PMS ve Mide Bulantısı

Genel Bakış

Adet öncesi sendromu (PMS), adet kanamasından birkaç gün önce ortaya çıkan ve adetin başlamasıyla hafifleyen belirtiler bütünüdür. Bu belirtilerden biri de mide bulantısı olabilir. Hormonlardaki doğal değişimler, mide ve sindirim sistemi üzerinde etkili olabilir.

Evet, PMS yaşayan kadınların bir kısmında mide bulantısı ve sindirim şikayetleri görülür. Herkes için şiddeti ve sıklığı farklıdır.

Menstrüel döngüsü olan kişileri etkiler. Özellikle 20'li ve 30'lu yaşlardaki kadınlarda daha sık fark edilir; ergenlik döneminde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Adet öncesi dönemde mide bulantısı
• İştah değişiklikleri veya belirli yiyeceklere karşı ani istek
• Göğüslerde hassasiyet veya şişlik
• Şişkinlik ve gaz
• Baş ağrısı veya migren atakları
• Yorgunluk ve halsizlik
• Sinirlilik, kaygı veya hüzün hali
• Uyku düzeninde bozulma

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik döneminde adet döngüsü başladıktan sonra PMS belirtileri görülebilir.
• Mide bulantısı, karın ağrısı ve baş ağrısı gençlerde sık olabilir.
• Okula devamsızlık, derslere odaklanma güçlüğü ve duygusal dalgalanmalar da yaşanabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz dönemine yaklaşırken hormonal dalgalanmalar nedeniyle PMS benzeri belirtiler değişebilir.
• Menopoz sonrası dönemde yeni başlayan mide bulantısı PMS ile ilişkilendirilmemelidir; mutlaka başka nedenler araştırılmalıdır.
• Bu yaş grubunda mide bulantısının altında başka sağlık sorunları olabileceği için doktora danışmak önemlidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Adet döngüsü sırasında östrojen ve progesteron hormonlarının dalgalanması
• Prostaglandin adı verilen ve rahim kasılmalarını artıran maddelerin salınması
• Kan şekerindeki değişimler
• Midenin ve sindirim sisteminin hormonal değişimlere duyarlılığı
• Koku alma duyusunun adet öncesi dönemde hassaslaşması

Risk faktörleri

• Yüksek stres düzeyi
• Düzensiz uyku
• Kafein ve şeker ağırlıklı beslenme
• Hareket azlığı
• Ailede PMS şikayetlerinin yaygın olması
• Sigara kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bulantı ve kusma nedeniyle sıvı alamamak
• Şiddetli ağrı veya kanama ile birlikte seyretmek
• Günde birkaç kez kusma veya sürekli mide bulantısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• PMS belirtileri her ay düzenli olarak yaşamı zorlaştırıyorsa
• Mide bulantısı iş, okul veya sosyal hayatı engelliyorsa
• Bulantının PMS'e mi yoksa başka bir duruma mı bağlı olduğunu öğrenmek isterseniz
• Adet düzensizliği veya şiddetli ağrı da eşlik ediyorsa

Tanı

Doktorunuz detaylı bir görüşme yapacak ve semptomlarınızın adet döngünüzle ilişkisini anlamak için belirti günlüğü tutmanızı önerebilir. Bulantıya yol açabilecek diğer sağlık sorunlarını (gebelik, mide hastalıkları, tiroid rahatsızlıkları gibi) dışlamak için muayene ve bazı testler yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Gebelik testi (adet gecikmesi veya gebelik olasılığı varsa)
• Kan testleri (tiroid fonksiyonları, bazı vitamin-mineral düzeyleri)
• Karın muayenesi ve gerekirse pelvik muayene
• Semptom günlüğü: en az 2-3 ay boyunca belirtilerinizi ve adet döngünüzü kaydetmeniz

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizin ne zaman başladığını, ne zaman geçtiğini, şiddetini ve günlük yaşamınıza etkisini soracaktır. Tanı için tek bir kesin test yoktur; en değerli bilgi, belirtilerin adet döngüsüyle ilişkisini gösteren günlüktür.

Tedavi

PMS'e bağlı mide bulantısının tedavisinde amaç belirtileri azaltmak ve yaşam kalitesini artırmaktır. Çoğu zaman yaşam tarzı ve beslenme düzenindeki değişikliklerle büyük fark elde edilir. Gerekirse doktorunuz hormonal veya diğer destekleyici tedavi seçeneklerini değerlendirebilir.

Evde kişisel bakım

• Günde 3 büyük öğün yerine az ve sık yemek yiyin.
• Bulantıyı artıran koku ve yiyeceklerden uzak durun.
• Mideyi rahatlatıcı, yağsız ve hafif besinler tercih edin (örneğin tuzlu kraker gibi basit karbonhidratlar).
• Susuz kalmayın; yudum yudum su için.
• Temiz havada kısa yürüyüşler yapın, derin nefes alın.
• Uykunuzu düzenli alın ve stresten uzak durmaya çalışın.
• Kafein ve asitli içecekleri azaltın, alkolden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, PMS belirtilerini hafifletmek için hormonal doğum kontrol yöntemleri, ağrı kesiciler veya mide bulantısını gidermeye yönelik ilaçlar önerebilir. İlaç seçimi, dozu ve süresi mutlaka bir sağlık uzmanı tarafından belirlenmelidir. Bitkisel ürünler kullanmadan önce de mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

PMS veya adet öncesi mide bulantısı için cerrahi tedavi genellikle gerekli değildir.

Bu durumla yaşamak

Adet öncesi belirtilerinizi tanımak, kendinize daha iyi bakmanızı sağlar. Bulantı hissettiğiniz günlerde programınızı esnek tutun, yeterince dinlenin ve vücudunuzu zorlamayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku saatleri belirleyin.
• Stres yönetimi için meditasyon, nefes egzersizleri veya hobiler edinin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Adet döngünüzü takip eden bir uygulama veya takvim kullanın.
• Her gün aynı saatlerde yürüyüş veya hafif egzersiz yapın.

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar, sebzeler, meyveler ve tam tahıllar kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olabilir. Tuzlu, şekerli ve işlenmiş gıdaları azaltmak şişkinliği ve bulantıyı hafifletebilir. Düzenli hafif-orta yoğunlukta egzersiz (yürüyüş, yüzme, yoga) hem fiziksel hem ruhsal olarak iyi hissettirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

PMS belirtileri, özellikle her ay tekrarladığında moral bozukluğu, kaygı ve çaresizlik hissi yaratabilir. Hissettiklerinizin normal bir sağlık durumu olduğunu bilmek ve destek istemek önemlidir.

Önleme

PMS tamamen önlenemez, ancak belirtilerin şiddeti beslenme, egzersiz ve stres yönetimi ile önemli ölçüde azaltılabilir. Adet döngünüzü takip etmek, bulantının ne zaman başlayacağını öngörmenize ve önlem almanıza yardımcı olur.

Aşılar

PMS veya mide bulantısını doğrudan önleyen bir aşı yoktur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uzun süren bulantı ve kusma su kaybına ve halsizliğe yol açabilir.
• Günlük aktivitelerin, okulun veya işin aksamasına neden olabilir.
• Uyku ve beslenme düzeni bozulabilir.
• Kaygı ve depresif hisler artabilir.

Uzun vadeli görünüm

PMS'e bağlı mide bulantısı, doğru yaklaşımlar ve destekle genellikle kontrol altına alınabilir. Belirtilerinizi tanıdıkça, yaşam tarzınızı buna göre düzenledikçe adet dönemi öncesi günlerin çok daha rahat geçtiğini görebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.