Uzun Süren Adet Öncesi Sendromu (PMS)

Genel Bakış

Adet öncesi sendromu (PMS), adetin başlamasından birkaç gün veya hafta önce ortaya çıkan fiziksel ve duygusal belirtilerdir. Uzun süren PMS ise bu belirtilerin normalden daha uzun sürmesi veya daha şiddetli olmasıdır.

Evet, kadınların büyük bir kısmında adet öncesi belirtiler görülür. Uzun süren ve şiddetli PMS ise daha az yaygındır, ancak yine de birçok kadını etkiler.

Genellikle adet görmeye başlayan ergenlerden menopoza kadar geçen süredeki kadınları etkiler. En sık 20'li ve 30'lu yaşlarda görülür, ancak her yaşta olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ruh hali değişimleri, sinirlilik
• Karında şişkinlik, gaz
• Göğüslerde hassasiyet veya gerginlik
• Yorgunluk, halsizlik
• Baş ağrısı
• Uyku problemleri
• İştahta artma veya belirli yiyeceklere aşerme

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik öncesi kızlarda adet yokluğundan dolayı PMS görülmez. Ergenlik döneminde adetler düzensiz olabilir ve benzer belirtiler yaşanabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoza yaklaşan kadınlarda adet düzensizlikleriyle birlikte PMS benzeri belirtiler görülebilir, ancak menopoz sonrası adet olmadığı için PMS tanısı konmaz.

Nedenler

Ana nedenler

• Hormon seviyelerindeki dalgalanmalar (östrojen ve progesteron)
• Beyinde serotonin gibi kimyasal maddelerin değişimi
• Stres ve genetik yatkınlık

Risk faktörleri

• Stresli yaşam tarzı
• Ailede PMS veya ruh hali bozuklukları öyküsü
• Düzensiz uyku ve beslenme alışkanlıkları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ağrı veya ruh hali belirtileri dayanılmazsa
• Belirtiler yüzünden okula, işe gidemiyorsanız veya kendinize bakamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• PMS belirtileri her ay tekrarlıyorsa ve yaşam kalitenizi düşürüyorsa
• Belirtiler adet bitiminden sonra da devam ediyorsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, muayene eder ve başka sağlık sorunlarını elemek için testler isteyebilir. Belirtilerin adet döngüsüyle ilişkisini anlamak için adet günlüğü tutmanız önerilebilir.

Yapılabilecek testler

• Adet günlüğü (belirtilerin ne zaman başlayıp bittiğini yazmak)
• Kan testleri (tiroid, anemi gibi durumları kontrol etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri, stres yönetimi ve gerekirse tedavi seçenekleri hakkında sizi bilgilendirecektir. Tanı koymak genellikle birkaç döngü takibi gerektirir.

Tedavi

Tedavide amaç belirtileri hafifletmek ve günlük hayatınızı kolaylaştırmaktır. Öncelikle yaşam tarzı değişiklikleri önerilir; yeterli olmazsa doktorunuz ilaç tedavileri düşünebilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi)
• Sağlıklı ve dengeli beslenin, tuz ve şekeri azaltın
• Kafein ve alkolü sınırlayın
• Uyku düzeninize dikkat edin
• Stres yönetimi için nefes egzersizleri ve meditasyon deneyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, hormon seviyelerini dengeleyen doğum kontrol hapları veya ruh hali belirtilerini hafifleten bazı ilaçlar önerebilir. Hangi ilacın size uygun olduğuna hekiminiz karar verir. İlaçları mutlaka doktor kontrolünde kullanın.

Bu durumla yaşamak

Belirtilerinizi takip etmek, tetikleyicileri anlamanıza yardımcı olur. Zorlu günlerde kendinize karşı nazik olun ve planlarınızı buna göre ayarlayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve dinlenme
• Haftanın çoğu günü orta yoğunlukta egzersiz
• Sigara kullanmamak
• Stresten uzak durmak veya strese karşı sağlıklı baş etme yöntemleri bulmak

Diyet ve egzersiz

Muz, ceviz, tam tahıllı ekmek gibi besinler hem fiziksel hem ruhsal belirtilere iyi gelebilir. Egzersiz, endorfin salgılanmasını artırarak ruh halinizi destekler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Uzun süren PMS, kaygı ve gerginlik hissi yaratabilir. Bu durumda yalnız olmadığınızı bilin ve bir uzmandan destek isteyin.

Önleme

PMS'yi tamamen önlemek mümkün olmayabilir, ancak düzenli yaşam tarzı ve stres yönetimi belirtilerin şiddetini azaltabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Belirtiler uzun süre devam ederse, iş ve sosyal yaşam olumsuz etkilenebilir.
• Şiddetli ruh hali değişimleri ilişkilerde sorunlara yol açabilir.
• Uzun süren ve şiddetli PMS, adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) adı verilen daha ağır bir durumun işareti olabilir.

Uzun vadeli görünüm

PMS belirtileri, doğru tedavi ve destekle büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Birçok kadın, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazen tıbbi destekle belirtilerini hafifletmeyi başarır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.