Çocuklarda Kulak Enfeksiyonu ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Kulak enfeksiyonu, orta kulakta (kulak zarının arkasındaki bölge) oluşan bir iltihaptır. Genellikle soğuk algınlığı sonrası bakteriler veya virüsler bu bölgeye yerleşir. Mide bulantısı ise kulaktaki denge organının etkilenmesi veya ağrı nedeniyle ortaya çıkabilir. Bu durum çocuklarda çok sık görülür ve çoğu zaman tedaviyle tamamen iyileşir.

Evet, çok yaygındır. Özellikle 6 ay ile 2 yaş arasındaki çocukların büyük bir kısmı en az bir kez kulak enfeksiyonu geçirir.

En sık bebekler ve küçük çocuklar etkilenir. Bunun nedeni, kulakla geniz arasındaki östaki borusunun daha kısa ve yatay olmasıdır. Ancak daha büyük çocuklar ve yetişkinler de kulak enfeksiyonu olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kulak ağrısı veya kulakta dolgunluk hissi
• İşitmede hafif azalma
• Ateş (çoğunlukla 38 °C civarında)
• Mide bulantısı ve bazen kusma
• Huzursuzluk ve ağlama

Çocuklarda belirtiler

• Kulağını çekme veya ovuşturma
• Uykuya dalmada zorluk, geceleri ağlama
• İştahsızlık, beslenme sırasında huzursuzluk
• Denge kaybı veya sendeleme
• Mide bulantısı, kusma, ishal
• Ateş nedeniyle keyifsizlik ve ağlama nöbetleri

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kulak ağrısı ve işitmede belirgin azalma
• Kulakta akıntı veya basınç hissi
• Denge sorunları veya baş dönmesi
• Ateş ve genel halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Soğuk algınlığı, grip veya diğer üst solunum yolu enfeksiyonları kulak iltihabına zemin hazırlayabilir.
• Östaki borusunun tıkanması sonucu orta kulakta sıvı birikmesi ve bu sıvının enfekte olması
• Bakteriler (en sık Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae) veya virüsler (örneğin RSV, grip virüsü) tarafından oluşturulan enfeksiyon
• Genizdeki büyümeler veya alerjiler östaki borusunun işlevini bozabilir.

Risk faktörleri

• Bebeklerde biberonla ve yatarak beslenme
• Anne sütü ile beslenmeme (emzirme koruyucudur)
• Pasif sigara dumanına maruz kalma
• Kreş veya kalabalık ortamlarda bulunma
• Yalancı emzik (emzik) kullanımı (özellikle 6. aydan sonra)
• Mevsimsel soğuk algınlığı sıklığı
• Ailede tekrarlayan kulak enfeksiyonu öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş varsa veya çocuk çok huzursuzsa
• Kulak ağrısı şiddetliyse ve evde bakımla geçmiyorsa
• Mide bulantısı/kusma nedeniyle sıvı alamıyorsa
• Kulaktan akıntı geliyorsa
• Belirtiler 2 günden uzun sürüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çocukta hafif kulak ağrısı veya kulak çekme davranışı varsa
• Soğuk algınlığı sonrası kulak tıkanıklığı ve huzursuzluk varsa
• İşitme sorunundan şüpheleniyorsanız (televizyonu çok açma, size cevap vermeme gibi)

Tanı

Doktor, çocuğun kulağını özel bir ışıklı alet olan otoskopla inceler. Kulak zarının rengi, şişliği ve arkasında sıvı olup olmadığı değerlendirilir. Ayrıca kulak akıntısı varsa incelenebilir.

Yapılabilecek testler

• Otoskop ile kulak muayenesi (kulak zarının görüntülenmesi)
• Timpanometri: kulak zarının hareketini ve orta kulaktaki basıncı ölçen ağrısız bir test
• Gerekirse işitme testi (odiyometri) yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle ağrısız ve kısa sürer. Doktor, çocuğun kulağını çekip arkadan ışık tutar. Bazen çocuğun hareket etmesi zor olabilir, bu normaldir. Tanı konulduktan sonra tedavi planı anlatılır ve evde bakım önerileri verilir.

Tedavi

Tedavi, enfeksiyonun tipine ve şiddetine bağlıdır. Çoğu kulak enfeksiyonu birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir. Amaç ağrıyı azaltmak, dinlenmeyi sağlamak ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olmaktır. Doktor gerekli görürse antibiyotik yazabilir.

