Gece PMS: Belirtileri Tanıyın, Rahatlayın

Genel Bakış

PMS (Adet Öncesi Sendromu), adetin başlamasından birkaç gün önce ortaya çıkan ve gece saatlerinde daha belirgin hale gelebilen fiziksel ve duygusal belirtiler topluluğudur. Gece PMS'i, uykuya dalmayı güçleştiren, uykuyu bölen veya sabah yorgunluğuna neden olan belirtileri ifade eder.

Evet, oldukça yaygındır. Adet gören kadınların büyük bir bölümü adet öncesi belirtilerden en az birini yaşar; gece belirtileri de bunun bir parçasıdır.

Özellikle üreme çağındaki kadınları ve ergenlik dönemindeki genç kızları etkiler. 30'lu yaşlarda veya menopoza yakın dönemde belirtiler daha yoğun hissedilebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uykuya dalmada zorluk
• Gece sık uyanma
• Kabuslar veya canlı rüyalar
• Gece kaygısı ve huzursuzluk
• Göğüslerde hassasiyet veya ağrı
• Karında kramp ve şişkinlik
• Baş ağrısı
• Aşırı yorgunluk ve bitkinlik
• Ruh hali değişimleri, ağlama nöbetleri
• Asabiyet ve gerginlik

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik döneminde adet görmeye yeni başlayan gençlerde gece PMS belirtileri özellikle uyku düzeni ve duygusal dalgalanmalar olarak ortaya çıkabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz öncesi dönemde (perimenopoz) hormon seviyelerindeki dalgalanmalara bağlı olarak gece belirtileri daha şiddetli hissedilebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsüne bağlı olarak östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Serotonin gibi beyin kimyasallarındaki değişimler
• Gece melatonin salınımının etkilenmesiyle uyku-uyanıklık döngüsünün bozulması
• Stres ve yaşam tarzı faktörleri

Risk faktörleri

• Genç yaş
• Ailede PMS veya depresyon öyküsü
• Sigara ve alkol kullanımı
• Düzensiz beslenme ve hareketsiz yaşam
• Yüksek stres düzeyi
• Uyku düzeninin bozuk olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Gece belirtileri şiddetlenerek günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurun

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Adet öncesi belirtiler her ay düzenli olarak işinize, okulunuza veya sosyal hayatınıza engel oluyorsa
• Uyku sorunları gece boyunca uyanık kalmanıza yol açıyorsa
• Belirtilerinizin PMS dışında başka bir sağlık sorunundan kaynaklanabileceğini düşünüyorsanız

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi öğrenmek için size adet günlüğü tutmanızı önerebilir. En az iki adet döngüsü boyunca belirtilerinizi kaydetmeniz, teşhisin netleşmesine yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Adet ve belirti günlüğü
• Fizik muayene
• Tiroid veya başka sağlık sorunlarını elemek için kan testleri
• Gerekirse psikolojik değerlendirme

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz öncelikle başka bir sağlık sorunu olup olmadığını değerlendirecektir. Belirtilerinizin PMS ile uyumlu olması halinde tedavi planı oluşturulur. Bu süreçte belirtilerinizin ne zaman olduğunu takip etmeniz çok önemlidir.

Tedavi

PMS'in tedavisinde amaç belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedaviye genellikle yaşam tarzı değişiklikleriyle başlanır. Bu adımlar yetmezse doktorunuz ilaç tedavisi veya terapi önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli uyku saatleri belirleyin ve yatmadan önce rahatlatıcı aktiviteler yapın
• Akşamları kafein ve alkolden kaçının
• Yatak odanızı karanlık, sessiz ve serin tutun
• Gevşeme egzersizleri, derin nefes alma veya meditasyon deneyin
• Sıcak su torbası veya ılık bir duş kas kramplarınızı hafifletebilir
• Tuz, şeker ve işlenmiş gıdaları azaltın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinizi hafifletmek için bazı ilaçlar önerebilir. Bunlar arasında ağrı kesiciler, hormonal doğum kontrol yöntemleri veya duygusal belirtileri dengelemek için önerilen ilaçlar yer alabilir. İlaçların adını, dozunu ve süresini yalnızca doktorunuz belirlemelidir. Ayrıca bilişsel davranışçı terapi de PMS belirtileriyle başa çıkmada yardımcı olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

PMS tedavisinde cerrahi neredeyse hiç kullanılmaz. Yalnızca çok nadir ve ağır durumlarda, diğer tüm tedaviler başarısız olduğunda ve doktorunuz gerekli görürse ameliyat değerlendirilebilir. Bu karar mutlaka uzman bir doktor ekibi tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Gece PMS belirtileri ile yaşamak zor olabilir; ancak belirtilerinizi tanıyarak ve bir plan oluşturarak bu dönemi daha kolay geçirebilirsiniz. Gününüzü adet döngünüze göre planlamak ve kendinize karşı nazik olmak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte uyuyup uyanmaya çalışın
• Haftanın çoğu günü yürüyüş, yüzme veya yoga gibi orta düzeyde egzersiz yapın
• Stresi azaltmak için hobiler ve sosyal aktiviteler bulun
• Yatmadan en az 2 saat önce yemek yemeyi bitirin
• Akşamları ekran süresini kısaltın

Diyet ve egzersiz

Dengeli bir beslenme ve düzenli egzersiz, adet öncesi belirtilerin hafiflemesine yardımcı olur. Bol su içmek, lifli gıdalara ağırlık vermek ve rafine şekerden kaçınmak gece şişkinliğini ve enerji düşüklüğünü azaltabilir. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS, özellikle gece saatlerinde kaygı ve hüzün hissedilmesine neden olabilir. Bu duyguların adet öncesi döneme bağlı olduğunu hatırlamak önemlidir. Duygusal belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek almak gerekir. Kendinize veya başkalarına zarar verme düşünceleriniz varsa hemen 112'yi arayın.

Önleme

PMS tamamen önlenemez; ancak belirtilerin şiddetini azaltmak ve gece etkilerini en aza indirmek mümkündür. Sağlıklı beslenme, düzenli uyku ve stres yönetimi bu konuda en etkili adımlardır.

Aşılar

PMS ile doğrudan ilgili bir aşı bulunmamaktadır. Bununla birlikte genel sağlığınızı korumak için önerilen aşıları yaptırmanız önemlidir.

Tarama programları

PMS için özel bir tarama testi yoktur. Ancak düzenli jinekolojik muayene, belirtilerin değerlendirilmesi ve olası başka sağlık sorunlarının erken fark edilmesi açısından önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uyku eksikliği nedeniyle gün içi yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğü
• İş ve okul verimliliğinde düşüş
• İlişkilerde çatışmalar
• Depresyon ve anksiyete belirtilerinin şiddetlenmesi

Uzun vadeli görünüm

PMS belirtileri tedavi edilebilir ve çoğu kadın yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse doktor desteğiyle belirtilerini kontrol altına alabilir. Vücudunuzu tanıdıkça ve adet döngünüzü anladıkça gece belirtileriyle başa çıkmak kolaylaşır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.