Zaman Zaman Gelen PMS: Belirtileri ve Başa Çıkma Yolları

Genel Bakış

PMS (premenstrüel sendrom), adet döngüsünün ikinci yarısında, genellikle adet kanamasından birkaç gün önce ortaya çıkan ve adet başladıktan sonra hafifleyen belirtiler topluluğudur. 'Gelip giden PMS' ifadesi, bu belirtilerin her ay aynı şiddette olmadığı, bazı aylar çok hafif, bazı aylar daha yoğun yaşandığı durumları anlatır.

Evet, kadınların büyük bir bölümü yaşamının bir döneminde PMS belirtileriyle karşılaşır. Belirtilerin zaman zaman gelip gitmesi de sık görülen bir durumdur.

PMS, adet görmeye başlamış ve menopoz öncesindeki tüm kadınları etkileyebilir. Genellikle 20’li ve 30’lu yaşlarda daha belirgin olabilir; perimenopoz döneminde de şiddeti değişebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karında şişkinlik ve gaz
• Göğüslerde hassasiyet veya dolgunluk
• Yorgunluk ve uyku hâli
• Sinirlilik, gerginlik veya hüzün
• Baş ağrısı
• İştah değişiklikleri, özellikle tatlı yeme isteği
• Uyku düzeninde bozulma
• Konsantrasyon güçlüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsü sırasında östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Beyindeki serotonin gibi kimyasal maddelerin hormonal değişimlerden etkilenmesi
• Vücutta su ve tuz tutulumunun artması

Risk faktörleri

• Stresli yaşam olayları
• Ailede PMS veya ağır adet öncesi gerginlik (PMDD) öyküsü
• Düzensiz uyku veya uyku yetersizliği
• Yaşam tarzı faktörleri (hareketsizlik, yüksek tuz veya şeker içeren beslenme)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kendinize veya başkalarına zarar vermeyi düşünüyorsanız
• Belirtiler iş, okul veya ilişkilerinizi ciddi şekilde etkiliyorsa
• Adet dışında da devam eden şiddetli ruh hali değişiklikleri yaşıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Her ay tekrarlayan ve günlük yaşamınızı bozan belirtileriniz varsa
• Belirtileri yönetmek için kendi başınıza uyguladığınız yöntemler yetersiz kalıyorsa
• Adet düzeninizde belirgin değişiklikler fark ediyorsanız

Tanı

Doktorunuz, belirtilerinizi ve adet döngünüzü değerlendirir. Tanı için genellikle belirtilerin en az iki adet döngüsü boyunca kaydedilmesi önerilir.

Yapılabilecek testler

• Fiziksel muayene ve tıbbi öykü
• Belirti günlüğü veya takvimi
• Gerekli görülürse tiroit fonksiyon testleri veya diğer kan testleri

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce belirtilerin ne zaman başladığını ve ne zaman geçtiğini soracaktır. Belirtilerinizin adet döngüsünün belirli bir dönemiyle ilişkili olup olmadığını anlamak için iki üç ay boyunca günlük tutmanız istenebilir.

Tedavi

PMS tedavisinde amaç belirtileri tamamen ortadan kaldırmak değil, günlük yaşamı etkilemesini azaltmaktır. Tedavi genellikle yaşam tarzı değişiklikleri, beslenme düzenlemeleri ve gerektiğinde ilaç dışı yöntemlerle desteklenir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli uyku düzeni oluşturmak
• Haftanın çoğu günü orta yoğunlukta egzersiz yapmak
• Stres yönetimi için derin nefes, meditasyon veya yoga denemek
• Adet takvimi tutarak belirtilerin ne zaman geleceğini öngörmek
• Kafein ve alkol tüketimini sınırlamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz belirtilerinize göre bazı destekleyici tedaviler önerebilir. Örneğin, bazı vitamin veya mineral takviyeleri, hormon düzenleyici yöntemler veya ruh hali belirtilerine yönelik ilaç dışı terapiler gündeme gelebilir. İlaç seçenekleri her kişiye göre değişir; bu nedenle mutlaka bir sağlık uzmanına danışmalısınız.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi tedavi, PMS için standart bir seçenek değildir. Çok nadir ve ağır durumlarda, diğer tedavilerin yetersiz kaldığı özel olgularda cerrahi düşünülebilir; ancak bu karar mutlaka uzman bir jinekolog tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

PMS belirtileriyle yaşarken kendinize karşı nazik olun. Belirtilerin geçici olduğunu ve adet başlayınca genellikle hafiflediğini hatırlayın. Günlük planlarınızı, belirtilerin yoğun olduğu günlere göre esnetmek faydalı olabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte yatıp kalkmaya çalışın
• Düzenli yürüyüşler yapın
• Stresli durumlarla başa çıkmak için kısa molalar verin
• Sevdiklerinizle duygularınızı paylaşın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmeye özen gösterin. Tuzu azaltmak şişkinliği azaltabilir. Kalsiyum içeren gıdalar (örneğin süt, yoğurt, yeşil yapraklı sebzeler) bazı belirtileri hafifletebilir. Haftanın çoğu günü yapılan hafif veya orta tempolu egzersiz, hem stresi azaltır hem de ruh halini iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS, ruh halini olumsuz etkileyebilir ve bazı kadınlarda kaygı veya hüzün duygularını artırabilir. Bu belirtilerin geçici olduğunu bilmek rahatlatıcı olabilir. Ancak duygusal belirtiler dayanılmaz hale gelirse, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.

Önleme

PMS tamamen önlenemez çünkü hormonal döngünün doğal bir parçasıdır. Ancak belirtileri hafifletmek ve şiddetini azaltmak için yaşam tarzı önlemleri almak mümkündür.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli PMS belirtileri, yaşam kalitesini düşürebilir
• Kişisel ve iş ilişkilerinde zorluklar yaşanabilir
• Bazı kadınlarda premensrtüel disforik bozukluk (PMDD) gibi daha ağır bir tablo gelişebilir

Uzun vadeli görünüm

PMS belirtileri genellikle zamanla ve uygun yönetim stratejileriyle kontrol altına alınabilir. Belirtilerin gelip gittiği durumlarda bile, doğru bilgilenme ve destekle günlük yaşamınız büyük ölçüde rahatlatılabilir. Sağlık uzmanınızla iş birliği yaparak ihtiyacınıza özel bir plan oluşturabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.