Gece Artan Basur (Hemoroit) Şikayetleri

Genel Bakış

Basur, tıp dilinde hemoroit olarak adlandırılır. Makatta (anüs) ve rektumda bulunan damar yastıkçıklarının şişmesi ve iltihaplanmasıdır. Gece saatlerinde bu şikayetler artabilir, çünkü uzun süre oturmak, sıcak ortam veya yatma pozisyonu damarlara baskı yapabilir.

Evet, basur yani hemoroit çok yaygın bir sağlık sorunudur. Özellikle 45-65 yaş arasındaki yetişkinlerde daha sık görülür. Gece artan şikayetler de birçok kişinin yaşadığı bir durumdur.

Basur her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak daha çok şu gruplarda görülür: Uzun süre oturarak çalışanlar, kabızlık çekenler, hamile kadınlar, obezite sorunu olanlar, ailesinde basur öyküsü bulunanlar ve 50 yaş üstü bireyler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı, yanma veya rahatsızlık hissi (özellikle geceleri artar)
• Tuvalet sonrası veya makatta ıslaklık hissi
• Dışkılama sırasında ağrı veya acıma
• Dışkıda veya tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan görülmesi
• Makatta şişlik veya yumru hissi (dışkılama sırasında daha belirgin)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda basur nadir görülür ancak uzun süreli kabızlık sonucu ortaya çıkabilir.
• Çocuklarda belirtiler genellikle makatta kaşıntı ve ıslaklık hissi şeklindedir.
• Çocuklarda kanama görüldüğünde mutlaka doktora başvurulmalıdır, çünkü başka nedenler de olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda basur daha sık görülür çünkü yaşla birlikte damarlar zayıflar ve kabızlık riski artar.
• Yaşlılarda gece artan basur şikayetleri, hareketsizlik ve ilaç kullanımına bağlı olabilir.
• Belirtiler arasında makatta ağrı, kanama ve dışkılama güçlüğü yer alır.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık ve dışkılama sırasında aşırı ıkınma
• Uzun süre tuvalette oturmak (gece özellikle gazete okurken vb.)
• Hamilelikte artan rahim basıncı ve doğum sırasında zorlanma
• Kronik ishal veya kabızlık
• Obezite (aşırı kilonun karın içi basıncı artırması)

Risk faktörleri

• Yaş (50 yaş üstü)
• Ailede basur öyküsü olması
• Uzun süre oturarak çalışma (şoför, masa başı iş)
• Aşırı alkol ve kafein tüketimi
• Düşük lifli beslenme ve yetersiz su içme
• Sık sık ağır kaldırma
• Kronik öksürük (örneğin KOAH veya astım)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Makattan gelen ve durdurulamayan kanama (112'yi arayın)
• Şiddetli ağrı ve basurda morarma/şişlik (acil servise başvurun)
• Baş dönmesi, bayılma, solukluk gibi kan kaybı belirtileri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Makattan hafif kanama bir haftadan uzun sürerse
• Makatta sürekli kaşıntı, yanma veya rahatsızlık varsa
• Basur şişliği dışarıda kalıyorsa ve sizi rahatsız ediyorsa
• Dışkılama alışkanlıklarınızda değişiklik fark ederseniz

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Makatta bir şişlik olup olmadığını kontrol etmek için parmakla muayene (rektal tuşe) yapabilir. Gerekirse daha ayrıntılı inceleme için anoskopi veya kolonoskopi gibi yöntemlere başvurulabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene ve makattan parmakla muayene (rektal tuşe)
• Anoskopi: Makata küçük bir kamera ile bakılması
• Kolonoskopi: Bağırsakları incelemek için kullanılan bir yöntem (kanama başka nedenlerden de kaynaklanabilir)

Randevunuzda neler beklenir

Doktora gittiğinizde önce size şikayetleriniz sorulur. Daha sonra muayene masasında yan yatar pozisyonda muayene yapılır. Bu hafif rahatsızlık verebilir ama genellikle ağrılı değildir. Sonuçlar hemen çıkar ve size durumunuz hakkında bilgi verilir.

