Hemoroid ve Mide Bulantısı: Ne Zaman Dikkat Etmelisiniz?

Genel Bakış

Hemoroid (basur), makat bölgesindeki toplardamarların şişmesidir. Genellikle ağrı, kaşıntı ve kanama gibi belirtilere yol açar. Mide bulantısı ise hemoroidin doğrudan bir belirtisi değildir; ancak şiddetli ağrı, kabızlık veya başka bir sağlık sorununun eşlik etmesi durumunda ortaya çıkabilir. Bu yazıda, hemoroidle birlikte mide bulantısı yaşadığınızda ne bilmeniz gerektiğini anlatacağız.

Hemoroid çok yaygındır; her 10 kişiden 4'ü hayatının bir döneminde hemoroid sorunu yaşar. Ancak hemoroidle birlikte mide bulantısı daha az görülür.

Hemoroid her yaştan insanı etkileyebilir; ancak 45-65 yaş arası, hamileler, kronik kabızlık çekenler ve uzun süre oturmak zorunda kalanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Makatta kaşıntı veya tahriş
• Makatta ağrı veya rahatsızlık, özellikle otururken
• Tuvalet sonrası tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan
• Makatta şişlik veya yumru hissi
• Dışkılama sırasında ağrı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda hemoroid nadirdir; genellikle şiddetli kabızlık nedeniyle oluşur.
• Belirtiler arasında makatta ağrı, tuvalet yaparken zorlanma ve kanama olabilir.
• Çocuğunuzda mide bulantısı eşlik ediyorsa, kabızlık veya başka bir sindirim sorunu olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda hemoroid daha yaygındır çünkü dokular zayıflar.
• Kabızlık veya düzensiz bağırsak alışkanlıkları nedeniyle hemoroid oluşabilir.
• Mide bulantısı, yaşlılarda kullanılan ilaçların yan etkisi veya başka bir sağlık sorunundan kaynaklanabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Hemoroid: Makat bölgesindeki damarların aşırı zorlanma, kabızlık veya uzun süreli oturma sonucu şişmesi.
• Mide bulantısı: Hemoroidle doğrudan ilgili olmayabilir; ancak şiddetli ağrı veya kabızlık mide bulantısını tetikleyebilir.
• Altta yatan başka bir sindirim sistemi rahatsızlığı (örneğin irritabl bağırsak sendromu) her iki belirtiye de neden olabilir.

Risk faktörleri

• Kronik kabızlık veya ishal
• Hamilelik ve doğum
• Uzun süre oturarak çalışmak
• Ailede hemoroid öyküsü
• Obezite (aşırı kilo)
• Liften fakir beslenme
• Tuvalette uzun süre oturmak veya ıkınmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil müdahale gerektiren belirtilerden herhangi biri varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.
• Şiddetli kanama veya dayanılmaz ağrı
• Mide bulantısıyla birlikte yüksek ateş

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif kanama veya rahatsızlık bir haftadan uzun sürdüyse
• Ara sıra olan mide bulantısı ve hemoroid belirtileri için
• Hemoroid belirtileriniz günlük yaşamı etkiliyorsa

Tanı

Doktorunuz şikayetlerinizi dinledikten sonra fizik muayene yapacaktır. Genellikle basit bir muayene ile tanı konulabilir. Mide bulantısının nedenini anlamak için ek sorular sorulabilir.

Yapılabilecek testler

• Rektal muayene (doktorun eldivenli parmakla makatı kontrol etmesi)
• Anoskopi (makatın içini görmek için küçük bir kamera kullanılması)
• Gerekirse kolonoskopi (kalın bağırsağın tamamını incelemek için)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer ve çok ağrılı değildir. Doktorunuz size pozisyon almanızı söyleyecek ve makatinizi inceleyecektir. Mide bulantısının nedenini araştırmak için kan testleri veya ultrason da istenebilir.

Tedavi

Tedavi, belirtilerin şiddetine ve nedenine bağlıdır. Çoğu hemoroid evde uygulanacak basit yöntemlerle iyileşir. Mide bulantısı genellikle altta yatan nedene yönelik tedaviyle geçer.