Evde kişisel bakım

• Çocuğun bol sıvı almasını sağlayın; su, çorba, evde yapılan taze meyve suları
• Kulak ağrısını hafifletmek için ağrıyan kulağa soğuk; sıcak (ılık) havlu ile kompres yapabilirsiniz. Ancak kulak içine su kaçırmayın.
• Çocuğun başının hafif yüksekte olması, kulaktaki basıncı azaltabilir.
• Çocuğun dinlenmesini sağlayın; okul ve kreşe bir gün ara vermek gerekebilir.
• Yemek sırasında çiğneme zorluğu yaşıyorsa yumuşak ve ılık gıdalar tercih edin.

Tıbbi tedaviler

Doktor, bakteriyel enfeksiyon düşünüyorsa bir antibiyotik önerebilir. Antibiyotikler mutlaka doktorun belirttiği süre boyunca düzenli kullanılmalıdır. Ağrı ve ateş için doktorunuzun çocuğa uygun bulduğu ağrı kesiciler kullanılabilir (ilaç adları ve dozları için aile doktorunuza ya da eczacınıza danışın). Kulak damlaları sadece dış kulak yolu enfeksiyonlarında kullanılabilir; orta kulak enfeksiyonunda doktor önerisi olmadan damla kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok sık tekrarlayan (örneğin yılda üçten fazla) kulak enfeksiyonları veya orta kulakta uzun süreli sıvı birikimi nedeniyle işitme kaybı gelişirse, doktor kulak tüpü (ventilasyon tüpü) takılmasını önerebilir. Bu küçük bir operasyondur ve sıvının boşalmasını sağlar.

Bu durumla yaşamak

Enfeksiyon süresince çocuğunuzun rahatına odaklanın. Ağrıyı hafifletmek için onu kucaklamak, sakin bir ortam sağlamak yardımcı olur. Beslenme ve uyku düzenini gözlemleyin. Doktorun önerdiği kontrolleri aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ellerin sık sık yıkanmasını teşvik edin
• Pasif sigara dumanından uzak tutun
• Bebeği mümkünse anne sütüyle besleyin
• Yatarken başın hafif yüksekte olmasına özen gösterin
• Kalabalık ortamlarda enfeksiyon riskine karşı dikkatli olun

Diyet ve egzersiz

Bol sıvı alımı önemlidir. Ateş ve kusma, sıvı kaybına yol açabilir. Çocuğun yeterli sıvı alıp almadığını idrar rengini koyu olup olmadığına bakarak kabaca anlayabilirsiniz. Normal aktivitesi yerindeyse hafif oyun zamanı sorun olmaz, ancak iyileşene kadar ağır aktivitelerden kaçınmak dinlenmeyi kolaylaştırır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çocuğun ağrısı ve huzursuzluğu ebeveynlerde endişeye ve uykusuzluğa neden olabilir. Bu dönemde sabırlı olmak, birbirinize destek olmak önemlidir. Endişenizi aile hekiminizle veya çocuk doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için yapılabilecekler vardır. Anne sütüyle beslenme, sigara dumanından uzak durma, aşıların tam yapılması ve hijyen kuralları sayılabilir.

Aşılar

Çocukluk dönemi aşı takviminde yer alan pnömokok (zatürre) aşısı ve grip aşısı, kulak enfeksiyonlarına neden olan bazı mikroplara karşı koruma sağlar. Aşı takvimi için aile hekiminize başvurun.

Tarama programları

Tekrarlayan kulak enfeksiyonu veya işitme sorunu yaşayan çocuklarda düzenli işitme kontrolü önerilir. Bu kontroller, işitme kaybının erken fark edilmesini sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kulak zarının delinmesi veya yırtılması
• Orta kulakta kalıcı sıvı birikmesi ve işitme kaybı
• Mastoidit (kulak arkasındaki kemiğin iltihaplanması)
• Nadiren menenjit gibi ciddi enfeksiyonlar

Uzun vadeli görünüm

Kulak enfeksiyonu geçiren çocukların büyük çoğunluğu herhangi bir kalıcı hasar olmadan iyileşir. Doğru tedavi ve doktor takibiyle komplikasyonlar çok nadirdir. Çocuğunuzun iyileşme sürecinde sevginiz ve ilginiz en büyük destektir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.