Çocuklarda Ani Kulak Enfeksiyonu

Genel Bakış

Çocuklarda ani kulak enfeksiyonu, orta kulak adı verilen kulak zarının arkasındaki bölgenin iltihaplanmasıdır. Çoğunlukla soğuk algınlığı sonrası oluşur ve ağrı, ateş ve huzursuzluğa yol açabilir.

Çok sık görülür. Çocukların büyük bir bölümü en az bir kez kulak enfeksiyonu geçirir, özellikle 6 ay ile 3 yaş arasında daha yaygındır.

En çok küçük çocukları etkiler. Kreşe giden çocuklar, biberonla yatan bebekler ve sigara dumanına maruz kalan çocuklar daha yüksek risk taşır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kulakta ağrı veya basınç hissi
• Ateş
• Huzursuzluk ve ağlama
• İşitme azlığı
• Kulaktan sarı veya kanlı akıntı (kulak zarı delinmişse)

Çocuklarda belirtiler

• Kulağını çekiştirme veya ovalama
• Normalden fazla huzursuzluk, özellikle geceleri
• Uykuya dalmakta güçlük veya sık uyanma
• İştahsızlık ve emme sırasında ağlama
• Denge kaybı veya beceriksiz görünme
• Ateş ve kusma

Nedenler

Ana nedenler

• Soğuk algınlığı veya grip sonrası östaki borusunun (kulak ile boğaz arasındaki kanal) tıkanması
• Virüslerin veya bakterilerin orta kulağa yayılması
• Alerjik reaksiyonlar nedeniyle oluşan ödem ve tıkanıklık
• Geniz eti veya bademciklerin büyümesi kulak hortumunu tıkayabilir

Risk faktörleri

• 6 ila 24 ay arasında olmak
• Kreşe veya toplu yaşam alanlarına gitmek
• Biyberonla yatarken beslenmek
• Anne sütüyle yeterince beslenmemek
• Evin bir yerinde sigara içilmesi
• Emzik (pacifier) kullanımı
• Son zamanlarda geçirilmiş soğuk algınlığı, sinüzit veya alerji
• Kış ayları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtiler birkaç gün içinde kötüleşirse
• Kulak akıntısı veya şiddetli ağrı varsa
• Ateş düşmüyor veya çok yükseliyorsa
• Çocuğunuz işitmede azalma gösteriyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Herhangi bir kulak şüphesinde, özellikle çocuğun yaşı 2’den küçükse
• Kulak ağrısı 1-2 günden uzun sürüyorsa
• Ailenizde sık kulak enfeksiyonu öyküsü varsa

Tanı

Doktor, çocuğunuzun kulağını otoskop adı verilen ışıklı bir aletle muayene eder. Kulak zarının görünümü, rengi ve hareketi değerlendirilir. Ayrıca kulak zarının arkasında sıvı olup olmadığı kontrol edilir.

Yapılabilecek testler

• Otoskop ile kulak muayenesi
• Pnömatik otoskop: kulak zarının hava ile hareketini değerlendirir
• Tümczasometri (kulak basıncı ölçümü) gibi işitme testleri, tekrarlayan enfeksiyonlarda önerilebilir

Randevunuzda neler beklenir

Muayene ağrısızdır ve genellikle birkaç dakika sürer. Doktor bulgulara göre tedavi planını anlatacak ve kontrol tarihi önerebilir. Eğer şüpheli durumlar varsa, kulağı inceleyen özel bir uzmana yönlendirebilir.

Tedavi

Kulak enfeksiyonunun tedavisi, enfeksiyonun virüs veya bakteri kaynaklı olmasına, çocuğun yaşına ve belirtilerin şiddetine bağlıdır. Bazı enfeksiyonlar için yalnızca belirtileri hafifletmek ve bağışıklık sisteminin iyileşmesini beklemek yeterli olur. Doktorunuz ağrı kesici ve ateş düşürücü önerebilir; ancak bu ilaçları doktor önerisi olmadan kullanmayınız.

