PMS (Adet Öncesi Sendromu): Belirtiler ve Tedaviye Hazırlık

Genel Bakış

PMS, adet kanamasından bir hafta on gün önce başlayan ve adetle birlikte azalan fiziksel ve duygusal belirtilerin genel adıdır. Bu rehber aynı zamanda doktor muayenesi ve tetkikler öncesinde neler yapmanız gerektiğini de anlatır.

Oldukça yaygındır. Doğurganlık çağındaki kadınların yaklaşık dörtte üçü adet öncesi en az bir belirti yaşar, ancak herkes aynı şiddette etkilenmez.

PMS genellikle 20'li ve 30'lu yaşlardaki kadınları daha çok etkiler. Adetin başladığı ergenlik yıllarından menopoza kadar her dönemde görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın şişkinliği, gaz ve ödem hissi
• Göğüslerde gerginlik, hassasiyet veya ağrı
• Yorgunluk, bitkinlik ve enerji düşüklüğü
• Sinirlilik, gerginlik ve ruh hali değişimleri
• Uyku sorunları ve baş ağrısı
• İştah değişiklikleri, tatlı veya tuzlu yiyeceklere aşerme

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik döneminde adet öncesi karın ağrısı, duygusal dalgalanmalar ve iştah artışı sık görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoza yaklaşan kadınlarda adet düzensizlikleri PMS belirtileriyle karışabilir ve belirtiler bazen daha belirgin hissedilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• PMS'in kesin nedeni bilinmemektedir. Adet döngüsündeki hormonal dalgalanmalar, beyindeki serotonin denilen kimyasal maddenin değişimi ve bazı beslenme faktörlerinin birlikte rol oynadığı düşünülür.

Risk faktörleri

• Yoğun stres
• Ailede PMS veya depresyon öyküsü
• Fiziksel hareketsizlik
• Kafein, alkol ve tuzdan zengin beslenme
• Uyku düzensizliği

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleri olursa hemen 112'yi aramalı veya en yakın acil servise gitmelisiniz.
• İntihar düşünceleri veya ciddi umutsuzluk durumunda derhal acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• PMS belirtileri iş, okul veya sosyal hayatınızı etkiliyorsa
• Her ay aynı dönemde tekrarlayan ve dayanılmaz hale gelen şikayetleriniz varsa
• Belirti günlüğü tutarak doktorunuzla bu süreci konuşmak istiyorsanız

Tanı

PMS tanısı için spesifik bir laboratuvar testi yoktur. Doktorunuz belirtilerinizin adet döngüsüyle ilişkisini anlamak için belirti günlüğü tutmanızı isteyebilir. Fizik muayene ve gerekirse bazı tetkiklerle diğer hastalıklar dışlanır.

Yapılabilecek testler

• En az 2-3 adet döngüsü boyunca günlük belirti takvimi
• Tam kan sayımı ve tiroid fonksiyon testleri (endikasyon halinde)
• Pelvik muayene veya ultrason (diğer nedenleri ekarte etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirti takviminizi inceler, genel sağlığınız ve yaşam tarzınız hakkında sorular sorar. Muayene öncesinde endişelenmeyin; doktorunuza aklınızdaki tüm soruları yöneltmekten çekinmeyin.

Tedavi

PMS tedavisinde ilk hedef belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleriyle başlanır; devam eden şikayetlerde doktorunuz uygun tıbbi seçenekleri değerlendirir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak
• Sağlıklı ve dengeli beslenmek; tuz, şeker ve kafeini azaltmak
• Uyku düzenine dikkat etmek
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri, meditasyon veya yürüyüş denemek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinizin tipine ve şiddetine göre hormonal düzenleyiciler, ağrı kesiciler veya ruh hali destekleyici ilaçlar önerebilir. Hangi ilacın kullanılacağına ve dozuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

PMS için cerrahi tedavi son derece nadirdir ve yalnızca diğer tüm yöntemlerin yetersiz kaldığı çok şiddetli durumlarda uzman görüşüyle gündeme gelebilir.

Bu durumla yaşamak

Adet döngünüzü takip etmek, belirtilerinizin ne zaman başlayacağını bilmenizi sağlar. Belirti günlüğü tutmak hem size hem doktorunuza yol gösterir; böylece kendinizi hazırlıklı hissedersiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz hedefleyin.
• Uyku saatlerinizi sabitlemeye çalışın ve yeterli uyku almaya özen gösterin.
• Kafein ve alkolü sınırlayın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın.

Diyet ve egzersiz

Magnezyum ve kalsiyum içeren besinler; örneğin badem, ıspanak ve yoğurt, adet öncesi şişkinlik ve ruh hali değişimlerini hafifletebilir. Kan şekerini dengelemek için tam tahıllar ve protein içeren ara öğünler tercih edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS bazen üzüntü, gerginlik ve depresif hissettirebilir. Bu duygular geçici olsa da şiddetliyse profesyonel destek almak önemlidir. Unutmayın, bu sizin hatanız değildir ve yalnız değilsiniz.

Önleme

PMS tamamen önlenemez, ancak sağlıklı yaşam alışkanlıkları belirtilerin şiddetini azaltabilir ve yaşam kalitenizi korumanıza yardımcı olur.

Tarama programları

PMS'ye özgü bir tarama programı yoktur. Ancak yıllık jinekolojik muayeneler ve kişisel belirti takibi, olası sağlık sorunlarının erken fark edilmesinde yararlıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmezse PMS belirtileri iş, okul ve sosyal yaşamınızı belirgin şekilde etkileyebilir.
• Şiddetli duygusal belirtiler depresyon ve anksiyete gibi ruh sağlığı sorunlarının riskini artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru yaklaşım ve gerektiğinde tıbbi destekle PMS belirtileri büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu kadın yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedavilerle kendini çok daha iyi hisseder.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.