Sabahları PMS: Adet Öncesi Sendrom Sabah Belirtileri

Genel Bakış

PMS (Adet Öncesi Sendrom), adet kanamasından birkaç gün ya da bir hafta önce başlayan fiziksel ve duygusal belirtilerin genel adıdır. 'Sabah PMS'i' derken, bu belirtilerin özellikle sabah saatlerinde daha yoğun veya rahatsız edici olduğu bir durumdan bahsediyoruz. Bu, bazı kadınlarda halsizlik, sabah bulantısı, sinirlilik veya odaklanma güçlüğü olarak kendini gösterebilir.

Evet, adet gören kadınların büyük çoğunluğu adet öncesi dönemde en az bir PMS belirtisi yaşar. Sabaha özgü belirtilerin sıklığı tam bilinmemekle birlikte, PMS yaşayan birçok kadın güne kendini daha yorgun ve gergin başladığını söyler.

Üreme çağındaki kadınları etkiler. En sık 20'li ve 30'lu yaşlarda görülür. Adet döngüsü düzensiz olanlar, yoğun stres altındakiler ve yeterli uyuyamayanlar bu durumu daha fazla hissedebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sabah uyandığınızda aşırı yorgunluk ve bitkinlik
• Sinirlilik ve gerginlik
• Sabah bulantısı veya iştahsızlık
• Baş ağrısı
• Göğüslerde hassasiyet
• Karında şişkinlik hissi
• Motivasyon düşüklüğü ve isteksizlik
• Konsantre olmada güçlük

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsü sırasında östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Beyindeki serotonin gibi kimyasal maddelerin seviyesindeki değişimler
• Stres, uyku düzensizliği ve beslenme alışkanlıklarının belirtileri tetiklemesi

Risk faktörleri

• Yoğun stres
• Yetersiz veya düzensiz uyku
• Aşırı kafein ve tuz tüketimi
• Düzensiz adet döngüsü
• Fiziksel aktivitenin az olması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Sabah belirtileri işe, okula veya günlük sorumluluklara gitmeyi engelliyorsa
• Kendinizi çok mutsuz hissediyorsanız ve bu durum birkaç hafta içinde geçmiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Her adet döneminden önce düzenli tekrarlayan ve yaşam kalitesini düşüren belirtiler
• Ağrılarınız günlük aktivitelerinizi kısıtlıyorsa
• Ruh halinizin ilişkilerinizi olumsuz etkilediğini düşünüyorsanız

Tanı

PMS için tek bir test yoktur. Doktorunuz belirtilerinizi dinler, adet döngünüzü sorgular ve başka sağlık sorunlarını dışlamak için gerekli görürse bazı tetkikler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Belirti günlüğü: Birkaç ay boyunca belirtilerinizi ve adet günlerinizi not etmeniz istenebilir.
• Fizik muayene
• Tiroit fonksiyon testleri veya kansızlık (anemi) taraması gibi laboratuvar testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size uyku düzeniniz, stres düzeyiniz, beslenme alışkanlıklarınız ve adet döngünüzle ilgili sorular soracaktır. Belirtilerinizin PMS ile uyumlu olduğunu düşünüyorsa, öncelikle yaşam tarzı önerileriyle başlayacaktır.

Tedavi

Sabah PMS belirtilerini yönetmenin ilk adımı, uyku, beslenme ve stres düzenini iyileştirmektir. Belirtiler günlük yaşamı etkiliyorsa doktorunuz hormonal düzenleme veya destek tedavileri önerebilir. İlaç seçenekleri kişisel sağlık durumunuza göre belirlenmelidir.

Evde kişisel bakım

• Her gün aynı saatte uyanıp yeterli uyku almaya çalışın.
• Güne hafif ama dengeli bir kahvaltıyla başlayın; aşırı şekerli ve kafeinli içeceklerden kaçının.
• Sabahları kısa bir yürüyüş veya esneme hareketleri yapın.
• Nefes egzersizleri ve meditasyon ile stresi azaltın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; ağrı ve şişkinlik için bazı ilaçlar, duygusal belirtiler için terapi veya adet döngüsünü düzenleyen hormonal yöntemler önerebilir. Bu tedavilerin hepsi reçete ile ve doktor kontrolünde uygulanmalıdır. PMS için bitkisel destekler de gündeme gelebilir, ancak bunları kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Bu durumla yaşamak

Belirtilerinizi bir takvimde takip etmek, hangi günler daha zorlandığınızı görmenizi sağlar. Sabah belirtilerinizin yoğun olduğu günlerde programınızı buna göre ayarlamak size iyi gelecektir. Örneğin önemli işleri gün içine kaydırabilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku alışkanlığı edinin.
• Kafeini sınırlayın, özellikle öğleden sonra sonrasında.
• Tuzlu ve işlenmiş gıdaları azaltın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Kendinize küçük molalar verin.

Diyet ve egzersiz

Muz, yulaf, yoğurt ve yeşil yapraklı sebzeler sabah enerjinizi destekleyebilir. Tatlı ve tuzlu atıştırmalıklardan kaçınmak şişkinliği azaltır. Haftada birkaç kez yarım saat orta tempolu yürüyüş, hem fiziksel hem duygusal belirtileri hafifletir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Hormonal değişimler duygularınızı olumsuz etkileyebilir; kendinizi üzgün, endişeli veya huzursuz hissetmeniz normaldir. Bu hisler geçmiyorsa veya aşırı yoğunlaşıyorsa bir doktordan destek isteyin. Aklınıza kendinize zarar verme düşüncesi gelirse yalnız kalmayın, derhal 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.

Önleme

PMS tamamen önlenemese de, düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve stres yönetimiyle belirtilerin şiddeti ve sıklığı azaltılabilir.

Tarama programları

PMS için özel bir tarama testi yoktur. Adet takvimi tutmak ve belirtilerinizi günlük olarak izlemek, erken fark etmenin en etkili yoludur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Günlük yaşam kalitesinde düşüş
• İş ve okul verimliliğinin azalması
• İlişkilerde gerginlik ve çatışmalar
• Şiddetli vakalarda, adet öncesi disforik bozukluk adı verilen ciddi bir ruh hali durumuna dönüşebilir

Uzun vadeli görünüm

Doğru yönetim ve doktor desteğiyle PMS belirtileri büyük ölçüde hafifleyebilir. Belirtiler adetle birlikte genellikle kendiliğinden geçer. Çoğu kadın yaşam tarzı düzenlemeleri ve iyi bir takiple günlük hayatına rahatça devam edebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.