Gebelikte Bulantı ve Kusma

Genel Bakış

Gebelikte bulantı ve kusma, hamileliğin özellikle ilk aylarında çok sık görülen bir durumdur. Halk arasında sabah bulantısı olarak bilinse de günün her saatinde ortaya çıkabilir. Çoğu anne adayı için rahatsız edicidir, ancak genellikle bebeğe zarar vermez. Hamilelikte değişen hormonların vücut üzerindeki etkisiyle ortaya çıktığı düşünülür.

Evet, oldukça yaygındır. Gebe kadınların büyük bir bölümü ilk üç ayda bulantı deneyimler.

Hamilelikte bulantı, özellikle gebeliğin ilk üç ayındaki kadınları etkiler. Bazı kadınlarda hafif bir rahatsızlık yaratırken, bazılarında günlük yaşamı önemli ölçüde zorlaştırabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı ve bazen kusma
• Sabahları yataktan kalkınca artan bulantı hissi
• Bazı kokulara ve yiyeceklere karşı aşırı hassasiyet
• Yemek yeme isteğinin değişmesi veya azalması
• Ağızda sürekli bir tat veya artmış tükürük
• Yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Bu konudaki bilgilendirme hamile kadınlara özgüdür; çocuklarda gebelik bulantısı görülmez.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu konudaki bilgilendirme doğurganlık çağındaki hamile kadınlara özgüdür; yaşlı yetişkinlerde gebelik bulantısı görülmez.

Nedenler

Ana nedenler

• Gebelikte artan HCG hormonu ve östrojen seviyesi
• Midenin normalden daha yavaş boşalması
• Koku alma duyusunun hamilelikte keskinleşmesi
• Düşük kan şekeri eğilimi
• Stres ve yorgunluk belirtileri artırabilir

Risk faktörleri

• İlk hamilelik olması
• Daha önceki gebeliklerde bulantı yaşanmış olması
• Taşıt tutması veya migren öyküsünün bulunması
• İkiz veya çoğul gebelik
• Ailede güçlü bir hamilelik bulantısı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Kusmaya bağlı olarak ağız kuruluğu, baş dönmesi ve koyu renkli idrar oluştuysa
• Günde birkaç kez kusuyor ve kilo kaybediyorsanız
• Kusma nedeniyle hiçbir sıvı veya gıda alamıyorsanız
• Belirtileriniz her geçen gün daha da kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bulantılar iş, ev ve okul yaşamınızı engelliyorsa
• 12-14. haftalardan sonra bulantılarınız azalmıyor veya artıyorsa
• Beslenmeniz bozulduysa ve yeterli yemek yiyemiyorsanız
• Gebeliğe bağlı başka şikâyetlerinizle birlikte bu durum da devam ediyorsa

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikâyetlerinizi dinler ve hamilelik öykünüzü alır. Fizik muayene yapar, tansiyonunuzu ve kilonuzu kontrol edebilir. Çoğu zaman bulantı tanısı için ileri testlere gerek yoktur.

Yapılabilecek testler

• İdrar örneği: Sıvı kaybını ve keton adlı maddeleri değerlendirmek için istenebilir.
• Kan testi: Elektrolit dengesini, karaciğer ve böbrek fonksiyonlarını görmek için istenebilir.
• Ultrasonografi: Gebeliğin tek veya çoğul olduğunu ve bebeğin durumunu değerlendirmek için önerilebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle tanı muayene sırasında koyulabilir. Doktorunuz başka bir sağlık sorununun bulantıya neden olup olmadığını ekarte etmek isteyebilir. İşlemler ağrılı değildir ve çoğu zaman acil bir durum yaşanmasa da bu kontroller rahatlatıcıdır.

Tedavi

Gebelik bulantısının tedavisi öncelikle belirtileri hafifletmeye, yeterli sıvı ve besin alımını sürdürmeye yöneliktir. İlk öneriler yaşam tarzı ve beslenme düzenine aittir. Daha şiddetli vakalarda doktorunuz, hamilelikte güvenli olduğu bilinen ilaçları ve vitamin desteğini reçete edebilir. Tedavide kullanılacak ilacın adı ve dozu yalnızca doktorunuz tarafından belirlenmelidir.

