrası iyileşmeyi olumlu yönde etkiler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS döneminde duygusal dalgalanmalar yaşamak çok doğaldır. İşlem öncesi kaygı bu duyguları artırabilir. Duygularınızı sevdiklerinizle paylaşın; derin nefes ve gevşeme egzersizleri de rahatlatabilir. Kendinize veya çevrenize zarar verme düşünceleriniz olursa bu çok önemlidir: hemen bir ruh sağlığı uzmanına başvurun veya 112'yi arayın.

Önleme

PMS tamamen önlenemese de düzenli uyku, dengeli beslenme, egzersiz ve stres yönetimi belirtilerin şiddetini belirgin şekilde azaltabilir. Mümkünse işlem tarihini adet döngünüzdeki en yoğun PMS dönemine denk getirmemek de işe yarayabilir.

Tarama programları

Yıllık kadın doğum muayenelerinizi düzenli yaptırmanız, hem PMS belirtilerinizin takibi hem de işlem öncesi genel sağlık değerlendirmeniz açısından önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli PMS iş ve sosyal hayatı olumsuz etkileyebilir
• Uyku sorunları ve kronik yorgunluk gelişebilir
• Nadiren daha ağır bir tablo olan premenstrüel disforik bozukluğa dönüşebilir

Uzun vadeli görünüm

PMS yönetilebilir bir durumdur. Doğru beslenme, düzenli hareket, iyi uyku ve doktorunuzla açık iletişim sayesinde belirtilerinizi büyük ölçüde kontrol altına alabilir; işlem gününüz de dahil günlük yaşamınızı aksamadan sürdürebilirsiniz.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.