Tek Taraflı Kabızlık

Genel Bakış

Tek taraflı kabızlık, kabızlık şikayetinin vücudun sadece bir tarafında (sağ veya sol) daha belirgin hissedilmesidir. Bu durum genellikle bağırsaklardaki gaz birikimi veya dışkının belirli bir bölgede toplanmasından kaynaklanır.

Evet, birçok kişi zaman zaman kabızlığın bir tarafa daha fazla yansıdığını fark edebilir. Bu yaygın bir yakınmadır.

Herkesi etkileyebilir; ancak sindirim sistemi hassas olanlar, az su içenler, hareketsiz yaşayanlar ve yaşlılar daha sık karşılaşabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı (özellikle sol veya sağ alt ya da üst kısımda)
• Şişkinlik hissi
• Gaz çıkaramama veya zor çıkarma
• Dışkılama sıklığında azalma
• Sert ve kuru dışkı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda huzursuzluk, karnını tutma, tuvalete gitmekten kaçınma
• İştahsızlık
• Sert dışkı veya ağrılı dışkılama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda kabızlık daha sık görülür; tek taraflı ağrı şeklinde ortaya çıkabilir
• Karın şişliği ve rahatsızlık hissi
• Dışkılama için ıkınma ihtiyacı

Nedenler

Ana nedenler

• Bağırsakların belirli bir bölgesinde gaz veya dışkı birikmesi (örneğin splenik fleksür sendromu)
• Lif bakımından fakir beslenme
• Yetersiz sıvı tüketimi
• Hareketsiz yaşam
• Bazı ilaçlar (doktorunuza danışınız)

Risk faktörleri

• Yaş (ileri yaş)
• Hamilelik
• Diyabet, tiroid hastalıkları gibi metabolik rahatsızlıklar
• Bağırsak hastalıkları (irritabl bağırsak sendromu gibi)
• Stres ve anksiyete

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli karın ağrısı
• Kanlı dışkı
• Kusma
• Ateş
• Ani başlangıçlı şişkinlik ve ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Haftada 3 kereden az dışkılama
• Dışkılama sırasında aşırı zorlanma
• 3 aydan uzun süren kabızlık
• Dışkılama alışkanlığınızda belirgin değişiklik

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinleyecek ve karnınızı muayene edecektir. Gerekirse ek testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri
• Dışkı testi
• Karın röntgeni
• Kolonoskopi (gerektiğinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size detaylı bir öykü alacak, beslenme alışkanlıklarınızı sorgulayacak ve fizik muayene yapacaktır. Genellikle tanı için başka bir işlem gerekmez. Ancak belirtileriniz farklıysa ileri tetkikler önerilebilir.

Tedavi

Tedavi, kabızlığın altında yatan nedenlere bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olur.

Evde kişisel bakım

• Günde en az 8-10 bardak su için
• Lifli gıdalar tüketin (sebzeler, meyveler, tam tahıllar)
• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş gibi)
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin
• Karın bölgesine ılık kompres uygulayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekirse bağırsak hareketlerini düzenlemek için ilaçlar önerebilir. Laksatif (bağırsak çalıştırıcı) veya yumuşatıcılar kullanılabilir, ancak bunları mutlaka doktor tavsiyesiyle kullanmalısınız. Bazı durumlarda probiyotikler önerilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat çok nadir gerekir. Sadece bağırsak tıkanıklığı gibi ciddi durumlarda düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Tek taraflı kabızlık günlük yaşamı etkileyebilir. Ancak doğru beslenme ve hareketle çoğu zaman kontrol altına alınabilir. Belirtileriniz için bir günlük tutmak faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte tuvalete gitmeye çalışın
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri yapın
• Öğünlerinizi düzenli ve lif açısından zengin tutun

Diyet ve egzersiz

Her öğünde taze sebze ve meyve tüketin. Kepekli ekmek, yulaf, kuru baklagiller iyi lif kaynaklarıdır. Günde 30 dakika tempolu yürüyüş yapmak bağırsak hareketlerini düzenler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik kabızlık can sıkıcı olabilir ve kaygıya yol açabilir. Bu durumun yaygın olduğunu ve tedavi edilebilir olduğunu bilmek rahatlatıcıdır. Gerekirse bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Tamamen önlenemese de sağlıklı beslenme, yeterli su içme ve düzenli egzersizle risk büyük ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Aşı ile ilgisi yoktur.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi bulunmamakla birlikte, kolon kanseri taraması kapsamında 50 yaşından sonra kolonoskopi önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hemoroid (basur)
• Anal fissür (makat çatlağı)
• Dışkı tıkanması (fekal impaksiyon)
• Bağırsak sarkması (nadir)

Uzun vadeli görünüm

Tek taraflı kabızlık genellikle geçici ve zararsızdır. Uygun önlemlerle belirtiler düzelir. Altta yatan bir neden varsa, tedavisi de mümkündür. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla bağırsak sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.