Okul Çağı Çocuklarında Skolyoz (Omurga Eğriliği)

Genel Bakış

Skolyoz, omurganın (sırt ve beldeki kemiklerin) sağa veya sola doğru eğrilmesidir. Bu eğrilik, vücudun bir tarafının diğerine göre asimetrik görünmesine yol açabilir. Okul çağı çocuklarında sıkça fark edilir.

Evet, oldukça yaygındır. Okul çağındaki her 100 çocuktan yaklaşık 2-3'ünde skolyoz görülür.

En sık 10-15 yaş arası büyüme çağındaki çocukları etkiler. Kızlarda erkeklere göre daha sık görülür ve eğrilik daha fazla ilerleyebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bir omuzun diğerinden yüksek olması
• Sırtın bir tarafında belirgin çıkıntı
• Belin bir tarafında çukurluk veya eğrilik
• Başın vücudun tam ortasında durmaması
• Kalçaların eşit görünmemesi
• Çocuk öne eğildiğinde sırtın bir tarafının kabarık olması

Çocuklarda belirtiler

• Okul çağı çocuklarında skolyoz genellikle ağrıya neden olmaz. Eğrilik daha çok dış görünüş değişikliği olarak fark edilir. Aileler çocuğun omuzlarının eşit olmadığını veya elbiselerinin asimetrik durduğunu gözleyebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Erişkinlerde skolyoz ağrı ve duruş bozukluğu ile kendini gösterebilir. Ancak bu makale çocuklara odaklanmıştır.

Nedenler

Ana nedenler

• Nedeni bilinmeyen (idiyopatik) skolyoz: en yaygın tiptir.
• Doğuştan omurga kemiklerinin yapısal anormallikleri.
• Kas ve sinir hastalıkları (serebral palsi, kas distrofisi gibi).

Risk faktörleri

• 10-18 yaş arası büyüme çağında olmak
• Kız çocuk olmak
• Ailede skolyoz öyküsü bulunmak
• Bazı kalıtsal sendromlara sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çocuğunuzun bacaklarında ani güçsüzlük veya his kaybı varsa
• Yeni başlayan idrar veya dışkı kaçırma varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Okul taramasında skolyoz şüphesi bildirildiyse
• Omuzların veya kalçaların eşit olmadığını fark ediyorsanız
• Ailede skolyoz öyküsü varsa çocuğunuzu düzenli aralıklarla muayene ettirin

Tanı

Çocuk doktoru veya ortopedi uzmanı tarafından yapılan fizik muayene ile başlar. Doktor çocuğun omurgasını inceler, öne eğilme testi yapar ve gerekirse röntgen isteyerek eğriliğin derecesini ölçer.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Öne eğilme testi
• Omurga röntgeni
• Gerekli durumlarda manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında çocuğunuzun üst kıyafetlerini çıkarması gerekebilir. İşlem ağrısızdır. Röntgen sonuçlarıyla doktor eğriliğin açısını ve çocuğunuzun büyüme durumunu değerlendirir.

Tedavi

Tedavi, eğriliğin derecesine, çocuğun yaşına ve büyüme potansiyeline göre planlanır. Amaç eğriliğin ilerlemesini durdurmak, ağrıyı azaltmak ve çocuğun günlük yaşamını olumsuz etkilememektir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapmak ve fizik tedavi programına katılmak
• Dik duruş alışkanlığı kazanmak
• Omurgayı zorlayan hareketlerden kaçınmak
• Doktor kontrollerini aksatmamak

Tıbbi tedaviler

Hafif eğriliklerde genellikle sadece izlem yeterlidir. Eğrilik ilerliyorsa doktor korse önerebilir. Korse, büyüme çağında eğriliğin artmasını yavaşlatabilir. Ağrı ve iltihap kontrolü için doktorunuz gerekli gördüğü takdirde bazı ilaçları önerebilir; ilaç seçimi ve dozu mutlaka doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Cerrahi yöntem yalnızca eğriliğin şiddetli olduğu ve diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda düşünülür. Ameliyat omurgayı düzeltmek ve sabitlemek için özel metal implantların yerleştirilmesini içerir. Bu karar aileyle birlikte detaylı olarak değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Skolyozlu çocuklar normal okul ve sosyal hayatlarına devam edebilir. Bazı spor aktivitelerinde kısıtlama gerekebilir; ancak çoğu çocuk doktorun onayıyla yüzme, yürüyüş gibi aktiviteleri rahatlıkla yapabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yüzme gibi omurgayı dengede tutan sporları tercih edin
• Sırt çantasını mümkün olduğunca hafif tutun ve çift taraflı kullanın
• Ders çalışırken ergonomik ve dik oturma düzenine özen gösterin
• Düzenli uyku ve stresten uzak bir yaşam tarzını teşvik edin

Diyet ve egzersiz

Kemik sağlığını desteklemek için yeterli miktarda kalsiyum ve D vitamini almak önemlidir. Süt, yoğurt, peynir ve yeşil yapraklı sebzeler iyi kaynaklardır. Egzersiz programını mutlaka fizik tedavi uzmanı eşliğinde yürütün.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görünümdeki değişiklikler nedeniyle çocuklar üzgün hissedebilir, özgüvenleri azalabilir. Ailenin anlayışlı ve destekleyici olması çok önemlidir. Gerekirse okul rehber öğretmeninden veya bir uzmandan yardım alınabilir.

Önleme

Skolyoz çoğunlukla önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak erken teşhis, eğriliğin ilerlemesini önlemek ve tedaviyi kolaylaştırmak açısından çok değerlidir.

Tarama programları

Okul çağı çocuklarında düzenli sağlık taramaları önerilir. Aileler de çocuklarının omuzlarının, sırtının ve kalçalarının simetrik olup olmadığını gözlemleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Eğrilik ilerleyebilir ve daha belirgin hale gelebilir
• Göğüs kafesinde şekil bozukluğu nedeniyle akciğer kapasitesi azalabilir
• İlerleyen yaşlarda kronik sırt ve bel ağrısı yaşanabilir
• Görünümdeki farklılıklar çocuğun psikolojisini olumsuz etkileyebilir

Uzun vadeli görünüm

Erken fark edilen ve uygun şekilde takip edilen skolyozda çocukların büyük çoğunluğu sağlıklı ve aktif bir yaşam sürer. Tedavi sürecinde doktorunuzla iş birliği yapmanız çocuğunuzun geleceği için en önemli adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.