Parkinson Hastalarında Ateş: Bilmeniz Gerekenler

Genel Bakış

Parkinson hastalığı, beynin hareketi kontrol eden bölgesindeki sinir hücrelerinin hasarıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Parkinson hastasında ateş çıkması, vücudun bir enfeksiyonla veya başka bir sağlık sorunuyla savaştığının işareti olabilir. Bu durum, Parkinson belirtilerini kötüleştirebilir ve acil tıbbi değerlendirme gerektirebilir.

Parkinson hastalığında ateş, hastalığın doğrudan bir belirtisi olmaktan çok, eşlik eden enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkar. Özellikle yutma güçlüğü, idrar kaçırma veya hareketsizlik gibi durumlarda enfeksiyon riski arttığı için ateş sık görülebilir.

Parkinson hastalığı genellikle 60 yaş üstü bireyleri etkiler. Ateş, hastalığın evresine ve kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak her yaştaki Parkinson hastasında ortaya çıkabilir. Bakım verenlerin de bu konuda bilgili olması önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Vücut sıcaklığının 37.5°C üzerine çıkması (ateş)
• Üşüme, titreme veya sıcak basması
• Halsizlik, yorgunluk
• Parkinson belirtilerinde kötüleşme: artan kas sertliği, titreme, denge kaybı
• Yürüme ve konuşmada güçlük
• Kafa karışıklığı veya dalgınlık
• İştahsızlık, bulantı, kusma

Nedenler

Ana nedenler

• İdrar yolu enfeksiyonları (Parkinson hastalarında sık görülür)
• Akciğer enfeksiyonu (zatürre) veya yutma güçlüğüne bağlı aspirasyon zatürresi
• Cilt enfeksiyonları, yatak yaraları
• Aşırı sıcağa maruz kalma veya yetersiz sıvı alımı
• Parkinson ilaçlarına bağlı gelişen nadir bir durum olan nöroleptik malign sendrom (ateş, kas sertliği, bilinç değişikliği ile kendini gösterir)
• Başka bir enfeksiyon veya sistemik hastalığın alevlenmesi

Risk faktörleri

• İlerlemiş Parkinson hastalığı ve hareket kısıtlılığı
• Yutma güçlüğü (disfaji) nedeniyle yiyecek veya içeceğin akciğere kaçması
• İdrar sondası veya kateter kullanımı
• Diyabet, kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlıklar
• İleri yaş ve bağışıklık sisteminin zayıflaması
• Bakım ve hijyen eksikliği

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ateş 38°C üzerinde ise ve Parkinson belirtileri kötüleştiyse
• Hastada kafa karışıklığı, aşırı uyku hali veya bilinç değişikliği görülüyorsa
• Nefes darlığı, yutma güçlüğü veya şiddetli halsizlik varsa
• Parkinson ilaçları ağızdan alınamıyorsa veya hasta sürekli kusuyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ateş 37.5°C-38°C arasında ise ve genel durum iyi ise aynı gün aile hekiminize başvurun.
• Yeni bir Parkinson ilacı başladıktan sonra ateş ortaya çıktıysa doktorunuza haber verin.
• Ateş 24 saat içinde düşmezse mutlaka doktora görünün.

Tanı

Doktor, hastanın tam bir muayenesini yapacak, ateşin nedenini araştıracaktır. Ayrıca kullanılan tüm ilaçlar, Parkinson belirtilerindeki değişiklikler ve son günlerdeki durumu hakkında bilgi alınacaktır.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı (enfeksiyon belirtilerini gösterir)
• İdrar tahlili ve idrar kültürü
• Akciğer röntgeni
• Kan kültürü (ateşin kaynağına yönelik)
• Gerekirse beyin görüntüleme (MR veya BT)
• EKG (kalp ritmi değerlendirmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sonrasında ateşin nedenini bulmak için tetkikler yapılır. Gerekli görülürse hastanın bir gece hastanede gözlem altına alınması önerilebilir. Parkinson ilaçlarının dozu ve zamanlaması, muayene bulgularına göre yeniden düzenlenebilir.