Evde kişisel bakım

• Lifli gıdalar tüketin (sebze, meyve, tam tahıllar).
• Bol su için (günde en az 8-10 bardak).
• Tuvalette ıkınmaktan kaçının, uzun süre oturmayın.
• Ilık (sıcak değil) oturma banyosu yapın (günde birkaç kez 10-15 dakika).
• Hemoroid kremleri veya fitiller kullanabilirsiniz (eczacınıza danışarak).
• Ağrı için doktorunuzun önereceği basit ağrı kesicileri kullanın (aspirin gibi kan sulandırıcılardan kaçının).

Tıbbi tedaviler

Belirtiler şiddetliyse doktorunuz ofis içi işlemler önerebilir. Bunlar arasında lastik bant ligasyonu (hemoroidin tabanına bant takılması), skleroterapi (ilaç enjeksiyonu) veya lazer tedavisi bulunur. Mide bulantısı için ilaç tedavisi gerekirse doktorunuz uygun bir ilaç yazacaktır. Asla başkasının ilacını kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadir durumlarda, büyük ve ağrılı hemoroidler veya diğer tedavilere yanıt vermeyen durumlarda cerrahi müdahale (hemoroidektomi) gerekebilir. Doktorunuz en uygun seçeneği sizinle konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Hemoroidle yaşarken tuvalet alışkanlıklarınıza dikkat etmek önemlidir. Her gün aynı saatte tuvalete gitmeye çalışın, ancak zorlamayın. Mide bulantısı hissettiğinizde küçük, hafif öğünler tüketin ve nane çayı gibi rahatlatıcı içecekler tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hareket edin; günde 20-30 dakika yürüyüş kan dolaşımını iyileştirir.
• Ağır kaldırmaktan kaçının.
• Uzun süre oturmanız gerekiyorsa ara verip kalkın.
• Pamuklu, rahat iç çamaşırı giyin.
• Stresten uzak durmaya çalışın; stres sindirimi olumsuz etkileyebilir.

Diyet ve egzersiz

Posalı (lifli) beslenme hemoroidi önlemede en önemli adımdır. Kepekli ekmek, yulaf, mercimek, elma gibi gıdalar tüketin. Bol su için. Düzenli egzersiz bağırsak hareketlerini düzenler. Aşırı baharatlı, yağlı yiyecekler mide bulantısını artırabilir, bunlardan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hemoroid, utanç verici veya rahatsız edici bir durum olabilir. Sürekli ağrı ve rahatsızlık kaygıya yol açabilir. Mide bulantısı da bu kaygıyı artırabilir. Unutmayın, bu çok yaygın bir sağlık sorunudur ve doktorunuzla konuşmaktan çekinmeyin. Gerektiğinde bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz.

Önleme

Hemoroid tamamen önlenemese de riski büyük ölçüde azaltmak mümkündür. Kabızlığı önlemek, bol su içmek, lifli beslenmek, düzenli egzersiz yapmak ve tuvalette zorlanmamak en etkili yöntemlerdir.

Tarama programları

Hemoroid için rutin bir tarama testi yoktur. Ancak 50 yaş üstü veya risk grubundaki kişiler için kolon kanseri taraması (gaitada gizli kan testi veya kolonoskopi) önerilebilir. Doktorunuz sizin için uygun olanı belirleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Hemoroidin pıhtılaşması (tromboze hemoroid) – şiddetli ağrıya neden olur.
• Uzun süreli kanama nedeniyle kansızlık (anemi).
• Hemoroidin dışarı sarkması ve elle içeri itilememesi (prolapsus).
• Nadiren enfeksiyon (apse) oluşabilir.

Uzun vadeli görünüm

Hemoroid genellikle tedaviye iyi yanıt verir. Basit önlemlerle çoğu kişi rahatlar. Mide bulantısı eşlik ediyorsa, altta yatan neden bulunup tedavi edildiğinde şikayetler kaybolur. Endişelenmeyin, doğru tedaviyle sağlığınıza kavuşabilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.