Evde kişisel bakım

• Çocuğunuzun bol sıvı içmesini teşvik edin, ılık ve yumuşak gıdalar verin.
• Kulağa veya çevresine ılık (sıcak değil) ve temiz bir bezle kompres uygulayabilirsiniz.
• Çocuğunuzu istirahat ettirin, sessiz ve sakin bir ortam sağlayın.
• Sigara dumanından uzak tutun.
• Bebeğinizi biberonla beslerken başının yukarıda olmasına dikkat edin, yatarak beslemeyin.
• Emzik kullanımını azaltmayı deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz bakteriyel enfeksiyon düşünüyorsa düzenli aralıklarla kullanılacak bir antibiyotik reçete edebilir. Antibiyotikleri mutlaka doktorun tarif ettiği süre ve dozda kullanın. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği yaşa uygun ağrı kesiciler kullanılabilir; ancak bu ilaçları doktor veya eczacıya danışmadan kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadir durumlarda, çocuk 6 ay boyunca en az üç kez veya bir yıl içinde en az dört kez kulak enfeksiyonu geçiriyorsa, kulak zarına havalanma tüpü (ventilasyon tüpü) takılması önerilebilir. Bu alanında deneyimli bir kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılır.

Bu durumla yaşamak

Kulak enfeksiyonu sırasında çocuğunuzu yakından izleyin. Ağrıyı hafifletmek için doktorunuzun önerdiği önlemleri uygulayın. Enfeksiyon sırasında çocuğunuzun uyku düzeni bozulabilir; bu geçicidir. Belirtiler kötüleşirse veya yenileri eklenirse doktorunuza başvurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Elleri sık sık yıkamak, mikropların yayılmasını azaltır.
• Sigara dumanından ve hava kirliliğinden uzak durmak.
• Mümkün olduğunca emzirmek, bağışıklığı güçlendirir.
• Gürültülü ortamlardan kaçınmak, iyileşmeyi destekler.

Diyet ve egzersiz

Çocuğunuzun normal beslenmesine devam edin. Ateşi varsa bol su, çorba gibi sıvılar verin. Yorgunluk ve kendini iyi hissetmeme nedeniyle normalden az hareket edebilir; bu normaldir, iyileştikçe eski enerjisine dönecektir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli ağrı ve uyku bölünmesi hem çocuğu hem ebeveyni yorabilir. Çocuğunuza daha fazla sarılın, sakin ve güvenli hissettirin. Bu dönemin geçici olduğunu ve onunla ilgilendiğinizi unutmayın. Aşırı stres hissediyorsanız, doktorunuza veya bir çocuk psikoloğuna danışarak destek alabilirsiniz.

Önleme

Kulak enfeksiyonlarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için adımlar atabilirsiniz. Emzirme, sigara dumanından kaçınma, aşı takvimine uyma ve kalabalık ortamlarda hijyene dikkat etme en önemli koruyucu önlemlerdendir.

Aşılar

Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takviminde yer alan pnömokok ve grip aşıları, bazı kulak enfeksiyonu türlerine karşı koruma sağlar. Çocuğunuzun aşılarının eksiksiz olmasına dikkat edin.

Tarama programları

Tekrarlayan kulak enfeksiyonu geçiren çocuklarda işitme değerlendirmesi yapılması önerilir. Doktorunuz, gerekirse işitme testi planlayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Geçici işitme kaybı
• Konuşma ve dil gelişiminde gecikme (uzun süreli sıvı birikimi olursa)
• İltihabın kulak zarının arkasında birikip zarın delinmesi
• Nadiren enfeksiyonun kulağın arkasındaki kemiğe yayılması (mastoidit)
• Çok nadiren menenjit gibi ciddi enfeksiyonlar

Uzun vadeli görünüm

İyi haber şu ki, çoğu çocuk uygun tedavi ve özenli bakımla tamamen iyileşir. Tekrarlayan enfeksiyonlar bile genellikle zamanla ve doğru tedaviyle kontrol altına alınabilir. Doktorunuzun önerilerine uyduğunuz sürece, çocuğunuzun sağlığına kavuşması için büyük adım atmış olursunuz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.