Parkinson Hastalığında Yemek Sonrası Belirtiler

Genel Bakış

Parkinson hastalığı beynin hareketi kontrol eden bölümünü etkileyen bir durumdur. Yemek yemek sindirim sistemi ve sinir sistemi üzerinde bazı zorluklar ortaya çıkarabilir. Bu nedenle Parkinson hastası olan bazı kişiler yemekten sonra yutma güçlüğü, yorgunluk, baş dönmesi veya titreme artışı gibi belirtiler yaşayabilir.

Evet, Parkinson hastalarının bir kısmı yemekten sonra belirtilerin kötüleştiğini veya yeni belirtiler ortaya çıktığını fark eder. Bu, hastalığın yönetimiyle büyük ölçüde hafifletilebilir.

Parkinson hastalığı genellikle 60 yaş üstü kişilerde görülür, ancak daha genç yaşlarda da ortaya çıkabilir. Yemek sonrası belirtiler hastalığı olan herkeste farklı şekilde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yutma güçlüğü
• Çiğneme zorluğu
• Yemek sonrası ani yorgunluk
• Baş dönmesi veya sersemlik
• Titreme artışı
• Mide bulantısı
• Hazımsızlık veya kabızlık
• Aşırı terleme

Nedenler

Ana nedenler

• Parkinson hastalığı beyindeki sinir hücrelerinin hasar görmesiyle oluşur.
• Yemek sırasında mide ve bağırsaklara kan akışı artar, bu da tansiyonun düşmesine neden olabilir.
• Yutma ve çiğneme kaslarının kontrolü azalabilir.
• Sindirim sistemi yavaşlar, bu da mide boşalmasını geciktirir.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Ailede Parkinson hastası olması
• Erkek cinsiyet
• Çevresel toksinlere maruziyet

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yemek sonrası nefes almada zorluk
• Yutkunamama
• Düşme veya bayılma
• Şiddetli baş dönmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yemek sonrası belirtileriniz son zamanlarda arttıysa
• Yemeklerden sonra sürekli yorgunluk hissediyorsanız
• Kilo kaybı veya iştahsızlık varsa
• Yutma güçlüğü günlük hayatınızı etkiliyorsa

Tanı

Bir nörolog (beyin ve sinir hastalıkları uzmanı) tarafından muayene edilirsiniz. Doktorunuz belirtilerinizi sorar, fiziksel ve nörolojik muayene yapar. Yemek sonrası belirtiler tek başına tanı için yeterli değildir; Parkinson hastalığının genel değerlendirmesi yapılır.

Yapılabilecek testler

• Nörolojik muayene
• Kan testleri (diğer nedenleri dışlamak için)
• Görüntüleme testleri, örneğin beyin MR'ı (gerekli durumlarda)
• Yutma değerlendirmesi

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size birkaç hafta boyunca belirtilerinizi takip etmenizi önerebilir. Tanı koymak zaman alabilir çünkü Parkinson'un tek bir testi yoktur. Randevularınızda yemek sonrası belirtilerinizi detaylıca anlatmanız önemlidir.

Tedavi

Parkinson'un kesin bir tedavisi yoktur, ancak belirtileri kontrol altına almak ve günlük yaşamı kolaylaştırmak için birçok yöntem vardır. Doktorunuz size özel bir plan hazırlar.

Evde kişisel bakım

• Küçük porsiyonlar halinde, yavaş yemek yiyin
• Yemek sırasında ve sonrasında dik oturun
• Yiyecekleri iyice çiğneyin
• Yemekten sonra bir süre dinlenin
• Yutma güçlüğü varsa daha yumuşak yiyecekler tercih edin

Tıbbi tedaviler

İlaçlar Parkinson belirtilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Doktorunuz, belirtilerinize ve yaşınıza göre uygun tedaviyi belirler. Bazı durumlarda fizik tedavi, konuşma terapisi veya yutma terapisi önerilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri evre Parkinson'da, ilaçlar yeterince etkili olmadığında beyin pili adı verilen bir yöntem (derin beyin stimülasyonu) düşünülebilir. Bu yöntem, hafif ya da orta evredeki belirtileri olan kişilerde bazı durumlarda kullanılır. Ancak karar nörolog ve beyin cerrahı tarafından birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Yemek sonrası belirtilerle başa çıkmak için günlük rutininizi planlayın. Yemek saatleri sabit olsun ve acele etmeyin. Belirtilerinizi not almak, doktorunuzla konuşurken işinizi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın
• Bol su için
• Lifli gıdalar tüketin
• Yemeklerden önce dinlenin
• Stresinizi yönetin

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir diyet, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına yardımcı olur. Yutma güçlüğü varsa, yumuşak ve kolay çiğnenen gıdaları seçin. Egzersiz, kasların güçlü kalmasına ve dengeyi iyileştirmeye yardımcı olur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yemek sonrası belirtiler, kişinin sosyal hayatını etkileyebilir ve kaygıya yol açabilir. Bu hislerle başa çıkmak için aileniz ve arkadaşlarınızla konuşun. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek alın.

Önleme

Parkinson hastalığını önlemenin bilinen bir yolu yoktur. Ancak belirtileri erken fark etmek ve doktorunuzla düzenli görüşmek, yaşam kalitenizi artırabilir.

Aşılar

Parkinson hastalığını önleyen bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Parkinson için rutin bir tarama testi önerilmemektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yutma güçlüğü nedeniyle akciğerlere yemek kaçması (aspirasyon pnömonisi)
• Yetersiz beslenme ve kilo kaybı
• Düşmeye bağlı yaralanmalar
• Dehidrasyon (vücudun susuz kalması)

Uzun vadeli görünüm

Parkinson hastalığı yaşamı kısaltmaz, ancak yaşam kalitesini etkileyebilir. Uygun tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle birçok kişi uzun yıllar aktif ve bağımsız bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Parkinson Vakfı (Parkinson's Foundation) ↗
• Avrupa Parkinson Hastalıkları Derneği (EPDA) ↗

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.