Uzun Süren Kanser Yorgunluğu

Genel Bakış

Kanser yorgunluğu, kanser hastalığının kendisinden veya tedavilerinden kaynaklanan, dinlenmekle geçmeyen, günlük yaşamı zorlaştıran aşırı yorgunluk halidir. Sıradan yorgunluktan farklıdır ve aylarca hatta yıllarca sürebilir.

Evet, kanser tedavisi gören veya tedaviyi bitirmiş kişilerin yaklaşık dörtte üçünde görülür.

Kanser türü veya tedavi şekli fark etmeksizin herkesi etkileyebilir; ancak özellikle kemoterapi, radyoterapi veya kemik iliği nakli olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dinlenmekle geçmeyen derin bitkinlik
• Güçsüzlük ve ağırlık hissi
• Uykuya rağmen yorgun uyanmak
• Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık
• Günlük işleri yaparken çabuk yorulma
• Hareket ettikçe artan halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda okul başarısında düşüş
• Oyun oynama isteğinde azalma
• Huzursuzluk ve sık ağlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Denge sorunları ve düşme riski
• Günlük işleri yapmada zorlanma
• Sosyal ortamlardan çekilme

Nedenler

Ana nedenler

• Kanserin vücutta yarattığı iltihabi yanıt
• Kemoterapi, radyoterapi ve immünoterapi gibi tedavilerin yan etkileri
• Anemi (kansızlık)
• Uyku bozuklukları, ağrı ve bulantı
• Depresyon, kaygı ve stres

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Kadın cinsiyet
• İleri evre kanser
• Eşlik eden kronik hastalıklar
• Tedavi sırasında fiziksel aktivitenin azalması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yorgunlukla birlikte ateş, nefes darlığı veya şiddetli baş dönmesi varsa aynı gün doktorunuza başvurun.
• Bacakta ağrı ve şişlik fark ederseniz gecikmeden acil tıbbi değerlendirme alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yorgunluk günlük aktivitelerinizi engelliyorsa
• Dinlenmeye rağmen geçmiyorsa
• Kilo kaybı veya iştahsızlık eşlik ediyorsa
• Uyku sorunları yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce ayrıntılı bir öykü alır ve fizik muayene yapar. Yorgunluğun kansere mi, tedaviye mi yoksa başka bir sağlık sorununa mı bağlı olduğunu anlamak için bazı testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan sayımı (anemi ve enfeksiyon belirtileri için)
• Tiroid, karaciğer, böbrek fonksiyonlarını ve vitamin düzeylerini kontrol eden kan testleri
• Uyku değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Uzun bir görüşme ve bazı tetkikler yapılacaktır. Dürüst cevap vermeniz doğru tanı için çok önemlidir.

Tedavi

Kanser yorgunluğunu tamamen yok edecek tek bir tedavi yoktur; ancak belirtileri azaltan ve yaşam kalitesini artıran birçok yöntem vardır.

Evde kişisel bakım

• Enerjinizi koruyarak günlük işleri planlayın
• Kısa ve sık dinlenmeler yapın; uzun istirahatlerden kaçının
• Hafif yürüyüş veya esneme gibi düşük yoğunluklu egzersizleri deneyin
• Bol su için ve düzenli beslenin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz yorgunluğa yol açan kansızlık, ağrı, bulantı, depresyon veya uyku sorunları gibi nedenleri belirleyerek bunlara yönelik ilaçlar veya danışmanlık önerebilir. Fizik tedavi, psikolojik destek ve egzersiz programları da tıbbi tedavinin bir parçası olarak planlanabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle yorgunluğun doğrudan tedavisi için yapılmaz; ancak kanserin kendisiyle ilgili bir sorunda cerrahi önerildiyse yorgunluk bu süreçte ek bir destekle yönetilir.

Bu durumla yaşamak

Günlük aktiviteleri küçük parçalara bölün, önceliklerinizi belirleyin ve kendinize izin verin. Enerjinizin iyi olduğu saatlerde önemli işlerinizi yapmaya çalışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte uyuyup uyanmaya özen gösterin
• Gün içinde kısa yürüyüşler yapın
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri ve gevşeme tekniklerini deneyin
• Alkol ve sigaradan kaçının

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi dengeli beslenme, protein ve lif açısından zengin öğünler, taze sebze ve meyveler yorgunluğu azaltabilir. Hafif yürüyüş ve direnç egzersizleri de enerjinizi artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kanser yorgunluğu kaygı, hüzün ve çaresizlik hissi yaşatabilir; bu duygular normaldir. Profesyonel destek almak, destek gruplarına katılmak ve sevdiklerinizle konuşmak iyileşmeye yardımcı olur.

Önleme

Tamamen önlenemese de tedavi sürecinde aktif kalmak, uykuya dikkat etmek ve stresi yönetmek yorgunluğun şiddetini azaltabilir.

Aşılar

Kanser yorgunluğunu önleyen özel bir aşı yoktur; ancak mevsimsel grip ve zatürre aşıları gibi öneriler için doktorunuza danışın.

Tarama programları

Rutin tarama kanser yorgunluğu için değil, bazı kanser türlerinin erken teşhisi içindir. Tedavi sonrası doktorunuzun önerdiği takip programına uyun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sosyal izolasyon ve iş/okul yaşamında aksamalar
• Kas güçsüzlüğü ve düşme riskinde artış
• Depresyon ve uyku bozukluklarının derinleşmesi

Uzun vadeli görünüm

Kanser yorgunluğu çoğu kişide zamanla ve doğru desteklerle önemli ölçüde iyileşir. Tedavi bittikten sonra belirtiler azalmaya başlar; tamamen normal enerjiye dönmek aylar alabilir, bu sabır gerektiren bir süreçtir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.