Parkin Hastalığında Egzersiz Sonrası Belirtiler

Genel Bakış

Parkinson hastalığı, beynin hareketi kontrol eden bölümündeki sinir hücrelerinin yavaş yavaş hasar görmesiyle ortaya çıkar. Egzersiz yapmak Parkinson belirtilerini genellikle hafifletir, ancak bazı kişiler egzersiz sonrasında titreme, tutukluk, yorgunluk gibi belirtilerin geçici olarak arttığını fark edebilir. Bu durum, hastalığın kötüleştiği anlamına gelmez; çoğu zaman bedenin efora verdiği normal bir tepkidir.

Evet. Parkinson hastalarının büyük bir kısmı egzersizden sonra belirtilerinde hafif değişiklikler fark eder. Bu durum oldukça yaygındır.

Parkinson hastalığı olan herkesi etkileyebilir. Genellikle 60 yaş üzeri kişilerde görülür, ancak 40'lı yaşlarda da nadiren başlayabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Egzersiz sonrası titreme (tremor) artabilir veya azalabilir
• Kaslarda tutukluk hissi
• Yorgunluk ve halsizlik
• Denge sorunlarında geçici artış
• Yavaş hareket etme hissi

Çocuklarda belirtiler

• Parkinson hastalığı çocuklarda görülmez. Egzersiz sonrası denge, titreme veya halsizlik gibi belirtiler çocuklarda başka sağlık sorunlarının işareti olabilir ve mutlaka bir doktorla konuşulmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde egzersiz sonrası baş dönmesi, denge kaybı, düşme riski ve şiddetli yorgunluk daha belirgin olabilir.
• Egzersizi bitirdikten sonra dinlenmeye ve sıvı almaya özen gösterilmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Egzersiz sırasında vücut ısısı yükselir, kaslar yorulur ve beynin kimyasal dengesi değişir; bu durum Parkinson belirtilerini geçici olarak etkileyebilir.
• Aşırı yoğun egzersiz, yetersiz sıvı alımı veya Parkinson ilacının etkisinin azaldığı saatlerde yapılan egzersiz belirtileri artırabilir.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Hastalığın süresi ve evresi
• Çok yoğun veya uzun süreli egzersiz
• Sıcak havada ve yeterince su içmeden egzersiz yapmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Egzersiz sonrası göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma veya felç belirtileri yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Düşme sonrası başınızı çarptıysanız ve bilinç bulanıklığı, kusma veya uykuya meyil varsa aynı gün acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Egzersiz sonrası belirtilerinizde belirgin ve sürekli bir artış varsa doktorunuzla görüşün.
• Egzersiz programınızı değiştirmek istiyorsanız, yeni bir egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Tanı

Egzersiz sonrası belirtilerin değerlendirilmesi için doktorunuz size ayrıntılı sorular sorar ve nörolojik muayene yapar. Hareketleriniz, denge, kas gücü ve refleksleriniz değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Nörolojik muayene
• Kan testleri
• Beyin görüntüleme (manyetik rezonans görüntüleme — MR) gerekebilir

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz egzersiz öncesi ve sonrası yaşadığınız belirtileri karşılaştırarak size özel bir egzersiz planı önerecek, ilaç saatlerinizi egzersiz saatlerinize göre düzenleyebilir.

Tedavi

Egzersiz sonrası belirtileri yönetmenin temel yolu, doğru egzersiz türünü ve yoğunluğunu seçmek, ilaç saatlerini egzersizle uyumlu hale getirmek ve vücudun sinyallerini dinlemektir.

Evde kişisel bakım

• Egzersizden önce 5-10 dakika hafif ısınma hareketleri yapın
• Egzersiz sırasında ve sonrasında bol su için
• Egzersizi aniden bırakmak yerine soğuma hareketleriyle bitirin
• Günlük belirti takibi yapın: hangi egzersizde ve saatte belirtilerinizde artış olduğunu not edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz Parkinson hastalığında kullanılan ilaçların dozunu veya zamanlamasını egzersiz saatlerinize göre ayarlayabilir. Hangi ilacın kullanılacağına ve dozuna yalnızca doktorunuz karar vermelidir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın ve asla kendiniz değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri evre bazı Parkinson hastalarında derin beyin stimülasyonu (beyin pili) cerrahisi değerlendirilebilir. Bu tedavi seçeneği, hareket belirtilerinde belirgin iyileşme sağlayabilir; ancak karar mutlaka uzman bir ekip tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Egzersizi hayatınızın düzenli bir parçası haline getirin, ancak vücudunuzu dinleyin. Egzersiz sonrası bir süre dinlenin, belirtileriniz geçmiyorsa aktiviteyi azaltın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku düzeni oluşturun
• Stresten uzak durmaya çalışın; gevşeme teknikleri öğrenin
• Aileniz ve arkadaşlarınızla sosyal aktiviteler planlayın

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve renkli beslenme, Parkinson hastalığında genel sağlığı destekler. Yürüyüş, yüzme, sabit bisiklet ve denge egzersizleri özellikle önerilir. Egzersizin süresini ve şiddetini aşamalı olarak artırın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Parkinson hastalığı depresyon ve kaygıya neden olabilir. Egzersiz bu ruhsal belirtilere de iyi gelir. Kendinizi üzgün, isteksiz veya endişeli hissetmeniz normaldir; bu konuda doktorunuzla veya bir destek grubuyla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Parkinson hastalığını günümüzde tamamen önleyebilmek mümkün değildir. Ancak düzenli egzersiz yapmak, belirtilerin daha iyi kontrol edilmesine ve yaşam kalitesinin korunmasına yardımcı olur.

Aşılar

Parkinson hastalığını önleyen veya tedavi eden bir aşı yoktur.

Tarama programları

Parkinson hastalığı için rutin bir tarama testi bulunmamaktadır. Belirtileriniz varsa bir nöroloji doktoruna başvurmanız en doğru yaklaşımdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşmelere bağlı kırık ve yaralanmalar
• Hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük işlerin zorlaşması
• Depresyon ve kaygı bozuklukları
• Yetersiz beslenme veya sıvı kaybı

Uzun vadeli görünüm

Parkinson hastalığı ilerleyici bir durum olsa da, düzenli egzersiz ve uygun tedaviyle birçok kişi uzun yıllar aktif ve bağımsız bir yaşam sürdürebilir. Egzersiz, belirtileri yönetmenin en güçlü araçlarından biridir ve sağlıklı kalmanıza yardımcı olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.