Okul Çağı Çocuklarında Mide Bulantısı

Genel Bakış

Mide bulantısı, çocuğun kendini hasta hissetmesi ve kusacak gibi olmasıdır. Bu bir hastalık değil, bir belirtidir. Okul çağındaki çocuklarda sık görülür ve genellikle birkaç gün içinde kendiliğinden geçer.

Evet, çok sık görülür. Okul gibi toplu ortamlarda enfeksiyonların kolayca yayılması nedeniyle bulantı ve kusma okul çağında sık ortaya çıkar.

5-12 yaş arası tüm çocukları etkileyebilir. Bazı çocuklarda taşıt tutması veya kaygı nedeniyle daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Mide bulantısı hissi
• Kusma
• Karın ağrısı
• İştahsızlık
• Halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Okul çağındaki çocuklarda bulantı genellikle enfeksiyonla birlikte görülür; ateş, ishal ve karın ağrısı eşlik edebilir.
• Çocuk okula gitmek istemiyorsa okul kaygısı bulantıya neden olabilir.
• Uzun süre araçta veya otobüste yolculuk yapmak taşıt tutmasına bağlı bulantıya yol açabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bu rehber çocuk sağlığı alanında hazırlanmıştır; yetişkin belirtileri ele alınmamıştır.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide-bağırsak enfeksiyonları (virüslerin neden olduğu gastroenterit)
• Besin zehirlenmesi
• Taşıt tutması
• Stres ve okul kaygısı
• Migren (baş ağrısıyla birlikte görülebilir)
• Boğaz veya kulak enfeksiyonları
• Kabızlık

Risk faktörleri

• Okul veya kreş gibi toplu ortamlarda bulunma
• Yemekten hemen sonra aşırı hareket
• Uzun yolculuk
• Ailesel migren öyküsü
• Sınav veya sosyal etkinlik gibi stresli dönemler

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• 24 saatten uzun süren kusma
• Susuzluk belirtileri (idrar azlığı, ağız kuruluğu, halsizlik)
• Kusmukta kan veya safra görülmesi
• Karın ağrısının şiddetlenmesi
• Çocuğun genel durumunun kötüleşmesi

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bulantı birkaç günden uzun sürüyorsa
• Ateş iki günden fazla devam ediyorsa
• Çocuğun kilo kaybı fark ediliyorsa
• Okul kaygısı nedeniyle sık sık bulantı oluyorsa

Tanı

Doktor öncelikle çocuğunuzun bulantı öyküsünü dinler, karnını muayene eder, ateşini ölçer. Belirtilere ve muayeneye göre hangi testlerin gerektiğine karar verir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (enfeksiyon veya susuzluk belirtilerini görmek için)
• İdrar tahlili
• Dışkı incelemesi (ishal varsa)
• Gerekirse ultrason gibi görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle kısa sürer. Doktor çocuğunuza hangi sıvıları içmesi gerektiğini, ne zaman yemek yiyebileceğini ve hangi belirtilerde tekrar başvurmanız gerektiğini anlatacaktır.

Tedavi

Tedavi, bulantının nedenine bağlıdır. Çoğu durumda mideyi dinlendirmek, bol sıvı vermek ve az yemek yedirmek yeterlidir. Altta yatan bir hastalık varsa, doktorun önerdiği şekilde tedavi edilir.

Evde kişisel bakım

• Çocuğu birkaç saat dinlendirin ve kusuyorsa küçük, sık yudumlarla su verin.
• Kusma durduktan sonra muz, pirinç, elma püresi, ekmek gibi hafif yiyeceklerden azar azar verin.
• Yoğurt, süt ve asitli içeceklerden birkaç gün kaçının.
• Taşıt tutması için pencereden havaya bakmasını sağlayın; seyahati kısa tutun.
• Kaygı kaynaklıysa sakince konuşun ve okul endişesini hafifletmek için öğretmeniyle iletişime geçin.

Tıbbi tedaviler

Eğer bulantının nedeni bir enfeksiyon ise doktor, enfeksiyona yönelik genel tedavi önerir. Kusma ve bulantıyı kesen ilaçlar yalnızca doktorun gerekli görmesi durumunda ve uygun yaş dozunda kullanılmalıdır. Bu ilaçları asla doktor önerisi olmadan çocuğa vermeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, örneğin bağırsak düğümlenmesi veya apandisit gibi cerrahi gerektiren bir neden bulunursa, ameliyat gerekebilir. Bu durumda doktorunuz sizi ayrıntılı olarak bilgilendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Bulantı çocuğunuzu birkaç gün etkileyebilir. Ona evde dinlenmesi, televizyon veya tabletle oyalanması için fırsat verin. Okul dönüşünde midenin boş olmamasına dikkat edin; açlık bulantıyı artırabilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yemekleri az ve sık yedirin.
• Yemekten hemen sonra koşup oynamasını önleyin.
• Yeterli uyku ve düzenli bir okul rutini bulantıyı azaltabilir.
• Okul kaygısı varsa öğretmen ve okul rehberlik servisiyle görüşün.

Diyet ve egzersiz

Sindirimi kolay yiyecekler (muz, tost, çorba, patates püresi) bulantı sırasında daha rahat tolere edilir. Bol su içmesi önemlidir. Çocuk kendini iyi hissettiğinde kısa süreli oyun ve yürüyüş gibi hareketler iyileşmeyi destekler; ancak ağır egzersizden kaçınılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan bulantı, özellikle okul kaygısıyla bağlantılıysa, çocuğun okula gitmek istememesine ve sosyal olarak geri çekilmesine neden olabilir. Onun endişelerini dinlemek ve gerekirse okul rehberlik servisi veya bir çocuk psikoloğundan destek almak bu durumda önemlidir.

Önleme

Birçok bulantı enfeksiyon veya taşıt tutmasından kaynaklandığı için tamamen önlemek her zaman mümkün olmaz. Ancak elleri sık sık yıkamak, yiyecekleri iyi pişirmek ve taşıt tutmasına karşı seyahat öncesi hafif yemekler yemek riski azaltır.

Aşılar

Bazı enfeksiyonlara karşı aşılar (örneğin rotavirüs aşısı) bebeklik döneminde yapılır. Güncel aşı takvimi için aile hekiminizle görüşün.

Tarama programları

Okul çağında belirli bir tarama önerilmez. Ancak çocuğunuzda sık bulantı varsa doktor kontrolünde altta yatan neden araştırılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Susuzluk (dehidratasyon), özellikle kusma ve ishal birlikteyse hızla gelişebilir.
• Beslenme yetersizliği
• Okula devamsızlık ve kaygı artışı

Uzun vadeli görünüm

Okul çağındaki çocuklarda bulantı çoğu zaman hafif bir enfeksiyon veya geçici bir sorundan kaynaklanır ve birkaç gün içinde iyileşir. Doğru sıvı alımı ve dinlenmeyle komplikasyon riski oldukça düşüktür. Altta yatan neden belirlenirse tedavi de o kadar kolaylaşır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.