Tedavi

Basur tedavisi, şiddetine ve belirtilerinize bağlıdır. Çoğu durumda evde uygulayabileceğiniz basit yöntemlerle rahatlama sağlanabilir. Daha ileri durumlarda doktorunuz ilaç veya girişimsel tedaviler önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Ilık oturma banyoları yapın (günde 2-3 kez, 10-15 dakika). Özellikle gece yatmadan önce rahatlatır.
• Lifli besinler tüketin: sebze, meyve, kepekli tahıllar. Kabızlığı önler.
• Bol su için (günde en az 8-10 bardak).
• Tuvalette uzun süre oturmayın; zorlamayın.
• Uzun süre oturmaktan kaçının, her saat başı kalkıp kısa bir yürüyüş yapın.
• Gece yatarken yan yatmak veya bacaklarınızın arasına bir yastık koymak rahatlatabilir.
• Makamınıza temiz, pamuklu iç çamaşırları tercih edin, sentetik kumaşlardan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, basur belirtilerini hafifletmek için kremler, fitiller veya ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar genellikle iltihabı azaltır, ağrı ve kaşıntıyı hafifletir. Ayrıca lastik bant ligasyonu (basurun etrafına bant koyarak düşmesini sağlama), skleroterapi (damarın içine sıvı enjekte etme) veya lazer gibi yöntemler de uygulanabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir. İlaç isimleri vermiyoruz, bu nedenle doktorunuza danışarak size uygun tedaviyi öğrenin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ağır vakalarda veya diğer tedavilerin işe yaramadığı durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Hemoroidektomi (basurun cerrahi olarak çıkarılması) en yaygın ameliyattır. Bu karar doktorunuz tarafından sizinle birlikte değerlendirilecektir.

Bu durumla yaşamak

Basurla yaşamak, bazı günlük alışkanlıklarınızı değiştirmenizi gerektirir. Gece belirtileri rahatsız edici olabilir, ancak düzenli olarak uygulayacağınız basit önlemlerle şikayetlerinizi azaltabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi hafif aktiviteler).
• Tuvalet alışkanlığınızı düzenleyin; dışkılama hissi gelince ertelemeyin.
• Aşırı ıkınmaktan kaçının; dışkılama sırasında rahat olun.
• Akşam yemeğinde lifli besinler tüketin, gece geç saatte ağır yemeklerden kaçının.
• Gece yatmadan önce ılık bir banyo yapın.

Diyet ve egzersiz

Lif açısından zengin bir beslenme düzeni benimseyin: sebze, meyve, tam buğday ekmeği, kuru baklagiller. Bol su için. Düzenli yürüyüşler bağırsak hareketlerini düzenler ve basıncı azaltır. Egzersiz yapmak kilo kontrolüne yardımcı olur ve kabızlığı önler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Basur, utanç veya endişeye neden olabilir. Gece artan şikayetler uyku kalitesini bozarak yorgunluk ve huzursuzluğa yol açabilir. Bu normal bir tepkidir. Unutmayın basur çok yaygın bir durumdur ve tedavi edilebilir. Duygularınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşmak rahatlatabilir.

Önleme

Basuru tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için yapabileceğiniz çok şey var. Bol lifli beslenmek, yeterli su içmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalette uzun süre oturmamak en önemli önlemlerdir. Ayrıca ideal kilonuzu korumak, ağır kaldırırken dikkatli olmak da yardımcı olur.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur ancak 50 yaş üstü bireylerin kolorektal kanser taramaları kapsamında gaitada gizli kan testi veya kolonoskopi yaptırması önerilir. Bu taramalar sırasında basurunuz da tespit edilebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Basurun içeride sıkışması ve kanlanmasının bozulması (boğulmuş hemoroit) - şiddetli ağrı yapar
• Kronik kan kaybına bağlı kansızlık (anemi)
• Deri fazlalığı ve makatta cilt etiketleri oluşması
• Enfeksiyon (çok nadir)
• Uzun süreli kaşıntıya bağlı cilt tahrişi ve enfeksiyon

Uzun vadeli görünüm

Basur genellikle ciddi bir hastalık değildir ve tedaviye iyi yanıt verir. Erken müdahale ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir. Gece artan şikayetler için uygulanan evde bakım yöntemleri çoğu zaman yeterli olur. Nadiren de olsa cerrahi gereken durumlarda bile başarı oranı yüksektir. Unutmayın, basur tedavi edilebilir bir durumdur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.