Gece Baş Dönmesi

Genel Bakış

Gece baş dönmesi, kişinin yatarken veya uykudan uyandığında başının döndüğü veya sallandığı hissidir. Genellikle iç kulak veya denge sistemiyle ilgili bir durumdur.

Evet, özellikle orta yaş ve üzeri kişilerde sık görülür. Yetişkinlerin yaklaşık %20'si hayatında en az bir kez baş dönmesi yaşar.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak 50 yaş üstü kişilerde, migren hastalarında ve kadınlarda daha sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Gece aniden uyanma
• Baş dönmesi veya etrafın döndüğü hissi
• Sallanma veya sersemlik hissi
• Bulantı ve bazen kusma
• Dengesizlik hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda gece baş dönmesi genellikle iç kulak enfeksiyonu veya migrenle ilişkilidir.
• Kulak ağrısı veya akıntısı eşlik edebilir.
• Çocuk uyanıp ağlayabilir veya korkabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda baş dönmesi düşme riskini artırabilir.
• Denge sorunları ve ilaç yan etkileri daha sık görülür.
• Tansiyon düşüklüğü veya kalp ritim bozukluğu da nedeni olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Benign paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV) – baş hareketleriyle tetiklenen kısa süreli baş dönmesi
• Meniere hastalığı – kulak çınlaması ve işitme kaybıyla birlikte görülür
• Vestibüler nörit – iç kulak siniri iltihabı
• Migren baş dönmesi (vestibüler migren)
• Düşük tansiyon (ortostatik hipotansiyon)
• Anksiyete veya panik atak

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Kadın cinsiyet
• Migren öyküsü
• İç kulak enfeksiyonları
• Tuzlu beslenme (Meniere hastalığı için)
• Stres ve uykusuzluk
• Bazı ilaçların yan etkileri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlangıçlı şiddetli baş dönmesi
• Konuşma veya yürüme güçlüğü
• Bilinç kaybı veya bayılma
• Yüksek ateşle birlikte baş dönmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç haftadır devam eden hafif baş dönmesi
• Denk sorunları nedeniyle günlük aktiviteleri etkileniyorsa
• Tekrarlayan baş dönmesi atakları

Tanı

Doktor tıbbi öykünüzü dinler, fizik muayene yapar ve denge testleri uygular. Tanı genellikle muayene ile konur; gerekirse ileri testlere başvurulur.

Yapılabilecek testler

• Denge testleri (örneğin Epley manevrası veya Dix-Hallpike testi)
• İşitme testi (odyometri)
• Beyin görüntüleme (BT veya MR)
• Kan testleri (anemi, enfeksiyon veya metabolik sorunlar için)
• Elektrokardiyogram (EKG) - kalp ritmi değerlendirmesi için

Randevunuzda neler beklenir

Tanı genellikle bir nöroloji veya kulak burun boğaz uzmanı tarafından konur. Testler genellikle ağrısızdır ve birkaç saat içinde sonuçlanabilir. Doktorunuz size sonuçları ve tedavi seçeneklerini açıklayacaktır.

Tedavi

Tedavi altta yatan nedene bağlıdır. Benign pozisyonel vertigoda baş manevraları etkilidir. Diğer durumlarda ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri uygulanabilir.

Evde kişisel bakım

• Yataktan kalkarken yavaş hareket edin ve birkaç saniye oturun
• Ani baş hareketlerinden kaçının
• Bol su için ve uyku düzenine dikkat edin
• Stres yönetimi ve gevşeme teknikleri uygulayın
• Alkol ve kafein alımını sınırlayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bulantı veya baş dönmesini azaltan ilaçlar (antihistaminikler, antiemetikler) veya dengeyi düzenleyici ilaçlar (örneğin betahistin) önerebilir. Meniere hastalığında tuz alımını kısıtlayan diyet ve bazen idrar söktürücü ilaçlar kullanılır. Migren baş dönmesi için migren profilaksisi uygulanabilir. Fizik tedavi ve denge eğitimi (vestibüler rehabilitasyon) sıkça önerilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, Meniere hastalığı gibi ilaca dirençli durumlarda cerrahi müdahale (endolenfatik kese dekompresyonu veya vestibüler sinir kesisi) düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Baş dönmesi atakları sırasında güvenli bir pozisyon alın, oturun veya uzanın. Gece yatarken başınızı yüksek tutacak şekilde iki yastık kullanın. Atakları tetikleyen hareketlerden kaçının.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (denge geliştirici aktiviteler)
• Sigara ve alkolü sınırlayın
• Stresi yönetmek için meditasyon veya derin nefes egzersizleri yapın
• Uyku düzeninize özen gösterin

Diyet ve egzersiz

Tuz alımını azaltmak Meniere hastalığında faydalı olabilir. Bol su için. Dengeyi geliştiren egzersizler (yürüyüş, yoga, tai chi) düzenli yapıldığında şikayetlerin sıklığını azaltabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli baş dönmesi kaygı, depresyon ve uyku sorunlarına yol açabilir. Bu duygular normaldir; ancak başa çıkmakta zorlanıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek almak iyi bir fikirdir.

Önleme

Tamamen önlenemez ancak risk faktörlerini azaltmak ve tetikleyicilerden kaçınmak atak sıklığını düşürebilir. Düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve stresten uzak durma önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve yaralanma riski (kalça kırığı vb.)
• Kronik denge sorunları
• İşitme kaybı (Meniere hastalığında)
• Anksiyete ve depresyon
• Sosyal izolasyon

Uzun vadeli görünüm

Çoğu baş dönmesi türü tedaviyle kontrol altına alınabilir veya kendiliğinden geçer. Düzenli doktor takibi ve uygun tedavi ile yaşam kaliteniz önemli ölçüde artabilir. Umutlu olmak için her neden var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.