Evde kişisel bakım

• Yataktan kalkmadan önce bir-iki tuzlu kraker veya kuru bisküvi yiyin.
• Günde 5-6 küçük öğün halinde beslenin; mideyi uzun süre boş bırakmayın.
• Yağlı, baharatlı, kızartma ve ağır kokulu gıdalardan uzak durun.
• Sıvıları yemeklerden ayrı zamanlarda, yudum yudum için.
• Zencefil çayı veya zencefil içeren gıdalar bazı kadınlara iyi gelir; ancak takviye kullanmadan önce doktorunuza danışın.
• Dinlenin ve uykunuza özen gösterin; yorgunluk bulantıyı artırabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, hamilelikte kullanımı güvenli bulunan bulantı önleyici bir ilaç, vitamin takviyesi veya serum (damar yoluyla sıvı) tedavisi önerebilir. Bu tedavilerin hangisi ve nasıl uygulanacağına doktorunuz karar verir. Reçetesiz hiçbir ürünü doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durumda cerrahi bir işlem yapılmaz.

Bu durumla yaşamak

Bulantının olduğu dönemde günlük işlerinizi küçük parçalara bölmek ve kendinizi fazla zorlamamak önemlidir. Sabah rutininizi değiştirin, tetikleyici kokuları evden uzaklaştırın. Yanınızda atıştırabileceğiniz sağlıklı bir atıştırmalık el altında bulunsun. Aileniz ve iş arkadaşlarınızdan destek isteyin; bu durumu onlara açıklamakta çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Uykunuzu düzenli tutun ve başınızı hafif yüksek tutarak uyuyun.
• Havadar ortamlarda kısa yürüyüşler yapın.
• Parfüm, sigara dumanı, güçlü temizlik ürünleri gibi kokulardan kaçının.
• Yemek yedikten sonra hemen uzanmayın; en az yarım saat dik durun.
• Gün içinde sizi dinlendiren, bulantıyı artırmayan aktiviteleri seçin.

Diyet ve egzersiz

Sulu yiyecekler ve sıvı alımınızı artırın. Çorba, ayran, su ve komposto iyi seçeneklerdir. Ancak şekerli ve gazlı içecekler bulantıyı artırabilir. Hafif tempolu yürüyüş sindirimi destekler; yemeklerden hemen sonra ağır egzersiz yapmaktan kaçının. Dengeli beslenmeye çalışın, gün içinde bir öğün kaçırsanız bile kendinize yüklenmeyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli mide bulantısı duygusal yorgunluğa ve kaygıya yol açabilir. Kendinizi üzgün, bitkin veya çaresiz hissetmeniz normaldir. Bu duygularınızı yakınlarınızla ve sağlık ekibinizle paylaşın. İstekli olursanız bir psikolog veya danışmanlık hizmeti de bu dönemde size iyi gelecektir. Eğer kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri aklınızdan geçiyorsa, bu bir acil durumdur ve hiç beklemeden 112'yi aramalısınız.

Önleme

Gebelik bulantısını tamamen önlemek her zaman mümkün değildir. Ancak hamilelik öncesi sağlıklı beslenme, folik asit takviyesi, yeterli uyku ve ılımlı egzersiz bazı kadınlarda şikâyetleri azaltabilir. Yeni bir takviyeye başlamadan önce mutlaka doktorunuza sorun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sıvı kaybı ve buna bağlı tansiyon düşüklüğü
• Elektrolit dengesizliği (vücudun normal işleyişini sağlayan minerallerin bozulması)
• Annenin kilo kaybı ve yetersiz beslenmesi
• Günlük yaşamın zorlaşması ve şiddetli yorgunluk
• Çok ileri vakalarda hiperemezis gravidarum nedeniyle hastanede izleme gerekebilir

Uzun vadeli görünüm

Gebelik bulantısı çoğu zaman geçicidir ve 12-16 haftalar arasında belirgin olarak hafifler. Tedavi edilen şiddetli bulantı durumlarında anne ve bebek sağlığı korunur. Bu zorlu dönemi geçireceğinizi ve doktorunuzun size yardım edebileceğini unutmayın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.