Tedavi

Parkinson hastalarında ateşin tedavisi, ateşin altında yatan nedene bağlıdır. Enfeksiyon söz konusuysa hekimin uygun gördüğü ilaçlar kullanılır. Ateş düşürücü ilaçlar yalnızca hekim önerisiyle verilmelidir. Parkinson ilaçları askıya alınmamalı, düzenli devam edilmelidir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (su, ayran, çorba)
• İstirahat edin ve uykuya önem verin
• Hafif giysiler giyerek vücut sıcaklığını dengeleyin
• Ateşi düzenli olarak ölçün ve kaydedin
• Parkinson ilaçlarını her gün aynı saatte, doktorun önerdiği şekilde alın
• Doktora danışmadan ateş düşürücü kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Doktor, enfeksiyonun türüne göre uygun ilaç tedavisini düzenler. Gerekirse hastane koşullarında damar yoluyla sıvı ve destek tedavisi uygulanır. Parkinson ilaçlarının dozu ve kullanım zamanı, ateşli dönemde doktor tarafından yeniden düzenlenebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ateşin kendisi genellikle cerrahi bir müdahale gerektirmez. Ancak apse gibi cerrahi drenaj gerektiren bir odak saptanırsa, ilgili uzman hekimler tarafından planlama yapılır.

Bu durumla yaşamak

Parkinson hastası olan bireyin bakımında, ateşi düzenli takip etmek, belirtileri not etmek ve ilaçları düzenli kullanmak çok önemlidir. Hijyene dikkat etmek, kalabalık ortamlardan kaçınmak ve önerilen aşıları yaptırmak enfeksiyon riskini azaltır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve istirahat alışkanlığı edinin
• Kişisel hijyene özen gösterin
• Yutma güçlüğü varsa, yemekleri küçük lokmalar halinde ve yavaş bir şekilde tüketin
• Hareketliliği korumak için doktorunuzun onayıyla güvenli egzersizler yapın
• Sigara ve alkolden uzak durun

Diyet ve egzersiz

Dengeli ve lifli beslenme, kabızlık gibi Parkinson hastalığının sık görülen sorunlarını azaltır. Yeterli sıvı alımı ateşli dönemlerde daha da önemlidir. Yutma zorluğu yaşayan hastalar için püre kıvamında gıdalar veya koyulaştırılmış sıvılar önerilebilir. Egzersiz kas sertliğini hafifletmeye ve dengeyi iyileştirmeye yardımcı olabilir; ancak ateşli dönemde dinlenmek önceliklidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Parkinson hastalığı ve buna eşlik eden ateşli durumlar, hasta ve yakınlarında kaygı ve korkuya neden olabilir. Stres belirtileri artırabilir. Hastanın ve bakım verenin duygusal destek alması önemlidir.

Önleme

Parkinson hastalarında ateşin her türü önlenemese de, enfeksiyon riskini azaltmak mümkündür. El hijyeni, aşılar, düzenli tıbbi takip ve güvenli beslenme alışkanlıkları ateş gelişimini önemli ölçüde önleyebilir.

Aşılar

Aile hekiminize danışarak Sağlık Bakanlığı tarafından önerilen aşıları (grip, zatürre gibi) yaptırmanız enfeksiyon ve ateş riskini azaltır.

Tarama programları

Parkinson hastalığı için rutin bir tarama testi bulunmamaktadır; ancak nöroloji uzmanı tarafından yapılan düzenli kontroller hastalığın seyri ve komplikasyonların yönetimi için gereklidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmeyen enfeksiyonun vücuda yayılması (sepsis)
• Parkinson belirtilerinin kalıcı kötüleşmesi
• Kafa karışıklığı ve bilinç düzeyinde bozulma
• Düşme ve kırık riskinde artış
• Hastane yatışı gerektirecek ağırlaşma

Uzun vadeli görünüm

Ateş, erken fark edilip uygun şekilde tedavi edildiğinde, tıpkı diğer hastalıklarda olduğu gibi Parkinson hastalarında da başarılı bir şekilde çözülebilir. Parkinson hastası olmak, kaliteli bir yaşam sürmeye engel değildir. Düzenli doktor takibi, iyi bakım ve sevdiklerinizin desteğiyle bu zor durumların üstesinden gelmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.