Bulantı ve Doğurganlık: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Bulantı (mide bulantısı) ve doğurganlık (gebe kalabilme yeteneği) arasındaki ilişki, birçok kişinin kafasını karıştırabilir. Bu konu; hamileliğin erken belirtisi olan bulantıyı, doğurganlık tedavisi sırasında görülen bulantıyı ve bulantının beslenme üzerinden doğurganlığı nasıl etkileyebileceğini kapsar.

Bulantı, doğurganlık tedavisi gören kadınların önemli bir kısmında görülebilir; ayrıca hamilelikte her 3 kadından 2'sinde bulantı olur.

Doğurganlık çağındaki tüm kadınları etkileyebilir. Hamile kalmaya çalışan kadınlar, doğurganlık tedavisi görenler ve hamileliğinin ilk aylarındaki kadınlar bu durumla sık karşılaşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Hafif mide bulantısı
• Bazı kokulardan rahatsız olma
• İştah azalması
• Halsizlik ve yorgunluk
• Kusma (herkeste olmayabilir)

Çocuklarda belirtiler

• Bu içerik çocuklar için doğurganlık konusunu kapsamaz; çocuklarda bulantı genellikle başka nedenlerden kaynaklanır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası dönemde doğurganlık söz konusu olmadığından, bu yaş grubunda bulantı farklı nedenlerle değerlendirilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hamilelikte hormonal değişiklikler (özellikle hCG hormonu)
• Doğurganlık tedavisinde kullanılan ilaçların yan etkileri
• Yumurtlama döneminde hormonal dalgalanmalar
• Mide ve bağırsak problemleri
• Stres ve kaygı (özellikle tedavi sürecinde)

Risk faktörleri

• Önceden hamilelikte bulantı yaşamış olmak
• Migren öyküsü
• Hassas mide yapısı
• Yüksek stres seviyeleri
• Çoğul gebelik (ikiz vb.) beklentisi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli kusma ve hiçbir şey yiyememe
• Susuzluk belirtileri (idrar rengi koyu, baş dönmesi)
• Bulantı ile birlikte yoğun karın ağrısı
• Hamilelikte belirgin baş ağrısı veya görme sorunları

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Doğurganlık tedavisi sırasında bulantı artarsa, tedaviyi yürüten hekime danışın
• Hamilelikte bulantıya bağlı beslenme güçlüğü yaşıyorsanız
• Bulantı haftalarca sürüyorsa ve kilo veriyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce ayrıntılı bir öykü alır; bulantının ne zaman başladığını, ne sıklıkta olduğunu, hamilelik ihtimalini ve doğurganlık tedavisi görüp görmediğinizi sorgular. Fizik muayene ve gerekirse bazı testler yapılır.

Yapılabilecek testler

• Gebelik testi (idrar veya kan)
• Kan testleri (hormon düzeyleri, kan sayımı)
• Transvajinal ultrason (rahim ve yumurtalıkların görüntülenmesi)
• Elektrolit ve böbrek fonksiyon testleri (şiddetli kusma durumunda)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktorunuz size hamilelik veya tedavi sürecinizle ilgili sorular soracak, gerekli gördüğü testleri isteyecektir. Çoğu durumda endişelenecek bir durum olmadığını göreceksiniz.

Tedavi

Bulantı ve doğurganlık birlikte ele alındığında tedavinin amacı, altta yatan nedeni belirlemek ve bulantının beslenme ile yaşam kalitesini bozmasını önlemektir. Hamilelik bulantısı çoğunlukla ilaçsız yönetilir; doğurganlık tedavisi kaynaklı bulantıda ise hekiminiz tedavi protokolünü ayarlayabilir.

Evde kişisel bakım

• Güne başlarken yataktan kalkmadan birkaç tuzlu bisküvi veya bir dilim ekmek yiyin
• Sık ve az yemek yiyin; mideyi boş bırakmayın
• Ağır ve yağlı yemeklerden kaçının
• Zencefil çayı veya zencefil içeren yiyecekler (doktorunuza danışarak) mideyi rahatlatabilir
• Keskin kokulardan uzak durun (parfüm, sigara dumanı, yemek kokusu)
• Bol sıvı tüketin; suyu küçük yudumlar halinde için
• Dinlenin ve stresi azaltmaya çalışın

Tıbbi tedaviler

Bazen doktorunuz bulantıyı azaltmak için hamilelikte güvenli kabul edilen bazı vitamin veya bulantı önleyici ilaçlar önerebilir. Hamilelikte ve doğurganlık tedavisinde ilaç kullanımı ancak doktor kontrolünde olmalıdır. Tedavi protokolünde değişiklik yapılması da mümkündür.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bulantı doğrudan cerrahi bir sorun değildir; ancak bulantıya yol açan yumurtalık torsiyonu veya dış gebelik gibi acil durumlarda cerrahi gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Bulantı ile başa çıkmak, günlük yaşamınızı planlamanızı gerektirir. Kendinize şefkat gösterin; bulantının geçici bir durum olduğunu ve birçok kadının benzer deneyimler yaşadığını unutmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri veya hafif yürüyüşler yapın
• Aile ve arkadaşlarınızdan destek isteyin
• Bulantıyı tetikleyen kokuları evinizde ve işte azaltın
• Yemeklerinizi hazırlarken ortamı iyi havalandırın

Diyet ve egzersiz

Küçük öğünler halinde, karbonhidrat ağırlıklı yiyecekler (ekmek, pirinç, makarna) ve muz, elma gibi hafif meyveler tüketmek bulantıyı azaltabilir. Yağlı ve baharatlı yiyeceklerden uzak durun. Hafif yürüyüş, yoga veya gebelik dansı gibi düşük tempolu egzersizler iyi hissettirebilir; ancak aşırı yorucu egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bulantı yorgunluk, kaygı ve çaresizlik hissi yaratabilir. Doğurganlık tedavisi zaten duygusal bir yolculuktur; bulantının eklenmesi stresi artırabilir. Bu süreçte kendinize karşı nazik olun.

Önleme

Doğurganlık tedavisine bağlı bulantıyı tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak tedavi öncesi doktorunuzla bulantı riskini konuşabilir, yeme alışkanlıklarınızı düzenleyerek bulantının etkisini azaltabilirsiniz. Hamilelik bulantısını tamamen önlemek de genellikle mümkün değildir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli bulantı ve kusma susuzluğa (dehidratasyona) yol açabilir
• Kilo kaybı ve besin yetersizlikleri
• Hamilelikte hiperemezis gravidarum adı verilen ileri derecede bulantı-kusma durumu
• Doğurganlık tedavisinin aksaması veya kişinin tedaviyi bırakmak istemesi

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki, bulantı çoğunlukla geçicidir ve doğru yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Hamilelik bulantısı genellikle ikinci üç ayda azalır. Doğurganlık tedavisi sırasında hekiminiz bulantıyı hafifletmek için size yardımcı olacaktır. Düzenli doktor takibi ve destekle bu süreç başarıyla yönetilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.