Ara Sıra Ortaya Çıkan Hemoroid (Basur)

Genel Bakış

Hemoroid, makat bölgesindeki toplardamarların şişmesi ve iltihaplanmasıdır. 'Ara sıra ortaya çıkan' hemoroid, belirtilerin bazen şiddetlenip bazen tamamen kaybolduğu anlamına gelir. Genellikle kabızlık, ishal veya uzun süre oturma gibi durumlarda ortaya çıkar ve sonra kendiliğinden iyileşir.

Evet, hemoroid çok yaygındır. Ara sıra ortaya çıkan hemoroid, yetişkinlerin yaklaşık yarısında en az bir kez görülür.

Hemoroid her yaştan insanı etkileyebilir, ancak 45-65 yaş arası daha sık görülür. Hamileler, obezite sorunu olanlar ve uzun süre oturmak zorunda kalanlar (örneğin şoförler) daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı veya tahriş
• Dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama (tuvalet kağıdında veya klozette)
• Makat çevresinde ağrı veya rahatsızlık
• Makat çevresinde şişlik veya yumru
• Dışkılamadan sonra tam boşalmamış hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir. Kabızlık nedeniyle oluşabilir.
• Belirtiler genellikle ağrılı dışkılama veya tuvalet kağıdında kan şeklindedir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda hemoroid daha sık görülür çünkü dokular zayıflar.
• Belirtiler aynıdır, ancak yaşlılarda kanama fark edilmeden demir eksikliğine yol açabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kabızlık veya ishal nedeniyle ıkınma
• Uzun süre tuvalette oturma
• Hamilelik sırasında artan karın basıncı
• Ağır kaldırma veya sürekli öksürme

Risk faktörleri

• Genetik yatkınlık (ailede hemoroid öyküsü)
• Obezite
• Düşük lifli beslenme
• Fiziksel hareketsizlik
• Kronik kabızlık veya ishal

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kanama miktarı fazlaysa veya 2 günden uzun sürüyorsa
• Makat çevresinde şiddetli ağrı varsa (tromboze hemoroid olabilir)
• Dışkıda kanla birlikte kilo kaybı veya halsizlik varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Belirtiler bir haftadan uzun sürüyorsa
• Ara sıra ortaya çıkan kanama sizi endişelendiriyorsa
• Evde uyguladığınız yöntemler (sıcak banyo, lifli beslenme) işe yaramıyorsa

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinler ve makat bölgesini muayene eder. Gerekirse parmakla rektal muayene yapar. Bu işlem ağrılı değildir ve birkaç saniye sürer.

Yapılabilecek testler

• Rektal muayene (doktorun eldivenli parmağıyla makat içini kontrol etmesi)
• Anoskopi (makat kanalını ince bir tüple görüntüleme)
• Gerekirse kolonoskopi (tüm kalın bağırsağı incelemek için, özellikle 50 yaş üstü veya risk faktörleri varsa)

Randevunuzda neler beklenir

Doktor muayenesi sırasında mahremiyetinize saygı gösterilir. Muayene genellikle birkaç dakika sürer ve rahatsızlık hissi olabilir ancak ağrılı değildir. Sonuçlar hemen değerlendirilir.

Tedavi

Hemoroid tedavisi belirtilerin şiddetine göre değişir. Ara sıra ortaya çıkan hemoroid çoğu zaman evde uygulanacak basit yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Eğer belirtiler devam ederse doktorunuz çeşitli tedavi seçenekleri önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 2-3 kez 10-15 dakika ılık oturma banyosu yapın (küvete oturmak veya oturma küveti kullanmak).
• Dışkıyı yumuşatmak için bol lifli beslenin (sebze, meyve, tam tahıllar).
• Günde en az 8-10 bardak su için.
• Tuvalette uzun süre oturmayın, zorlamayın.
• Ilık su ile temizleyin, sert tuvalet kağıdı kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, reçetesiz satılan hemoroid kremleri, merhemler veya fitiller önerebilir. Bunlar kaşıntı, ağrı ve şişliği azaltmaya yardımcı olur. Ayrıca ağız yoluyla alınan damar güçlendirici ilaçlar da reçete edilebilir. Laksatifler (kabızlık için ilaç) kısa süreli kullanımda önerilebilir ancak uzun süreli kullanım önerilmez. Daha inatçı vakalarda lastik bant ligasyonu (hemoroidin tabanına lastik bant takılması) veya skleroterapi (özel bir sıvı enjekte edilmesi) gibi ofis içi işlemler yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, şiddetli ve sürekli kanama veya dışarı çıkan ve içeri itilemeyen hemoroidlerde cerrahi (hemoroidektomi) gerekebilir. Bu karar doktorunuz tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Ara sıra ortaya çıkan hemoroid ile yaşamak genellikle zor değildir. Belirtiler ortaya çıktığında evde uygulayacağınız yöntemlerle rahatlayabilirsiniz. Sağlıklı bağırsak alışkanlıkları edinmek, atakları önlemenin en etkili yoludur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi).
• Uzun süre oturmaktan kaçının, sık sık kalkıp yürüyün.
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenin ve bol su için.
• Tuvalet ihtiyacınızı ertelemeyin.

Diyet ve egzersiz

Lifli beslenme hemoroide karşı en önemli koruyucudur. Günde en az 25-30 gram lif tüketmeye çalışın (örneğin: kuru baklagiller, yulaf, elma, brokoli). Egzersiz bağırsak hareketlerini düzenler ve karın basıncını azaltır. Ağır kaldırma gibi aktivitelerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid belirtileri (özellikle kanama) kaygı yaratabilir. Ancak unutmayın ki çoğu zaman ciddi değildir. Belirtileriniz sizi endişelendiriyorsa doktorunuzla konuşmak rahatlatıcı olacaktır.

Önleme

Evet, çoğu zaman hemoroid önlenebilir. Sağlıklı bağırsak alışkanlıkları, lifli beslenme, bol su içmek ve düzenli egzersiz en önemli önleyici tedbirlerdir. Ayrıca tuvalette uzun süre oturmamak ve ıkınmamak da koruyucudur.

Tarama programları

Henüz bir tarama yöntemi yoktur. Ancak 50 yaş üstü bireylerde kolon kanseri taraması (gaitada gizli kan testi veya kolonoskopi) hemoroid kanaması ile karışabileceğinden düzenli yapılmalıdır. Sağlık Bakanlığı tarama programlarına katılmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tromboze hemoroid (içinde pıhtı oluşması) – şiddetli ağrı yapar.
• Kronik kan kaybına bağlı kansızlık (anemi)
• Dışarı çıkan hemoroidin içeri itilememesi (strangülasyon) – nadiren acil cerrahi gerektirebilir.

Uzun vadeli görünüm

Ara sıra ortaya çıkan hemoroid için prognoz çok iyidir. Çoğu insan basit önlemlerle belirtilerini kontrol altında tutabilir. Tedavi ile şikayetler genellikle birkaç gün içinde azalır. Nadiren cerrahi gerekir ve sonrasında tam iyileşme sağlanır. Unutmayın, düzenli bağırsak alışkanlıkları bu sorunu büyük ölçüde önler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.